Thỉnh thoảng, tôi lại nhớ lời bài hát "Cà phê một mình" của nhạc sĩ Ngọc Lễ: "Sáng nay cà phê một mình; Sài Gòn chợt mưa chợt mưa; Nhớ em bao nhiêu cho vừa; Em ơi em ơi".

Thật kỳ lạ, khi nghĩ về cà phê, loại thức uống mà người ta không nhất thiết phải hẹn hò đông người. Chỉ một mình lặng yên cũng đủ để có một câu chuyện tự thầm thì với mình. Phía sau mỗi giọt cà phê dường như luôn có một ký ức nào đó.

Như bao người Việt Nam, tôi thích cà phê - thức uống gần như không thể thiếu mỗi ngày. Trừ những lúc sức khỏe không tốt, tôi mới phải tạm xa mùi thơm lừng của cà phê tỏa ra khi dòng nước nóng chậm rãi rơi qua chiếc phin nhỏ.

Một ngày của người đi làm thường bắt đầu bằng ly cà phê kèm bữa sáng. Đến trưa xế lại thêm một ly nữa để chống buồn ngủ. Tùy khẩu vị mỗi người: có thể là đen đá sẫm màu, sữa đá màu cánh gián, bạc xỉu dịu nhẹ, cà phê sữa tươi thanh ngọt, hay ly cà phê trứng theo phong cách Hà Nội. Nhiều khi, cà phê còn là cái cớ giản đơn để người ta hẹn nhau: "Hôm nào gặp cà phê cái nghen".

Vài năm trước, tôi còn biết thêm một kiểu pha chế mới: cà phê muối. Vẫn là cà phê quen thuộc, thêm lớp kem muối béo ngậy. Cà phê vốn đã đắng, thêm chút muối lại càng đậm vị, nhưng hòa cùng lớp kem thì bỗng trở nên hài hòa đến lạ. Và tôi cũng từng nghe một cách gọi vui: "ly muối đắng".

Dù cách pha chế có thể thay đổi theo thời gian, cốt lõi của cà phê vẫn là vị đắng rất riêng. Đó là vị đắng của hạt cà phê say nắng, và cũng có thể là vị mặn của những giọt mồ hôi người âm thầm chăm chút từng cây con, để rồi gửi đi khắp nơi những hạt cà phê thơm nhất.

Trong dư vị của mỗi giọt cà phê, tôi tin người ta vẫn có thể cảm nhận được nghĩa tình của đất và của người Việt Nam mình.

(Bài dự thi cuộc thi "Cảm tưởng về cà phê – trà Việt" năm 2026 thuộc chương trình "Tôn vinh cà phê – trà Việt" lần 4 do Báo Người Lao Động tổ chức).