Một lãnh đạo của Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD-ĐT) thừa nhận về nguyên tắc, việc thi cử phải được đánh giá trên cả ba khía cạnh: nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Tuy nhiên trên thực tế, học sinh khi làm bài thi vẫn chủ yếu tập trung vào yêu cầu nhận biết. Với cách ra đề của năm nay sẽ hạn chế được việc học sinh học vẹt, học tủ, chỉ học thuộc lòng mà không vận dụng được kiến thức. Ngay cả đối với học sinh có sức học trung bình thì cũng phải có kỹ năng vận dụng kiến thức chứ không thể chỉ học thuộc lòng.

Bảo đảm phân loại trình độ

Ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, cho biết trong các văn bản hướng dẫn, Bộ GD-ĐT đều nhấn mạnh yêu cầu nhà trường, giáo viên chú trọng việc hướng dẫn học sinh trong quá trình học tập, kiểm tra, ôn tập chú ý kết hợp cả kỹ năng nhận biết, thông hiểu và vận dụng kiến thức.

Học sinh Hà Nội sau một buổi thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2011

Chính vì vậy, theo ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng, đề thi tốt nghiệp các môn tự luận sẽ tiếp tục là các câu hỏi mở để đánh giá đúng khả năng và kiến thức của học sinh. Cấu trúc đề thi, cơ bản vẫn giữ như các năm trước.

Theo quy chế thi tốt nghiệp THPT vừa được Bộ GD-ĐT ban hành, đề thi tốt nghiệp THPT phải nằm trong chương trình THPT hiện hành, chủ yếu lớp 12; phân loại được trình độ của người học; bảo đảm  tính chính xác, khoa học, tính sư phạm và kiểm tra bao quát kiến thức cơ bản, năng lực vận dụng kiến thức, sự hiểu biết về thực hành của người học.

Tranh thủ “vận động” mua sách

Với chủ trương cho hướng ra đề như thế, học sinh muốn đạt điểm cao chắc chắn sẽ phải làm quen với nhiều dạng bài. Vì thế, việc bám víu vào các loại sách tham khảo là một thực tế có thể thấy rõ. Đây cũng là cơ hội để nhiều đơn vị phát hành sách hướng dẫn ôn tập dưới danh nghĩa chỉ đạo của Bộ GD-ĐT rồi yêu cầu các trường vận động học sinh mua sách.

Trong công văn gửi các trường yêu cầu vận động học sinh mua sách, Sở GD-ĐT Hải Phòng nêu rõ là theo chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, NXB Giáo dục Việt Nam phối hợp các vụ chức năng của Bộ GD-ĐT tổ chức biên soạn bộ tài liệu Hướng dẫn ôn tập thi tốt nghiệp THPT năm học 2011-2012. Bộ tài liệu được chỉnh sửa theo hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ GD-ĐT kết hợp với những nội dung thuộc chương trình nâng cao nhằm phục vụ các đề thi phân hóa…

Tuy nhiên, khi được hỏi về việc sử dụng các loại sách tham khảo và tài liệu hướng dẫn ôn thi tốt nghiệp, ông Chuẩn cho rằng khi đã học đầy đủ chương trình theo yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học thì tài liệu để ôn thi tốt nghiệp tốt nhất vẫn là sách giáo khoa kết hợp sử dụng sách bài tập và vở ghi bài.

Ông Chuẩn cũng cho rằng ngoài việc nắm vững chuẩn kiến thức, học sinh cần chuẩn bị một số kỹ năng quan trọng như biết tổng hợp kiến thức của các phần, các chương và của toàn bộ chương trình THPT, đặc biệt là chương trình lớp 12; tự tổ chức thảo luận theo nhóm, trao đổi, tranh luận để hiểu sâu hơn về kiến thức; có các kỹ năng phân tích để hiểu đề thi, trình bày bài thi.