Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 20/2021 quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 76/2024.

Theo Bộ Y tế, mức chuẩn trợ giúp xã hội hiện hành theo các Nghị định 20/2021, 176/2025 và 76/2024 còn thấp, chưa đảm bảo mức sống tối thiểu và thiếu tương đồng với các chính sách bảo hiểm xã hội, giảm nghèo và ưu đãi người có công.

Cụ thể, mức chuẩn 500.000 đồng/tháng hiện chỉ tương đương 22,7% chuẩn nghèo nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo đô thị theo quy định tại Nghị định 351/2025 (chuẩn nghèo nông thôn là 2,2 triệu đồng/tháng, đô thị là 2,8 triệu đồng/tháng).

Trong bối cảnh chỉ số giá tiêu dùng giai đoạn 2024-2026 tăng bình quân trên 3,5%/năm và dự kiến tăng gần 12% sau 3 năm, đặc biệt giá lương thực tăng nhanh, việc giữ nguyên mức trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội khiến đời sống người thụ hưởng ngày càng khó khăn.

Mức trợ cấp 500.000 đồng/tháng hiện cũng là mức thấp nhất trong hệ thống an sinh xã hội. Do đó, Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội lên 600.000 đồng/tháng (tăng 20%), dự kiến áp dụng từ ngày 1-7-2026.

Dự thảo cũng đề xuất bổ sung đối tượng được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, xuất phát từ thực tiễn thi hành Nghị định 20/2021/NĐ-CP. Nhiều người cao tuổi thuộc hộ nghèo, dù có con nhưng vẫn sống khó khăn do người có nghĩa vụ phụng dưỡng đã quá tuổi lao động, sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, không có thu nhập ổn định.

Quy định hiện hành chủ yếu dựa trên quan hệ hộ tịch mà chưa xét đầy đủ "năng lực thực hiện nghĩa vụ" trong thực tế, tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến một số đối tượng yếu thế chưa được tiếp cận chính sách an sinh.

Trước đây, nhóm này đã được hưởng chính sách ổn định theo Nghị định 136/2013/NĐ-CP (giai đoạn 2013-2021). Tuy nhiên, sau khi Nghị định 20/2021/NĐ-CP có hiệu lực, điều kiện phụng dưỡng bị siết chặt, dẫn đến việc 32/63 tỉnh, thành (giai đoạn 6-2021 đến 6-2025) phải ban hành chính sách đặc thù để hỗ trợ.

Vì vậy, theo Bộ Y tế, dự thảo đề xuất bổ sung quy định "hoặc người này không có khả năng kinh tế, sức khỏe để thực hiện việc phụng dưỡng" nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Hôn nhân và Gia đình và hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội.

Bộ Y tế cho biết thực tế, nhiều địa phương đã chủ động hỗ trợ nhóm này, nên việc đưa vào Nghị định nhằm thống nhất khung pháp lý chung, không tạo áp lực lớn lên ngân sách. Hơn nữa, số lượng người cao tuổi thuộc diện này chiếm tỉ lệ nhỏ và có xu hướng giảm nhờ các chính sách giảm nghèo và mở rộng bao phủ BHXH.

Việc xác định đối tượng sẽ được thực hiện chặt chẽ, dựa trên rà soát thực tế tại địa phương, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng. Kinh phí thực hiện được cân đối trong dự toán chi thường xuyên hằng năm, bảo đảm tính khả thi và bền vững của chính sách.