23/08/2018 04:51

Thiếu sách giáo khoa: Do độc quyền?

Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định việc thiếu sách giáo khoa năm học mới là do học sinh tăng đột biến, trong khi giới chuyên môn cho rằng đây là hệ quả của độc quyền in và phát hành sách

Lý giải về tình trạng khan hiếm sách giáo khoa (SGK) trước thềm năm học mới, ông Nguyễn Văn Tùng, Phó Tổng Biên tập Nhà Xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam, thừa nhận do có sự gia tăng đột biến số lượng học sinh ở một số địa phương nên đang có hiện tượng thiếu SGK.

Chỉ thiếu cục bộ?

Ngoài nguyên nhân được cho là khách quan trên, ông Tùng còn đề cập một nguyên nhân dẫn đến thiếu SGK nữa là vì thời gian tới sẽ thay SGK mới nên một vài công ty sách - thiết bị trường học địa phương đặt kế hoạch thấp để tránh tồn kho. Chính điều này đã ảnh hưởng đến kế hoạch in ấn, phát hành của NXB Giáo dục Việt Nam.

Thiếu sách giáo khoa: Do độc quyền? - Ảnh 1.

Phụ huynh chen nhau mua sách giáo khoa tại một nhà sách ở TP HCM Ảnh: HUY LÂN

Theo ông Tùng, để phục vụ năm học mới 2018 - 2019, NXB Giáo dục Việt Nam đã xây dựng kế hoạch in và phát hành sách dựa vào số lượng đặt mua sách của các công ty sách và thiết bị trường học địa phương, cũng như căn cứ vào thực tiễn phát hành SGK các năm học trước, đặc biệt là năm học 2017 - 2018. Đến nay, NXB đã phát hành 108,8 triệu bản SGK, đạt 105% kế hoạch, vượt 3% so với cùng kỳ năm 2017.

Cũng giống như giải thích của ông Tùng, việc thiếu sách trên thị trường trong mấy ngày qua được bà Dương Vân Nhung, Trưởng Phòng Tổng hợp NXB Giáo dục Việt Nam tại TP HCM, đánh giá là cục bộ bởi 2 nguyên nhân chính: số lượng học sinh lớp 1 tăng cơ học ở những TP lớn như TP HCM; các đại lý e dè trong việc đặt hàng SGK lớp 1 trước thông tin sang năm đổi sách thì hàng tồn kho không bán được.

Bà Nhung cho rằng lường trước sẽ có tình trạng thiếu SGK cục bộ xảy ra bởi các nguyên nhân trên nên vừa qua, NXB Giáo dục Việt Nam đã tăng cường kiểm tra tình hình để có kế hoạch cung cấp đầy đủ SGK theo yêu cầu đặt hàng của các công ty sách và thiết bị trường học, các đối tác phát hành sách giáo dục tại các địa phương; in gấp, nhập nhanh những tên sách còn thiếu; điều chuyển sách từ nơi thừa đến nơi thiếu; chỉ đạo những cửa hàng sách giáo dục thuộc các đơn vị thành viên NXB Giáo dục Việt Nam tổ chức bán lẻ, bảo đảm đầy đủ về số lượng, chủng loại sách và các sản phẩm giáo dục nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng; tăng khung giờ phục vụ, tổ chức bán tất cả các ngày trong tuần kể cả thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ. Tính đến nay, NXB đã phát hành 12 triệu bản SGK tại thị trường TP HCM. Riêng sách lớp 1 cũng đã phát hành 1,1 triệu bản SGK và 1,2 triệu bản sách bổ trợ, tăng 30% so cùng kỳ năm 2017.

Theo nhận định của NXB Giáo dục Việt Nam, đến thời điểm này, hầu hết phụ huynh và học sinh ở TP HCM đã mua SGK cho năm học mới, chỉ còn một số ít chưa mua hoặc mua chưa đủ bộ, thiếu một vài cuốn.

Lý do không thuyết phục

Phát biểu của đại diện NXB Giáo dục khiến nhiều phụ huynh nghi ngờ, đặt câu hỏi: Nếu đã phát hành đạt 105% kế hoạch thì tại sao lại có tình trạng khan hiếm khiến phụ huynh vất vả ngược xuôi khắp nơi mua sách cho con?

