Nhịp sống
03/01/2023 09:00

An Nhơn bứt phá lên thành phố trước hạn

Theo Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ đề ra, thị xã An Nhơn phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc tỉnh Bình Định vào năm 2025. Tuy nhiên, qua kết quả tự rà soát, đánh giá cuối năm 2022, thị xã An Nhơn đã đạt tất cả tiêu chí thành lập thành phố

Cách TP Quy Nhơn - thủ phủ tỉnh Bình Định khoảng 20 km, thị xã An Nhơn xưa từng là kinh đô của vương quốc Champa và vương triều của Hoàng đế Thái Ðức - Nguyễn Nhạc.

Vùng đất giàu trầm tích văn hóa

Cụ thể, cuối thế kỷ thứ X, đầu thế kỷ XI, khi dời đô từ Đồng Dương (Quảng Nam) về phía Nam, vương triều Champa đã quyết định chọn Đồ Bàn (nay thuộc xã Nhơn Hậu, phường Đập Đá, thị xã An Nhơn) làm kinh đô mới, do Chiêm vương Ngô Nhật Hoan xây dựng. Văn bia Champa gọi là kinh đô Vijaya, sử Việt thời Lê gọi là thành Chà Bàn, còn sử liệu sau này gọi là thành Đồ Bàn.

Từ đó đến cuối thế kỷ 15, thành Đồ Bàn trở thành trung tâm chính trị, quân sự, văn hóa, tôn giáo, kinh tế phồn thịnh của vương quốc Champa. Năm 1471, sau khi vua Lê Thánh Tông đem quân chinh phục Champa, đã sát nhập vùng đất Bình Định vào lãnh thổ của Đại Việt. Lúc này, thành Đồ Bàn không còn giữ được vai trò là kinh đô của vương quốc Champa.

Đến thế kỷ 18, khi cuộc khởi nghĩa nông dân Tây Sơn nổ ra, thành Đồ Bàn xưa được Nguyễn Nhạc chọn làm đại bản doanh. Sau đó, tại tòa thành này, Nguyễn Nhạc lên ngôi Hoàng Đế, lấy niên hiệu là Thái Đức. Từ đây, thành Đồ Bàn chính thức mang tên thành Hoàng Đế và trở thành kinh đô của chính quyền Trung ương Hoàng Đế Thái Đức - Nguyễn Nhạc.

Năm 1802, triều đại Tây Sơn sụp đổ, Nguyễn Ánh lên ngôi, đặt niên hiệu là Gia Long, đóng đô ở Phú Xuân (Huế). Năm 1805, nhà Nguyễn cho lập lăng Võ Tánh ngay trên nền điện Bát Giác của thành Hoàng Đế và dùng lầu Bát Giác làm nơi hương khói gọi là Bát Giác lầu. Đến năm 1815, nhà Nguyễn cho triệt hạ hết các cung điện cũ của thành Hoàng Đế, dỡ đá ong của thành cũ mang đi xây thành mới, trừ lầu Bát Giác được sửa sang lại làm Đền Song Trung thờ Võ Tánh và Ngô Tùng Châu (sau này còn có tên gọi là Đền Chiêu Trung).

An Nhơn bứt phá lên thành phố trước hạn - Ảnh 1.

Thị xã An Nhơn phấn đấu lên thành phố vào năm 2024

Là vùng đất giàu trầm tích văn hóa nên thị xã An Nhơn hiện có đến 20 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng, gồm 7 di tích cấp quốc gia và 13 di tích cấp tỉnh. Bên cạnh đó, An Nhơn không chỉ nổi tiếng với danh lam thắng cảnh, mà còn là vùng đất trăm nghề như nhiều vùng kinh đô khác.

Điển hình như các làng nghề bún, bánh An Thái ở xã Nhơn Phúc; rượu Bàu Đá, bánh tráng Trường Cửu ở xã Nhơn Lộc; tiện gỗ mỹ nghệ Nhạn Tháp, gốm Vân Sơn, bún tươi Ngãi Chánh ở xã Nhơn Hậu; rèn Tây Phương Danh ở phường Đập Đá… dù đã trải qua hàng trăm năm nhưnng hiện vẫn giữ nguyên những nét văn hóa, tín ngưỡng và phong tục tập quán đặc trưng của mình.

Đến đích thành phố trước hạn

Cuối năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc thành lập thị xã An Nhơn và các phường trực thuộc. Sau hơn 10 năm "lên đời", An Nhơn ngày càng phát triển mạnh mẽ, khẳng định vai trò của một trung tâm kinh tế, văn hóa phía Nam tỉnh Bình Định, là đô thị vệ tinh của TP Quy Nhơn.

Đặc biệt, trong 5 năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hằng năm của thị xã An Nhơn đều đạt trên 15%. Riêng năm 2022, tổng giá trị sản xuất của An Nhơn đạt gần 21.600 tỉ đồng, tăng gấp 5 lần; thu nhập bình quân đầu người hơn 60 triệu đồng/người, tăng gấp 3 lần so với 10 năm trước.

