Dự thảo Luật Nhà giáo đề xuất giáo viên (GV) mầm non, GV trường lớp dành cho người khuyết tật được nghỉ hưu trước 5 năm theo quy định về tuổi nghỉ hưu.
Công việc vất vả, căng thẳng
Lý giải về đề xuất GV mầm non nghỉ hưu ở tuổi 55 - sớm 5 năm so với các bậc học khác, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Phạm Ngọc Thưởng cho rằng quy định này bảo đảm phù hợp với yêu cầu triển khai chương trình giáo dục mầm non, phù hợp với hiện trạng điều kiện lao động của GV mầm non. Kết quả nghiên cứu khoa học cho thấy điều kiện lao động của GV mầm non nằm trong các chỉ số nghề nặng nhọc.
Cường độ lao động và áp lực công việc khiến sức khỏe nhiều giáo viên mầm non suy giảm .Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Trên thực tế, nhiều năm qua, nhiều GV mầm non đã lên tiếng đề nghị được nghỉ hưu sớm hơn so với quy định chung tại Bộ Luật Lao động. Kết quả khảo sát về đề nghị GV được nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi của Công đoàn Ngành Giáo dục Việt Nam năm 2020 cho thấy có tới 96% GV mầm non đồng thuận chủ trương này.
Ông Nguyễn Ngọc Ân, Chủ tịch Công đoàn Ngành Giáo dục Việt Nam, cho hay định mức quy định và thời gian làm việc thực tế của GV mầm non hiện là 10 giờ/ngày, cao hơn so với một số ngành nghề. Trong khi đó, công việc của GV mầm non rất vất vả, áp lực căng thẳng kéo dài về việc giữ an toàn cho trẻ khiến sức khỏe của họ giảm sút nhanh.
Cũng theo khảo sát, từ 55 tuổi trở đi, hầu hết GV mầm non gặp khó khăn hơn trong việc thực hiện những thao tác chuyên môn như hát, múa và hướng dẫn các hoạt động thể lực cho trẻ.
Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục - Bộ GD-ĐT cho rằng lao động của GV mầm non có tính đặc thù. Họ mang trách nhiệm thiết kế, tổ chức các hoạt động bảo vệ, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ; đặt nền móng vững chắc để hình thành và phát triển nhân cách con người sau này.
Đối tượng mà giáo dục mầm non hướng tới là trẻ nhỏ, lứa tuổi còn rất non nớt và đang trong giai đoạn phát triển với tốc độ nhanh. GV mầm non chịu nhiều khó khăn, áp lực trong quá trình thực hiện công việc. Áp lực công việc rất lớn, thời gian làm việc dài, thu nhập thấp là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nhiều GV mầm non bỏ việc.
Ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, cho hay theo số liệu thống kê của Bộ GD-ĐT, từ tháng 8-2023 đến tháng 4-2024, cả nước có 7.215 GV nghỉ việc, chuyển việc. Trong đó, số GV bỏ nghề ở bậc mầm non lên tới 1.600 người. Dự báo đến năm 2030, cả nước thiếu khoảng 55.400 biên chế GV mầm non.
Tuổi 55-60 làm sao múa, hát!
Đề xuất GV mầm non được nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi nhận được sự đồng thuận của đội ngũ này.
Một GV Trường Mầm non Yên Hòa, TP Hà Nội cho hay một ngày làm việc của GV mầm non thường kéo dài trung bình hơn 10 giờ, từ 7 giờ đến 17 giờ. Họ phải có mặt ở trường từ sáng sớm để đón trẻ và kết thúc công việc khi cháu bé cuối cùng được gia đình đón. Buổi trưa, họ không được nghỉ vì còn phải trông trẻ.
Trong suốt thời gian làm việc, GV mầm non phải tổ chức nhiều hoạt động có tính vận động liên tục như múa, hát, thể dục... và phải tập trung cao độ để bao quát, giám sát nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ. Với cường độ lao động và áp lực công việc như hiện nay, sau 55 tuổi họ sẽ khó đủ điều kiện để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Do vậy, việc GV mầm non được nghỉ hưu khi đủ 55 tuổi là phù hợp.
Theo hiệu trưởng một trường mầm non tại quận Ba Đình, TP Hà Nội, GV mầm non chịu nhiều vất vả và áp lực hơn so với các bậc học khác. Ngoài việc đi sớm, về muộn, trong suốt quá trình giảng dạy, họ còn phải lo chuyện ăn uống, vệ sinh của trẻ; theo dõi việc đùa nghịch, thậm chí đánh nhau, của vài chục học sinh.
Không những thế, GV mầm non còn phải tận dụng thời gian rảnh để làm đồ dùng dạy học, tham gia các phong trào, hội thi... khiến nhiều người không có thời gian chăm lo con cái, gia đình... Ở tuổi ngoài 50, sức khỏe của các GV đều giảm sút, chưa nói đến tâm lý trẻ nhỏ lại yêu thích các cô giáo trẻ tuổi.
"Quy định về tuổi nghỉ hưu 60 của GV mầm non là không phù hợp. Được nghỉ hưu ở tuổi 55 là nguyện vọng chung của nhiều GV trong trường" - hiệu trưởng này cho biết.
Bà Phạm Thị Lệ Hằng - Trưởng Phòng GD-ĐT quận Hà Đông, TP Hà Nội - cho hay rất tán đồng quan điểm GV mầm non được nghỉ hưu ở tuổi 55, vì đó là quy định hợp tình, hợp lý. Đặc thù của GV mầm non là các cô phải hát, múa, kể chuyện và trông trẻ. GV mầm non không chỉ cần kỹ năng chăm sóc trẻ mà phải có sức khỏe tốt, phản xạ nhanh để đáp ứng yêu cầu công việc.
"Trong khi đó, từ 55 tuổi trở đi, sức sáng tạo, sự linh hoạt và sức khỏe của GV đã suy giảm, không còn nhanh nhẹn để bảo đảm việc chăm sóc, giáo dục, đặc biệt là bảo đảm an toàn cho trẻ. Do đó, quy định độ tuổi nghỉ hưu với GV mầm non thấp hơn 5 năm so với quy định chung là phù hợp" - bà Hằng nhìn nhận.
"Cùng với chính sách về hưu sớm, các cơ quan chức năng cũng nên nghiên cứu phương thức tính thời gian đóng BHXH phù hợp để GV mầm non không quá thiệt thòi khi nghỉ hưu trước tuổi. Do thời gian làm việc ít hơn các vị trí việc làm khác nên thời gian đóng BHXH của họ cũng ngắn hơn. Do đó, nếu nghỉ hưu trước tuổi, họ rất khó được hưởng mức lương hưu tối đa là 75%" - luật sư Đặng Anh Đức, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, góp ý.
