BHXH Việt Nam vừa có báo cáo tình hình nợ và đề xuất xử lý nợ BHXH... đối với doanh nghiệp (DN) giải thể, phá sản, chủ bỏ trốn, mất tích. Theo đó, đến ngày 30-9, tổng số tiền nợ là 1.003 tỉ đồng với 59.000 lao động.
Hậu quả của việc này là người lao động (NLĐ) không được đảm bảo về quyền lợi do chưa được giải quyết các chế độ BHXH kịp thời. NLĐ nghỉ hưu chưa được giải quyết chế độ hưu trí dẫn đến không có thẻ BHYT để khám, chữa bệnh gây nhiều bức xúc cho NLĐ khi nghỉ việc. Ngoài ra còn ảnh hưởng đến an ninh, trật tự an toàn xã hội, gây ra khiếu kiện kéo dài, đình công, tranh chấp.
Đến ngày 30-9, tổng số tiền nợ là 1.003 tỉ đồng với 59.000 lao động
Hiện pháp luật về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp đã cho phép các doanh nghiệp (DN) đang còn hoạt động chậm đóng các loại bảo hiểm trên có thể giải quyết quyền lợi cho những NLĐ đủ điều kiện hưởng các bảo hiểm đó hoặc thôi việc, chuyển đơn vị; quy định về ưu tiên giải quyết các khoản tiền chậm đóng các loại bảo hiểm đó khi DN giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động.
Tuy nhiên, không phải là khoản thanh toán được ưu tiên đầu tiên (sau chi phí phá sản, nợ đảm bảo ngân hàng , nợ lương, trợ cấp thôi việc...). Mặt khác, hầu hết các DN giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, DN có chủ là người nước ngoài bỏ trốn tài sản được thế chấp tại các ngân hàng, khi thanh lý tài sản sau khi trừ tiền nợ ngân hàng còn rất ít hoặc không còn để nộp tiền chậm đóng các loại bảo hiểm nên ảnh hưởng đến quyền, lợi ích chính đáng của NLĐ như nêu trên.
Báo cáo cũng nêu rõ, theo quy định tại khoản 7 điều 10 Luật BHXH năm 2014 thì Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm trình Chính phủ quyết định biện pháp xử lý trong trường hợp cần thiết để bảo vệ quyền lợi, lợi ích chính đáng về BHXH của NLĐ.
Mặc dù, nội dung này đã được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội dự thảo trình Chính phủ để xử lý, nhưng cũng gặp vướng mắc về nguồn kinh phí để thực hiện, đảm bảo quyền lợi NLĐ. Do vậy, để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, BHXH đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước mắt thống nhất phương án nguồn kinh phí từ số tiền phạt chậm đóng để đảm bảo quyền lợi NLĐ. BHXH cũng đề nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định về xử lý nội dung nêu trên, theo nguyên tắc bảo đảm quyền lợi NLĐ
BHXH đề nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Phá sản số 51/2014/QH13 quy định thứ tự phân chia tài sản ưu tiên trả nợ lương, trợ cấp thôi việc, ba loại bảo hiểm nói trên đối với NLĐ, quyền lợi khác theo hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể đã ký kết sau đó mới đến thanh toán khoản nợ bằng tài sản bảo đảm và các khoản nợ khác.