Ông Đào Xuân Huy - Phó Bí thư Thường trực Thị ủy, Chủ tịch HĐND thị xã An Nhơn – cho biết để tập trung lãnh đạo xây dựng thị xã trở thành thành phố, ngày 15-7-2022, Ban Chấp hành Đảng bộ thị xã đã ban hành Nghị quyết với mục tiêu phấn đấu trong năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành quyết nghị thành lập thành phố An Nhơn trực thuộc tỉnh Bình Định, sớm hơn 1 năm so với kế hoạch.

An Nhơn bứt phá lên thành phố trước hạn - Ảnh 2.

Thị xã An Nhơn ngày nay

Để đạt được mục tiêu trên, thời gian qua, An Nhơn đã tập trung ưu tiên nguồn lực tài chính đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng KT-XH đồng bộ. Đồng thời ưu tiên nguồn lực tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm các tiêu chuẩn đô thị còn thiếu, còn yếu; nghiên cứu cho chủ trương một số cơ chế hỗ trợ các xã, phường trong đầu tư phát triển, nhất là trong đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Trong đó, ưu tiên nguồn lực nâng cấp, mở rộng các công trình giao thông trọng điểm để kết nối các khu vực trung tâm; xây dựng và phát triển các khu dân cư khu vực trung tâm mở rộng của các xã có hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đáp ứng các tiêu chí đô thị loại III; đầu tư, nâng cấp, mở rộng hoàn thiện đồng bộ hệ thống giao thông, thoát nước, vỉa hè, cây xanh, chiếu sáng…

"Trong quản lý đô thị, công tác quy hoạch được chúng tôi ưu tiên đầu tư, vì đó là tiền đề để định hướng và bảo đảm tính đồng bộ trong quá trình xây dựng, phát triển cũng như cải tạo và chỉnh trang đô thị. Đồng thời, An Nhơn cũng đặc biệt quan tâm việc làm sao giữ giá trị, dấu ấn văn hóa làng xưa trong phố hiện đại. Do vậy, trong quá trình quy hoạch, triển khai nâng tầm đô thị lên thành phố, thị xã luôn coi trọng yếu tố bảo tồn không gian văn hóa, công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật, lịch sử để bảo đảm sự phát triển hài hòa không gian đô thị", ông Huy nói.

Theo ông Lê Thanh Tùng, Chủ tịch UBND thị xã An Nhơn, kết quả tự rà soát, đánh giá đến cuối năm 2022, thị xã An Nhơn đạt 5/5 tiêu chí thành lập thành phố trực thuộc tỉnh Bình Định. Về việc thành lập phường thuộc đô thị loại III, thị xã An Nhơn có 2 xã hoàn thành 18/18 tiêu chuẩn; 3 xã hoàn thành 17/18 tiêu chuẩn và 1 xã hoàn thành 16/18 tiêu chuẩn.

Về dự kiến lộ trình thực hiện hoàn thành việc thành lập mới các phường và thành phố trực thuộc tỉnh Bình Định, ông Lê Thanh Tùng cho biết phấn đấu trong năm 2023 được Bộ Xây dựng thẩm định và ban hành văn bản về việc đánh giá tiêu chí đô thị loại III và đánh giá các tiêu chuẩn về trình độ phát triển cơ sở hạ tầng đối với các khu vực dự kiến thành lập phường; hoàn thành hồ sơ và trình kỳ họp HĐND tỉnh Bình Định thông qua Đề án thành lập các phường thuộc thị xã và thành lập thành phố An Nhơn.

Đến năm 2024, hồ sơ Đề án thành lập các phường thuộc thị xã và thành lập thành phố thuộc tỉnh Bình Định được Bộ Nội vụ thẩm định trình Chính phủ, trình Ủy ban Pháp luật của Quốc hội thẩm định, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua và ban hành Nghị quyết về việc thành lập các phường, thành lập thành phố An Nhơn..

UBND tỉnh Bình Định vừa có văn bản báo cáo và đề nghị Bộ Nội vụ xem xét, thống nhất chủ trương thành lập các phường thuộc thị xã An Nhơn và thành phố An Nhơn thuộc tỉnh Bình Định.

Theo đó, ngoài 5 phường hiện có, UBND tỉnh Bình Định xin chủ trương thành lập thêm 6 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 6 xã, gồm: Nhơn Phúc, Nhơn Lộc, Nhơn Thọ, Nhơn An, Nhơn Hậu và Nhơn Phong; thành lập thành phố An Nhơn trên cơ sở nguyên trạng 244,494 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 180.019 người của thị xã An Nhơn hiện có.

Theo UBND tỉnh Bình Định, thị xã An Nhơn là đô thị vệ tinh của thành phố Quy Nhơn và là trung tâm giao lưu kinh tế, văn hóa - xã hội trong khu vực miền Trung - Tây nguyên theo định hướng phát triển KT-XH của tỉnh. Bên cạnh đó, An Nhơn hiện có hệ thống giao thông rất thuận lợi với QL1, QL19 và đường sắt Bắc - Nam đi qua. Đây cũng là địa phương có dự án tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông và dự án tuyến đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (Gia Lai) đi qua.

