Đây là một trường hợp BHXH TP HCM chuyển hồ sơ và đề nghị Công an TP điều tra làm rõ người lao động (NLĐ) có dấu hiệu của hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định của Bộ Luật Hình sự khi dùng 2 sổ BHXH (có cùng 1 số) để làm thủ tục hưởng chế độ BHXH một lần ở 2 nơi.

Qua mặt cơ quan BHXH

Trước đó, BHXH quận Phú Nhuận đã tiếp nhận hồ sơ hưởng trợ cấp BHXH một lần của ông Long, đã nghỉ việc vào tháng 8-2018. Trên sổ BHXH số 7416185792 do BHXH tỉnh Bình Dương cấp lần 1 vào ngày 7-1-2016 thể hiện ông Long có thời gian tham gia BHXH là 1 năm 9 tháng. Việc làm thủ tục hưởng chế độ được ông Long ủy quyền cho bà Lê Thị Cúc, sau đó bà Cúc tiếp tục ủy quyền lại cho bà Nguyễn Thị Lý thực hiện. Giấy ủy quyền được lập tại Phòng Công chứng quận 10, TP HCM.

Cán bộ BHXH TP HCM hướng dẫn người lao động làm thủ tục BHXH Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Do NLĐ làm việc, cư trú ở Bình Dương nhưng đến TP HCM làm thủ tục hồ sơ nên BHXH quận Phú Nhuận đã liên hệ với BHXH tỉnh Bình Dương để đối chiếu và bất ngờ được thông tin ông Đào Vũ Long (có cùng số sổ BHXH) cũng đang làm thủ tục hưởng BHXH một lần tại đây. Tuy nhiên, người được ông Long ủy quyền đi thực hiện là ông Nguyễn Duy Hưng (giấy ủy quyền do UBND phường An Phú, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương xác nhận) và cuốn sổ BHXH thể hiện được cấp lần 2 (do báo mất sổ), nơi cấp là BHXH thị xã Thuận An. Khi đó, BHXH quận Phú Nhuận đã đề nghị BHXH tỉnh Bình Dương trả hồ sơ và giới thiệu ông Hưng đến BHXH quận Phú Nhuận để được giải quyết.

Khi đối chiếu tài liệu do ông Hưng và bà Lý cung cấp, BHXH quận Phú Nhuận nhận thấy cả 2 bộ hồ sơ đều cùng một chủ sổ BHXH nên đã tiến hành lập biên bản tạm giữ 2 sổ BHXH và tạm ngừng chi trả chế độ. Sau đó, BHXH quận Phú Nhuận đã nhiều lần mời ông Long đến để làm rõ vụ việc, song ông không xuất hiện. Hiện tại, BHXH TPHCM đã tạm khóa quá trình tham gia BHXH đối với sổ BHXH của ông Long và chuyển vụ việc đến cơ quan công an đề nghị xác minh, làm rõ hành vi vi phạm.

Xử lý nghiêm đối tượng trục lợi

Một cán bộ Phòng Thanh tra - Kiểm tra BHXH TP HCM chia sẻ: "Khi ngành BHXH đang đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho NLĐ trong việc cấp lại sổ BHXH thì một số đối tượng đã lợi dụng để trục lợi. Đây là chiêu trò trục lợi BHXH mới mà BHXH phát hiện gần đây. Việc ông Long ủy quyền nộp 2 hồ sơ để hưởng chế độ BHXH là không đúng quy định nhưng đây không phải là hành vi vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 95/2013/NĐ-CP mà có dấu hiệu vi phạm Bộ Luật Hình sự nên chuyển hồ sơ sang cơ quan công an điều tra, xử lý. Sắp tới, BHXH TP cũng sẽ có văn bản hướng dẫn đối với BHXH quận, huyện về hướng xử lý đối với các trường hợp tương tự nhằm ngăn chặn hành vi trục lợi BHXH".

Theo luật sư Nguyễn Văn Phúc, Đoàn Luật sư TP HCM, hành vi nêu trên có dấu hiệu của tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại điều 174 Bộ Luật Hình sự. Theo đó, người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác thì tùy mức độ, tính chất vi phạm và giá trị thiệt hại có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến chung thân.