Tại họp báo chuyên đề ngày 22-5, đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã thông tin về việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế, sau khi xuất hiện phản ánh trên báo chí và mạng xã hội về trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế số tiền nhỏ.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết qua rà soát dữ liệu, các trường hợp được phản ánh chủ yếu là cá nhân đã bỏ địa chỉ kinh doanh, không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế theo quy định.

Theo ông Mai Sơn, trường hợp vừa qua báo chí phản ánh "nợ thuế 15.000 đồng bị tạm hoãn xuất cảnh" là cá nhân có khoản nợ thuế phát sinh từ năm 2023, đồng thời không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan thuế.

Cơ quan thuế đã phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chức năng xác minh việc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký; đồng thời thực hiện các bước thông báo, đôn đốc theo quy định trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Sau đó, người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ thuế trong năm 2024 và cơ quan thuế đã hủy bỏ biện pháp cưỡng chế theo đúng quy trình.

Theo đại diện Cục Thuế, trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế thực hiện nhiều bước như xác minh địa chỉ hoạt động; gửi thông báo nợ thuế qua email, điện thoại và địa chỉ đăng ký; gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh trước 30 ngày qua tài khoản thuế điện tử và địa chỉ cư trú; đồng thời công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử của cơ quan Thuế.

"Sau 30 ngày kể từ khi gửi thông báo, nếu người nộp thuế không liên hệ với cơ quan thuế, không hoàn thành nghĩa vụ thuế thì cơ quan Thuế mới ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh"- ông Mai Sơn cho biết.

Theo Cục Thuế, việc tạm hoãn xuất cảnh được quy định tại Luật Quản lý thuế. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 49 năm 2025 quy định cụ thể ngưỡng áp dụng đối với từng nhóm đối tượng.

Hiện nay, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng với 4 nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp trên 120 ngày.

Nhóm thứ hai là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế với số nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày.

Nhóm thứ ba là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế quá hạn và sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Nhóm thứ tư gồm người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế quá hạn.

Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), cho biết thêm, ngành thuế thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người nộp thuế chủ động thực hiện nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Cơ quan Thuế tăng cường tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, gửi thư ngỏ, công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử và ứng dụng eTax Mobile để người nộp thuế tra cứu nghĩa vụ thuế.

Theo số liệu của cơ quan thuế, đến nay đã ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với khoảng 105.000 người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh, với tổng số tiền thuế nợ gần 61.000 tỉ đồng. Trong số này, khoảng 65.000 trường hợp là người đại diện pháp luật, chủ hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với số tiền nợ trên 6.900 tỉ đồng.

Lũy kế đến nay, ngành thuế đã thu hồi được hơn 4.000 tỉ đồng tiền nợ thuế từ hơn 13.000 người nộp thuế. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký đã có khoảng 7.100 người chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ với số tiền gần 100 tỉ đồng và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.

Đại diện Cục Thuế cũng cho biết theo Nghị định số 49 hiện hành, nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký chưa được quy định ngưỡng nợ tối thiểu. Vì vậy, về nguyên tắc, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù số tiền nhỏ, vẫn có thể bị xem xét áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau khi đã được thông báo.

Qua thống kê, hơn 50% người nộp thuế thuộc nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, song tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế của toàn bộ nhóm đối tượng.

Để bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế theo hướng bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên đối với nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Theo đề xuất, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ áp dụng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký mà còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên và đã quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan Thuế ban hành thông báo sẽ áp dụng biện pháp này nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.