Chiều 28-12, tại buổi họp báo triển khai Luật BHXH sửa đổi, ông Trần Đình Liệu, Trưởng Ban thu - BHXH Việt Nam, cho biết từ ngày 1-1-2016, mức đóng BHXH cho người lao động (NLĐ) sẽ dựa trên mức lương và phụ cấp ghi trong hợp đồng lao động thay vì đóng theo mức lương như quy định hiện hành.
Không tính phụ cấp biến động thường xuyên
Theo Luật BHXH sửa đổi, tỉ lệ đóng BHXH bắt buộc năm 2016 không thay đổi. Cụ thể, NLĐ đóng mức 8%, người sử dụng lao động đóng mức 18% tiền lương tháng đóng BHXH.
Ngoài ra, luật cũng quy định về việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đó là cán bộ xã không chuyên trách (thực hiện chế độ hưu trí và tử tuất); người đi lao động có thời hạn ở nước ngoài; NLĐ làm việc theo hợp đồng có thời hạn 1-3 tháng (từ năm 2018); lao động là người nước ngoài.
“Với cách tính mới này, mục tiêu là bảo đảm lợi ích cho NLĐ, giúp họ hưởng mức lương hưu cao hơn. Ngoài ra, các chế độ trợ cấp rủi ro khác như tai nạn, ốm đau, thất nghiệp và chế độ thai sản sẽ tăng đáng kể” - ông Liệu nhấn mạnh.
Giải thích về các khoản phụ cấp là căn cứ đóng BHXH, bà Trần Thị Thúy Nga, Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH), cho biết các khoản: tiền thưởng, xăng xe, hỗ trợ nuôi con nhỏ, tiền nhà ở, sinh nhật... sẽ không đưa vào phụ cấp này. Theo bà Nga, phụ cấp dùng tính đóng BHXH tập trung vào các khoản cố định, lâu dài; không tính những loại phụ cấp biến động thường xuyên để tránh gây xáo trộn cho doanh nghiệp và NLĐ.
Khi thực hiện Luật BHXH sửa đổi từ năm tới, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn nên Quốc hội quyết định năm 2016 sẽ đóng BHXH theo mức lương và phụ cấp lương ghi trong hợp đồng lao động. Đến năm 2018 mới thực hiện đóng BHXH với cả các khoản bổ sung khác ghi trong hợp đồng lao động.
Ông Phạm Minh Huân, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH, thông tin thêm: Mục tiêu số 1 và quan trọng hàng đầu của Luật BHXH là tìm mọi cách, mọi biện pháp mở rộng đối tượng tham gia BHXH để đời sống của người dân, đặc biệt là người về hưu, được bảo đảm. Đây cũng là quá trình điều chỉnh để bảo đảm tính bền vững của quỹ bảo hiểm, chính sách bảo hiểm; có chế tài để doanh nghiệp đóng BHXH.
Trước những lo ngại về tình trạng vỡ quỹ BHXH, bà Nga khẳng định: “Không bao giờ có chuyện vỡ quỹ. Nếu quỹ BHXH gặp khó khăn, nhà nước sẽ thay đổi chính sách để bảo đảm cho quỹ vận hành”.
Trốn đóng, chậm đóng BHXH, BHYT: Sẽ khởi tố!
Trả lời câu hỏi về việc tăng mức đóng có thể kéo theo tình trạng nợ BHXH nhiều hơn, ông Trần Đình Liệu cho rằng năm 2016, các cơ quan chức năng sẽ có nhiều công cụ để xử lý những doanh nghiệp chây ì đóng BHXH.
“Từ năm 2016, cơ quan BHXH được phép thanh tra chuyên ngành đối với những đơn vị đã đóng và chưa đóng BHXH. Đồng thời, BHXH Việt Nam sẽ phối hợp với cơ quan thuế để rà soát, đối chiếu số liệu đóng BHXH và quyết toán thuế của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, từ ngày 1-7-2016, Bộ Luật Hình sự có hiệu lực, trong đó quy định nếu giả mạo hồ sơ, trốn đóng, chậm đóng, trục lợi BHXH, BHYT đều bị khởi tố hình sự” - ông Liệu nhấn mạnh.
Ông Phạm Minh Huân cho biết việc đóng BHXH như thế nào sẽ có thông tư hướng dẫn cụ thể. Dù cố gắng nhưng hệ thống văn bản hướng dẫn có thể không kịp ban hành trước ngày 1-1-2016. “Trước mắt, tháng 1-2016 có thể vẫn thu BHXH theo bảng lương cũ, đến hết quý I/2016 sẽ thu theo bảng lương được xây dựng mới” - ông Huân nói.
Trước các ý kiến cho rằng nhiều doanh nghiệp “phản ứng” với mức đóng cao của Luật BHXH mới, ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về Các vấn đề xã hội của Quốc hội, cho rằng hiện nay, nhiều doanh nghiệp có tới 50-60 khoản phụ cấp nên mới có chuyện phụ cấp cao hơn lương. Với mức đóng BHXH mới bao gồm lương và các loại phụ cấp nên doanh nghiệp phản ứng là bình thường.
Gia hạn thẻ BHYT cho hơn 16 triệu người
Ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam, cho biết hơn 16 triệu người thuộc 5 nhóm đối tượng tham gia BHYT được ngân sách nhà nước hỗ trợ - gồm: người nghèo; cận nghèo; người dân tộc thiểu số; người sống ở vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn; người dân ở xã đảo, huyện đảo - sẽ tiếp tục được cơ quan bảo hiểm cấp thẻ BHYT có thời hạn đến hết tháng 6-2016. Khi có văn bản hướng dẫn mới, việc cấp thẻ BHYT cho các đối tượng này sẽ được thực hiện từ ngày 1-7-2016.
Bà Nguyễn Thị Hồng Liên, Trưởng phòng Tổ chức Hành chánh Công ty May Sài Gòn:
Sẽ gặp không ít khó khăn
Hiện doanh nghiệp vừa hoàn tất thang, bảng lương theo lương tối thiểu vùng là 3,5 triệu đồng/người/tháng. Thời gian thực hiện gần kề nhưng chúng tôi chưa nhận được văn bản hướng dẫn hay chương trình tập huấn nào cho chính sách bảo hiểm mới.
Công ty đang áp dụng nhiều phụ cấp: chuyên cần, đi lại, nuôi con nhỏ, tay nghề... và có đến 4.500 lao động với bậc thợ, thời gian làm việc khác nhau nên khi thực hiện sẽ gặp không ít khó khăn. Song, khi chính sách bảo hiểm mới đã là luật, doanh nghiệp và người lao động phải thực hiện.
Đại diện Công ty TNHH Thời trang và Xe đạp Martin 107:
Đóng luôn phần của người lao động
Từ khi thành lập đến nay, Công ty TNHH Thời trang và Xe đạp Martin 107 đóng luôn phần của người lao động cho tất cả các loại bảo hiểm: BHYT, BHXH, bảo hiểm tai nạn...
Hiện công ty gặp nhiều khó khăn khi phải cạnh tranh khốc liệt cùng hàng nhái, hàng giả, giảm lợi nhuận nhưng sẽ không thay đổi quan điểm về mức đóng BHXH. Ngoài ra, công ty còn có chính sách ưu đãi cho lao động nữ, như: nghỉ thai sản 9 tháng, mang song thai được nghỉ thai sản 1 năm, hưởng nguyên lương trong thời gian nghỉ thai sản.
Hồng Đào ghi
