Người lao động (NLĐ) đi xuất khẩu có đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế của quốc gia. Tuy nhiên, đánh giá về những rủi ro mà lao động Việt Nam gặp phải khi XKLĐ, ông Chang – Hee Lee - Giám đốc ILO cho rằng, họ vẫn gặp nhiều rủi ro khi di cư lao động, chưa được cung cấp đầy đủ thông tin về các thị trường được phái cử. Đáng lưu ý, NLĐ Việt Nam chịu mức phí cao hơn lao động ở các nước đi xuất khẩu.
Bên cạnh đó, hầu hết NLĐ khi đi xuất khẩu không tìm được việc làm phù hợp. Trước thực trạng trên, ILO khuyến nghị các doanh nghiệp (DN) Việt Nam cần giảm bớt các loại phí, tiến tới không còn phí XKLĐ. Bên cạnh đó, DN nên thực hiện bộ quy tắc mới và ILO cam kết hỗ trợ DN thực hiện minh bạch trong chi trả các loại phí.
Trước thông tin lao động trong nước đang chi trả mức phí rất cao cho hoạt động XKLĐ, ông Nguyễn Lương Trào – Chủ tịch Hiệp hội XKLĐ VN cho rằng, mức phí XKLĐ phải so sánh toàn diện. Có nhiều "đơn hàng" và trình độ lao động đi xuất khẩu khác nhau dẫn đến mức phí khác nhau. Mức phí được các DN "mặc cả" thấp hơn khi trình độ lao động tốt, kỹ năng tốt, ngoại ngữ tốt và tuân thủ pháp luật. "Ngược lại, những DN tuyển dụng lao động có thể tay nghề được, trình độ được nhưng tuân thủ pháp luật không tốt, bỏ trốn nhiều thì đối tác cũng "chào" luôn", ông Nguyễn Lương Trào nhấn mạnh.
Lý giải về vấn đề trên, theo ông Trào, nếu DN muốn nhận được "đơn hàng" thì phải chịu phí cao hơn, đối tác sẽ lấy chi phí bù vào thiệt hại do lao động bỏ trốn. Ngoài ra, DN luôn có tâm lý muốn hạ mức phí thấp để thu hút được lao động đi xuất khẩu. Muốn giảm được mức phí này, cần những giải pháp tổng thể như: Nâng cao chất lượng NLĐ từ nhiều phía, ngay trong nhà trường đào tạo sát thực tiễn DN đào tạo kỹ hơn trước khi đi; NLĐ nhận thức được điều đó chuẩn bị kĩ hơn cho mình một vị thế.
Nhằm nâng cao chất lượng, thương hiệu DN, gắn liền với dịch vụ và bảo vệ tốt hơn NLĐ đi làm việc theo hợp đồng ở nước ngoài, Hiệp hội XKLĐ VN triển khai giám sát, đánh giá thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử COC-VN đối với các DN trong lĩnh vực này. Từ đó, chứng minh cho DN thấy con đường phát triển duy nhất, bền vững là tuân thủ bộ quy tắc này. Nếu không tuân thủ, chệch choạc vi phạm sẽ không đủ tư cách hoạt động và NLĐ họ sẽ bỏ DN, ông Nguyễn Lương Trào cho biết thêm.
