Ngày 20-5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội mở phiên xét xử phúc thẩm vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và một số đơn vị liên quan.
Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong. Ảnh: H.N.
Đáng chú ý, tại phiên toà, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cho biết đã nộp khắc phục toàn bộ số tiền bị quy kết hưởng lợi cá nhân, theo cáo buộc ở bản án sơ thẩm. Bên cạnh đó, bị cáo còn nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả vụ án cho bị cáo Đinh Cao Cường (cựu chuyên viên Cục An toàn thực phẩm) với lý do điều kiện gia đình Cường rất khó khăn.
Cùng vụ án, bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, cũng nộp thêm hơn 1,9 tỉ đồng. Cùng với đó, bị cáo Nga cung cấp thêm một số tài liệu mới liên quan đến thành tích, khen thưởng, hoạt động thiện nguyện để đề nghị tòa phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Tại phiên phúc thẩm, các bị cáo đưa ra nhiều tình tiết mới, trong đó có việc nộp thêm tiền khắc phục hậu quả, bổ sung tài liệu về nhân thân, thành tích, hoàn cảnh gia đình để đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Trước khi bước vào phần xét hỏi, các bị cáo trong vụ án đều xác nhận chỉ kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, không kháng cáo kêu oan.
Trước bục khai báo toà cấp phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho biết trong quá trình công tác, bị cáo luôn quán triệt cấp dưới không được bỏ qua sai sót, vi phạm trong hồ sơ của doanh nghiệp. Định kỳ bị cáo còn yêu cầu các phòng chuyên môn chủ động rà soát, hậu kiểm một số lượng hồ sơ nhất định. Nếu phát hiện sai sót thì phải yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Thanh Phong khai trong công tác thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và giấy chứng nhận GMP, các bị cáo tại Cục An toàn thực phẩm chia doanh nghiệp thành 2 nhóm.
Nhóm thứ nhất là các doanh nghiệp lớn, có bộ phận pháp chế chuyên nghiệp nên hồ sơ thường đầy đủ, chỉ cần hướng dẫn một lần là hoàn thiện.
"Những doanh nghiệp này mất rất ít thời gian, công sức nên không có tiêu cực"- bị cáo Phong khai.
Ngược lại, với nhóm doanh nghiệp không có bộ phận chuyên môn tốt, các chuyên viên phải hướng dẫn nhiều lần, hỗ trợ ngoài giờ, thậm chí tìm hoặc mua tài liệu để hoàn thiện hồ sơ.
Hội đồng xét xử truy hỏi: "Vậy tiền doanh nghiệp đưa là tiền gì?". Bị cáo Nguyễn Thanh Phong cho rằng thời điểm đó bản thân chưa nhận thức đây là hành vi tiêu cực, mà nghĩ chỉ khi cán bộ chủ động yêu cầu doanh nghiệp chi tiền mới cấu thành hành vi nhận hối lộ.
"Giúp người ta hoàn thiện hồ sơ chuẩn, người ta bồi dưỡng cảm ơn, bị cáo nghĩ đó không phải hối lộ"- cựu Cục trưởng trình bày. Tuy nhiên, bị cáo Phong thừa nhận sau quá trình làm việc với cơ quan điều tra đã nhận thức được hành vi vi phạm của mình.
Cũng kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, bị cáo Trần Việt Nga khai bản thân không trực tiếp đưa ra mức tiền thu từ doanh nghiệp mà được cấp dưới báo lại doanh nghiệp thường chi khoảng 2 triệu đồng mỗi hồ sơ. Sau đó, bị cáo thống nhất sử dụng mức này khi làm việc với doanh nghiệp.
Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga thừa nhận đã nhận thức được sai phạm và mong Hội đồng xét xử xem xét mức độ hành vi khi lượng hình.
Theo cáo buộc, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, từ 2018 - 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên của cục đã lợi dụng các quy định pháp luật để tạo cơ chế "xin, cho", đưa và nhận hối lộ.
Các sai phạm này diễn ra trong quá trình thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt). Thông qua việc thẩm định xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thống nhất với chuyên viên của cục về việc "chi tiền để xong việc".
Từ đó, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỉ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo là 12,7 tỉ đồng và cấp GMP là 1 tỉ đồng.
Cùng vai trò chỉ đạo, bị cáo Nguyễn Thanh Phong được hưởng lợi 43,9 tỉ đồng; bị cáo Nga hưởng lợi cá nhân 8 tỉ đồng. Cựu cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng lợi 8,6 tỉ đồng, cựu cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỉ đồng.