Ông Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Ðảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HÐND tỉnh Bình Định: An Nhơn có nhiều tiềm năng, lợi thế để trở thành thành phố phát triển năng động trong giai đoạn sắp đến. Tuy nhiên, để An Nhơn về đích đúng hẹn, Đảng bộ thị xã cần rà soát tất cả tiêu chí, tiêu chuẩn về phát triển đô thị đã và chưa đạt. Trên cơ sở đó đề ra lộ trình, thời gian thực hiện thật cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ, đề ra giải pháp khả thi. Bên cạnh đó, An Nhơn cũng cần quan tâm đến công tác quy hoạch đô thị và quản lý quy hoạch, đẩy mạnh phát triển các loại hình dịch vụ, thương mại, đô thị, công nghiệp, logistics và tập trung huy động nguồn lực đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông mang tính kết nối, hạ tầng cấp, thoát nước đô thị, xử lý rác thải, chất thải đô thị, trồng cây xanh khu vực nội thị.

Bài và ảnh: Anh Tú
từ khóa :

Viết bình luận

Chọn chứng khoán, đầu tư vào vàng hay gửi tiết kiệm online?

Chọn chứng khoán, đầu tư vào vàng hay gửi tiết kiệm online?

Ngân hàng 12:35

(NLĐO) - Dù giá vàng đang liên tiếp đạt đỉnh, thị trường chứng khoán có mức sinh lời cao nhưng gửi tiết kiệm vẫn đang là kênh đầu tư hấp dẫn

Charm Diamond và những con số bảo chứng chất lượng

Charm Diamond và những con số bảo chứng chất lượng

Thị trường 09:00

Gần 13.000 m2 tiện ích, hơn 10.000 m2 chỗ đậu xe, 100% căn 3PN có 3 ban công, 90% căn 2PN có 2 ban công… là những con số không nhỏ để bảo chứng chất lượng cho Charm Diamond, kiến tạo không gian sống đẳng cấp ngay trung tâm thành phố Dĩ An.

Trường ĐH Văn Hiến dành nhiều chính sách học phí, học bổng hỗ trợ thiết thực, kịp thời cho thí sinh

Trường ĐH Văn Hiến dành nhiều chính sách học phí, học bổng hỗ trợ thiết thực, kịp thời cho thí sinh

Giáo dục - Cộng đồng 08:00

Năm học 2024-2025, Trường Đại học Văn Hiến (mã trường: DVH) có chính sách hỗ trợ thí sinh xét tuyển học bạ và đăng ký thành viên myU với mức 50% học phí học kỳ 1, 20% học phí học kỳ 2, cùng với đó là chương trình Quay số may mắn với nhiều giải thưởng hấp dẫn.

3 cách tiết kiệm tiền khi du lịch mùa cao điểm

3 cách tiết kiệm tiền khi du lịch mùa cao điểm

Ngân hàng 18:20

Tận dụng sức mạnh của thẻ tín dụng và lên lịch trình tối ưu sẽ giúp các “nóc nhà” tiết kiệm đáng kể khi du lịch trong nước đang vào mùa cao điểm.

Dare To Run cùng Kusto Home: Mỗi bước chân lan toả ngàn giá trị!

Dare To Run cùng Kusto Home: Mỗi bước chân lan toả ngàn giá trị!

Giáo dục - Cộng đồng 17:48

Chiều ngày 15-7-2024, sự kiện khai mạc giải chạy trực tuyến Dare To Run 2024: Be a Darrior đã được tổ chức tại Đảo Kim Cương. Sự kiện chứng kiến sự tham gia của đại sứ giải chạy là vận động viên marathon Nguyễn Văn Long, đại diện cộng đồng chạy bộ 5h30 và Hope Foundation, cùng tập thể lãnh đạo, nhân viên Kusto Home.

EVNSPC khai mạc trại hè thiếu nhi năm 2024

EVNSPC khai mạc trại hè thiếu nhi năm 2024

Doanh nghiệp 12:22

Hơn 500 thiếu nhi là con công nhân viên chức, người lao động đang công tác tại các đơn vị thành viên EVNSPC đã có những ngày hè bổ ích tại Trại hè Thanh Đa Thiếu nhi EVNSPC lần thứ 25 năm 2024.

Giải pháp dinh dưỡng từ Herbalife đồng hành cùng người yêu thể thao

Giải pháp dinh dưỡng từ Herbalife đồng hành cùng người yêu thể thao

Sức khỏe 08:34

Ngày 15-7-2024 vừa qua, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (LĐBĐVN) cùng với Tiến sĩ Dana Ryan chuyên gia dinh dưỡng từ Herbalife, đã chia sẻ nhiều thông tin giá trị trong buổi đào tạo dành cho đại diện 58 câu lạc bộ (CLB) chuyên nghiệp, các trung tâm, đơn vị đào tạo, huấn luyện.