Nhiều vấn đề “nóng” liên quan đến thi THPT quốc gia, chương trình - sách giáo khoa (SGK) mới, việc xâm hại trẻ em trong trường học... đã được các phóng viên chất vấn lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tại cuộc họp báo chiều 24-3 ở Hà Nội.
Nhiều môn tự chọn
Đến thời điểm này, dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể đã hoàn thành và dự kiến cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 sẽ công bố rộng rãi để lấy ý kiến. GS-TS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng Chủ biên Chương trình Giáo dục phổ thông, cho biết chương trình này có điểm mới là phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh (đặc biệt là ở cấp THPT). Ngay từ lớp 10, học sinh sẽ được định hướng nghề nghiệp. Đến lớp 11 và 12, học sinh sẽ tiếp cận nhiều hơn với thực tế nghề nghiệp trong tương lai nên ngoài một số môn bắt buộc, các em được chọn 5 môn phù hợp cho định hướng nghề nghiệp. Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể đều được kế thừa chương trình hiện hành.
Theo dự thảo chương trình giáo dục phổ thông, các môn học bắt buộc ở cấp tiểu học gồm: tiếng Việt, toán, tiếng Anh, giáo dục lối sống, cuộc sống quanh ta, tìm hiểu xã hội, tìm hiểu tự nhiên, kỹ thuật và tin học, giáo dục thể chất, nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Môn học tự chọn: tiếng dân tộc thiểu số.
Ở cấp THCS, các môn học bắt buộc gồm: ngữ văn, toán, tiếng Anh, giáo dục công dân, khoa học tự nhiên, tin học, công nghệ và hướng nghiệp, lịch sử và địa lý, giáo dục thể chất, nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Môn học tự chọn là ngoại ngữ 2.
Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, lớp 10 bao gồm các môn học bắt buộc là: ngữ văn, toán, tiếng Anh, giáo dục kinh tế và pháp luật, lịch sử, địa lý, vật lý, hóa học, sinh học, tin học, thiết kế và công nghệ, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Môn học tự chọn: ngoại ngữ 2.
Lớp 11 và lớp 12, các môn học chung (bắt buộc) bao gồm: giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh, hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Các môn học định hướng nghề nghiệp (tự chọn bắt buộc): ngữ văn, toán, tiếng Anh, giáo dục kinh tế và pháp luật, lịch sử, địa lý, vật lý, hóa học, sinh học, khoa học máy tính, tin học ứng dụng, thiết kế và công nghệ, mỹ thuật, âm nhạc. Học sinh tự chọn tối thiểu 5 môn học trong các môn nói trên phù hợp với nguyện vọng của bản thân và điều kiện tổ chức của nhà trường.
Nói thêm về tiến độ triển khai chương trình - SGK mới, GS Thuyết cho biết năm học 2018-2019 có thể thực hiện được với điều kiện phải bảo đảm điều kiện tối thiểu về giáo viên, cơ sở vật chất. “Nếu các điều kiện không bảo đảm thì chương trình khó thành công” - GS Thuyết khẳng định.
Tăng cường giáo dục giới tính
Liên quan đến vấn đề xâm hại trẻ em trong trường học, một số chuyên gia cho rằng chính sự thiếu hụt việc giáo dục giới tính ở cấp tiểu học và mầm non trong chương trình giáo dục hiện nay là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trẻ không được trang bị những kiến thức để tự bảo vệ mình.
Trước những ý kiến này, GS Nguyễn Minh Thuyết nói chương trình - SGK mới sẽ đề cập nhiều hơn đến vấn đề này. “Nội dung giáo dục giới tính và bảo vệ trẻ em sẽ được quan tâm hơn trong SGK mới. Các bài học giúp các em nhận thức được việc bảo vệ mình trước vấn đề xâm hại sẽ có trong các môn như: khoa học đời sống, kiến thức pháp luật, sinh học của các cấp học...” - theo GS Thuyết. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh để bảo vệ được trẻ em không chỉ cần có chương trình giáo dục tốt mà còn cần có sự phối hợp của gia đình, xã hội và sự vào cuộc của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga cũng thừa nhận nhiều vụ việc liên quan đến an toàn trường học thời gian qua xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân từ vấn đề đạo đức nhà giáo và dân chủ trường học. Bộ đang quyết liệt chỉ đạo để việc nâng cao đạo đức, trách nhiệm nhà giáo và nâng cao tính dân chủ trong trường học được thực hiện nghiêm túc. Dự kiến sắp tới, bộ sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc về dân chủ trường học để các cán bộ, giáo viên được nói lên tâm tư, nguyện vọng, khó khăn, bức xúc của mình.
Tiếp tục điều chỉnh thi THPT quốc gia
Ông Mai Văn Trinh - Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng, Bộ GD-ĐT - cho hay để chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia, đến thời điểm này, Bộ GD-ĐT đã 2 lần công bố đề thi minh họa, đề thi thử nghiệm để học sinh và giáo viên có cơ sở ôn tập, chuẩn bị kỹ cho kỳ thi. Ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa đang được hoàn thiện đúng tiến độ.
Năm nay, mỗi địa phương chỉ còn một cụm thi do sở GD-ĐT chủ trì. Ông Trinh cho biết dù không còn trực tiếp chủ trì một cụm thi như năm trước song vai trò của các trường ĐH vẫn thể hiện rõ nét trong kỳ thi năm nay thông qua việc cử cán bộ giảng viên tham gia coi thi trực tiếp tại các địa phương theo tỉ lệ 1-1 (1 địa phương, 1 trường ĐH). Các trường ĐH hiện đã sẵn sàng cho phương án cử cán bộ giảng viên tham gia coi thi.
Phương án tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2017 sẽ được tiếp tục áp dụng trong các năm 2018, 2019 với những điều chỉnh hợp lý trên cơ sở rút kinh nghiệm tổ chức thi và tuyển sinh từng năm, đồng bộ với quá trình đổi mới dạy học, kiểm tra đánh giá trong các nhà trường phổ thông, để từ năm 2020 trở đi được tổ chức ổn định bảo đảm sự tương thích với định hướng đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã được Chính phủ phê duyệt.
