Theo Ban Chính sách Pháp luật Tổng LĐLĐ Việt Nam, càng về cuối năm, tình trạng nợ đọng này càng trở nên nhức nhối. Qua khảo sát của BHXH Việt Nam, số nợ BHXH chiếm 6,3% số phải thu, trong đó nợ dưới 6 tháng chiếm tỉ trọng cao với 7.300 tỉ đồng; nợ BHYT của các đơn vị sử dụng lao động 1.569 tỉ đồng.
Tình trạng làm ăn thua lỗ của một số DN khiến việc trả nợ BHXH khó khăn. Vẫn còn nhiều chủ DN chây ì, cố tình trốn đóng BHXH, BHYT, đóng không đủ số người đang làm việc theo quy định. Ngoài ra, nhận thức của một bộ phận NLĐ về chính sách BHXH, BHYT còn hạn chế, không dám đấu tranh bảo vệ quyền lợi bản thân. Trong khi đó, chế tài xử lý vi phạm hành chính về BHXH, BHYT còn hạn chế; Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2015 chưa có hiệu lực.
Công nhân tại một doanh nghiệp có chủ bỏ trốn tại huyện Củ Chi, TP HCM thất thần khi quyền lợi BHXH mất trắng
Do DN chây ì nợ BHXH nên việc giải quyết các chế độ tai nạn, ốm đau, thất nghiệp... cho NLĐ bị ảnh hưởng nếu doanh nghiệp trốn đóng BHXH.
Trước tình hình trên, BHXH Việt Nam đã yêu cầu các đơn vị tập trung cho công tác thu; thu nợ trong những tháng còn lại của năm 2017. Đặc biệt là tập trung vào những DN nợ dưới 6 tháng và thanh tra chuyên ngành đối với những DN nợ trên 6 tháng. Phấn đấu giảm nợ xuống dưới 3%.
Liên quan đến vấn đề quyền lợi BHXH của NLĐ tại các DN chây ì nợ BHXH, BHXH Việt Nam cho biết trong khi chờ đợi các quy định pháp luật được hoàn thiện để khởi kiện các DN trốn đóng, nợ BHXH, BHXH Việt Nam đã ban hành Quyết định 595 (có hiệu lực từ ngày 1-7), quy định việc xác nhận sổ BHXH trên nguyên tắc NLĐ đóng tới thời điểm nào, xác nhận sổ tới thời điểm đó và NLĐ cầm sổ đó để tiếp tục tham gia hoặc bảo lưu thời gian đóng. Sau khi DN đóng khoản tiền nợ thì sẽ xác nhận bổ sung vào sổ BHXH.
BHXH Việt Nam lưu ý khi NLĐ dừng đóng BHXH tại một đơn vị và muốn chốt sổ tại đơn vị đó thì chỉ cần kê khai theo mẫu của cơ quan BHXH, sau đó gửi cho đơn vị kê khai, rồi chuyển cho cơ quan BHXH. Cơ quan BHXH trên cơ sở đó sẽ xác nhận sổ cho NLĐ.
