Homo longi, hay còn gọi là Người Rồng, được cho là một loài người cổ đã tuyệt chủng cùng thuộc chi Homo (chi Người) với loài Homo sapiens chúng ta.

Một nghiên cứu công bố hồi năm 2021 đã ghi danh loài mới này vào lịch sử sau khi phân tích một hộp sọ lớn bất thường được khai quật tại TP Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang - Trung Quốc từ năm 1933 bởi một công nhân.

Năm 2018, gia đình người công nhân này đã phát hiện hộp sọ kỳ lạ này và tặng cho khoa học.

Thế nhưng trong hai nghiên cứu vừa được công bố trên các tạp chí Science và Cell, Homo longi là Denisovan.

Denisovan (hay Denisova, Denisovans, Homo altaiensis) là tên một loài khác cũng thuộc chi Homo, đã để lại rất nhiều vật liệu di truyền trong người hiện đại - nhất là người châu Á - thông qua các cuộc hôn phối dị chủng với Homo sapiens trong quá khứ.

Trong nghiên cứu mới này, các nhà khoa học đã phục hồi thành công một số DNA từ mảng bám đã cứng lại trên răng và một số thông tin về protein từ xương tai trong của Người Rồng ở Cáp Nhĩ Tân, còn có biệt danh là Harbin.

DNA ty thể (mtDNA) thu thập từ hộp sọ cho thấy Người Rồng có quan hệ họ hàng với một nhóm người Denisova sơ khai, sống ở lãnh nguyên Siberia nước Nga từ khoảng 217.000-106.000 năm trước.

Điều này có nghĩa là người Denisova sinh sống trên một phạm vi địa lý rộng lớn ở châu Á, theo kết luận của nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell.

Song song đó, nghiên cứu công bố trên tạp chí Science đã điều tra proteome - tập hợp các protein và axit amin - từ hộp sọ.

Bằng cách so sánh proteome Người Rồng với proteome của người hiện đại, người Neanderthal (một loài Homo cổ đại khác), người Denisova và các loài linh trưởng không phải người, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa hộp sọ Harbin và người Denisovan thời kỳ đầu.

Bình luận với tờ Live Science, nhà cổ nhân chủng học Chris Stringer từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên ở London, người đã nghiên cứu hộp sọ Harbin nhưng không tham gia vào các nghiên cứu mới này, cho rằng các lập luận nói trên - nếu đúng - vẫn là tin vui.

Nếu Người Rồng và Denisovan là một, thì nhân loại đã có trong tay hóa thạch hoàn chỉnh nhất thuộc về dòng dõi tổ tiên khác loài này.

Khác với vị tổ tiên quen thuộc khác là Neanderthal, Denisovan gần như một "vị tổ tiên ma": Dù DNA của họ xuất hiện rõ ràng trong nhiều quần thể người hiện đại, nhưng bằng chứng hóa thạch trực tiếp thì chỉ có vài mảnh xương nhỏ.

Mặc dù vậy, GS Stringer cho rằng Homo longi vẫn là tên loài phù hợp cho nhóm này, mặc dù chỉ là một nhóm nhỏ.

Bởi lẽ, cũng có khả năng Người Rồng đã thực sự tiến hóa đủ để được coi là một loài mới, rẽ nhánh từ Denisovan. Câu chuyện vẫn đang được các nhà khoa học thế giới tranh luận sôi nổi.