Tại nhiều quán cà phê ở TPHCM, không khó để bắt gặp hình ảnh barista tỉ mỉ cân từng gram cà phê, điều chỉnh nhiệt độ nước, trong khi khách hàng chăm chú quan sát quá trình pha chế. Không gian thưởng thức vì thế cũng trở nên chậm rãi hơn, nơi một ly cà phê không chỉ để uống mà còn để cảm nhận.

Sự xuất hiện của cà phê đặc sản đang dần thay đổi thói quen thưởng thức của người trẻ. Nếu trước đây cà phê chủ yếu được dùng để tỉnh táo thì nay, nhiều bạn bắt đầu quan tâm đến hương vị, nguồn gốc hạt và cách pha chế, từ đó hình thành gu thưởng thức rõ ràng hơn.

Nguyễn Đặng Phương Thảo (21 tuổi, ngụ phường Tân Mỹ, TPHCM) cho biết điều khiến cô yêu thích cà phê đặc sản là cảm giác được khám phá những hương vị mới, mỗi loại mang một đặc trưng riêng, từ vị chua thanh như trái cây đến hương thơm gợi nhớ caramel. Vì vậy, cô sẵn sàng chi trả cao hơn nếu chất lượng tương xứng và xem đây như một cách để thư giãn.

Khách hàng không chỉ thưởng thức mà còn tìm hiểu sâu hơn về sản phẩm, từ hương vị đặc trưng như hương hoa, trái cây, hạt rang hay quả chín, đến thông tin về vùng trồng, nông trại, độ cao và điều kiện môi trường. Chính những yếu tố này giúp người uống hiểu rõ hơn về hành trình của hạt cà phê trước khi đến tay mình.

Đằng sau xu hướng này là sự góp mặt của thế hệ barista trẻ – những người không chỉ pha chế mà còn đóng vai trò như "người kể chuyện" về cà phê. Nhiều barista đầu tư học hỏi bài bản, tham gia các khóa đào tạo và không ngừng tìm hiểu về nguồn gốc hạt cà phê.

Bên cạnh đó, phương pháp pha chế cũng góp phần quyết định rõ nét đến hương vị của cà phê đặc sản. 

Với cà phê pha máy, nước được nén qua bột cà phê dưới áp lực cao trong thời gian ngắn, tạo ra ly cà phê có kết cấu đậm, sánh, lớp bọt mịn và hậu vị kéo dài. 

Trong khi đó, phương pháp pour-over (pha thủ công) đòi hỏi người pha phải kiểm soát tốc độ rót nước và thời gian chiết xuất. Nước được rót đều tay theo vòng tròn, giúp cà phê nở và giải phóng khí, từ đó làm nổi bật những tầng hương tinh tế.

Theo ông Nguyễn Minh Khiêm, Founder của Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Cà phê BeanHop, xu hướng thưởng thức cà phê đặc sản tại Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới. Ông cho rằng tín hiệu tích cực nằm ở việc ngày càng nhiều chuỗi cà phê mở rộng quy mô, đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng hệ thống đào tạo barista bài bản, chuyên nghiệp.

Từ một trào lưu trong cộng đồng nhỏ, specialty coffee đang dần định hình như một phần trong văn hóa thưởng thức của giới trẻ. Một ly cà phê giờ đây không chỉ đơn thuần là thức uống, mà còn là trải nghiệm, là câu chuyện và là cách người trẻ thể hiện gu sống của mình.