TS Nguyễn Tùng Lâm, Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, cho rằng không thể nói đã phát hành vượt kế hoạch trong khi phụ huynh vẫn không mua được sách. Rõ ràng là có sự mâu thuẫn ở đây mà mâu thuẫn đó chính là hệ quả của việc độc quyền in, phát hành SGK. "NXB Giáo dục Việt Nam phải rút kinh nghiệm việc này. Tôi thấy lý do thiếu sách là do lượng học sinh tăng đột biến là không thuyết phục. Trước năm học, các tỉnh đều có khảo sát về dân số và biết được lượng học sinh tăng giảm ra sao. Việc này tôi cho rằng NXB phải chịu trách nhiệm, còn nếu khẳng định đã xuất bản đủ mà các tỉnh vẫn thiếu thì tỉnh đó phải chịu trách nhiệm" - ông Lâm thẳng thắn.

Một giảng viên của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cũng nhìn nhận SGK là mặt hàng đặc biệt, việc in và phát hành không phải là bài toán kinh doanh thông thường mà trước hết là bài toán xã hội vì liên quan mật thiết đến mọi gia đình. Chính vì thế, khi chỉ có duy nhất NXB in SGK như hiện nay thì việc phát hành sách cần tính đến nhiệm vụ chính trị chứ không đơn thuần là kinh doanh kinh tế. 

Phải có giải pháp khắc phục

Ông Phạm Hùng Anh, Cục trưởng Cục Cơ sở vật chất và thiết bị trường học - Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo NXB Giáo dục Việt Nam rà soát, xác định nguyên nhân và có giải pháp khắc phục kịp thời tình trạng thiếu SGK như những ngày qua. Bộ cũng đã yêu cầu NXB này cung ứng đủ SGK theo nhu cầu của học sinh ở các địa bàn.

YẾN ANH - HUY LÂN

Tin liên quan

Viết bình luận

Sau GS Ngô Bảo Châu, Việt Nam có người thứ 2 được nhận học bổng Viện Toán học Clay
7 giờ trước 548 1k
(NLĐO)- Chia sẻ với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Phạm Châu Tuấn, ba của Phạm Tuấn Huy (người vừa được Viện Toán học Clay trao học bổng nghiên cứu viên năm 2023), chia sẻ: “Huy vừa từ bên Mỹ gọi về và nói con đang tìm trường để vừa dạy học vừa nghiên cứu và tiếp tục học lên phó giáo sư”
Tết kém vui của cô giáo ôm khúc gỗ bò qua suối từng gây "bão mạng"
12 giờ trước 548 1k
(NLĐO) – Hoàn cảnh gia đình khó khăn không có nhiều điều kiện chăm lo Tết cho con, cô Tý lại gặp chuyện không may khi bị kẻ trộm lấy mất điện thoại ngay ngày giáp Tết.
Đại học cần chuyển đổi số nhanh chóng
28/1/2023 548 1k
(NLĐO)- Chuyển đổi số không thay đổi giá trị cốt lõi hay mô hình của một tổ chức giáo dục đại học (ĐH) mà là sự chuyển đổi hoạt động cốt lõi thông qua công nghệ và nền tảng số, đồng thời nắm bắt các cơ hội mà chúng mang lại.
Nguyễn Việt Phong và 5 giờ "nghẹt thở" thi Olympic hóa học quốc tế
28/1/2023 548 1k
(NLĐO) - Đề thi quốc tế nhiều khi dễ hơn trong nước nhưng lại thiên về yêu cầu tư duy, suy luận. Kể về hành trình đoạt HCV hóa học quốc tế năm 2022, Nguyễn Việt Phong, sinh viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên - ĐHQG TP HCM, cho biết đó là những giờ phút "nghẹt thở"
Sinh viên Lào vui Tết Việt tại Đà Nẵng

Sinh viên Lào vui Tết Việt tại Đà Nẵng

(NLĐO) – Hàng trăm lưu học sinh Lào được các gia đình tại Đà Nẵng nhận đỡ đầu, làm con nuôi. Ngày Tết, các em cùng đại gia đình đón xuân, tận hưởng phong tục, tập quán truyền thống người Việt....