Theo Hiệp hội Xuất khẩu lao động (XKLĐ) Việt Nam, đến hết tháng 10-2014, đã có 16.282 lao động (LĐ) Việt Nam đến Nhật Bản để làm việc. Đây là năm đầu tiên Việt Nam vượt mốc đưa 15.000 LĐ sang Nhật Bản.
Đơn hàng dồi dào
Theo thống kê, 10 tháng qua, có đến 50 doanh nghiệp (DN) và mỗi DN đưa trên 200 LĐ sang Nhật Bản. Lãnh đạo Công ty Nhật Hy Khang cho biết tình hình ký kết hợp đồng, cung ứng LĐ ở thị trường này đang rất thuận lợi. Dự kiến cả năm, công ty sẽ đưa đi được khoảng 300 LĐ.
Với trên 200 LĐ đã đưa sang Nhật, Tracimexco cũng dự kiến cả năm cung ứng trên 300 người. “Chúng tôi thường xuyên đặt quan hệ tuyển dụng với khoảng 20 hiệp hội, nghiệp đoàn Nhật Bản, mỗi tháng triển khai khoảng 10 hợp đồng. Để đáp ứng hợp đồng, chúng tôi phải chuẩn bị trước nguồn LĐ, lúc nào cũng phải có sẵn 200-300 người” - ông Vũ Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo - XKLĐ Tracimexco, cho biết.
Công ty TNHH Esuhai là một trong những DN dẫn đầu về số lượng LĐ cung ứng sang Nhật Bản. Từ đầu năm 2014 đến nay, trên 700 LĐ của Esuhai trúng tuyển sang Nhật, trong đó có khoảng 400 người đã xuất cảnh. Ông Lê Long Sơn, Tổng Giám đốc Esuhai, lạc quan: “Năm nay, khả năng Esuhai đưa được 500 LĐ sang Nhật nằm trong tầm tay”. Công ty này đã xác lập quan hệ tuyển dụng với 50 hiệp hội DN vừa và nhỏ của Nhật Bản, cung ứng LĐ cho trên 300 nhà máy, xí nghiệp.
Tình hình triển khai hợp đồng của các DN dự báo sẽ rất thuận lợi trong những tháng tới khi ngày 31-10, Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Dolab) đã thông qua danh sách DN được thẩm định hợp đồng. Theo đó, có đến 396 hợp đồng được cơ quan này thẩm định, cho phép tuyển chọn LĐ trong quý IV/2014. Trong đó, đáng chú ý là trên 50 hợp đồng có quy mô cung ứng 40-50 LĐ, như các hợp đồng của Esuhai, Halasuco, Vitourco, Vilexim, Công ty Việt Thắng, Tradeco, Tracodi…
Thận trọng để tránh rủi ro
Giới chuyên môn cho rằng năm 2014 là “năm vàng” của XKLĐ Việt Nam ở thị trường Nhật Bản về số lượng LĐ cung ứng. Sự thay đổi trong cán cân tiếp nhận LĐ di cư của nước này là nguyên nhân chính làm gia tăng tuyển dụng LĐ Việt Nam.
Cụ thể, từ năm 2012 trở về trước, LĐ Trung Quốc chiếm 80% ở thị trường Nhật, mỗi năm cung ứng trên 60.000 LĐ. Trong 20% thị phần còn lại, LĐ Việt Nam chiếm 10%. Tuy nhiên, từ năm 2013 đến nay, vì nhiều lý do, LĐ Trung Quốc sang Nhật Bản giảm mạnh. Các hiệp hội, nghiệp đoàn và cả chủ sử dụng LĐ Nhật Bản cũng cảm nhận được khó khăn do nguồn cung khan hiếm nên chuyển hướng sang Việt Nam, Indonesia và Philippines.
Đưa ra phân tích trên, ông Lê Long Sơn nhận định: “Đây là lý do chính khiến nhu cầu tuyển dụng LĐ Việt Nam của Nhật Bản tăng mạnh, với mức tăng năm 2014 gấp 50% so với năm 2013”.
Cùng với sự dịch chuyển này, việc Nhật Bản đang gấp rút xây dựng các công trình thể thao phục vụ Thế vận hội mùa hè 2020 cũng khiến nhu cầu tuyển dụng LĐ xây dựng của Việt Nam tăng đột biến trong những tháng qua. Trong số 396 hợp đồng được thẩm định như đã nêu, gần 20% tuyển LĐ xây dựng với nhu cầu trên 500 người.
Ông Vũ Thanh cho biết rất nhiều hiệp hội, nghiệp đoàn của Nhật ráo riết sang Việt Nam tìm đối tác hợp tác tuyển dụng LĐ xây dựng. Tuy nhiên, theo ông, để hạn chế rủi ro, bảo đảm quyền lợi cho người LĐ, việc thận trọng trong lựa chọn đối tác là rất cần thiết.
Điều đáng lo là trong lúc Nhật Bản gia tăng tuyển dụng LĐ Việt Nam thì cũng có quá nhiều DN XKLĐ - gần 150 đơn vị - chuyển hướng khai thác thị trường này, vì vậy khó tránh chuyện tranh giành hợp đồng, ồ ạt tuyển dụng. Ông Lê Long Sơn khuyến cáo các DN cần tỉnh táo, tìm hiểu thật kỹ đối tác để phòng tránh những phát sinh, rủi ro đáng tiếc cho người LĐ.
Trong quý IV/2014, dự kiến mỗi tháng sẽ có khoảng 1.700 LĐ xuất cảnh sang Nhật. Nếu duy trì số lượng LĐ cung ứng này, XKLĐ của Việt Nam trong năm nay ở thị trường Nhật Bản sẽ đạt trên 21.000 người.
