Tính đến cuối tháng 5-2017, tổng số nợ đọng BHXH lên tới 14.000 tỷ đồng. Việc khởi kiện doanh nghiệp cố tình trốn đóng BHXH được kỳ vọng là giải pháp hiệu quả để thu hồi nợ

Phải để Công đoàn cấp trên khởi kiện

Nhằm tháo gỡ vướng mắc, theo đại diện Tổng LĐLĐ Việt Nam là cần kiến nghị sửa đổi Luật BHXH. Theo đó, Luật cần quy định rõ: CĐ cấp trên được quyền khởi kiện mà không cần có sự ủy quyền của NLĐ hay tổ chức CĐ cơ sở. Trong điều kiện đó, CĐ cấp trên sẽ có quyền khởi kiện như BHXH Việt Nam trước kia, nhưng hồ sơ thì do cơ quan BHXH cung cấp.

Ủng hộ đề xuất trên, nhiều chuyên gia cho rằng, hiện nay, theo quy định của pháp luật, CĐcấp trên được quyền can thiệp, hỗ trợ và tư vấn cho CĐ cơ sở hoặc DN chưa có tổ chức CĐ. Như vậy, tổ chức này hoàn toàn có thể đứng ra khởi kiện thay cho CĐ cơ sở mà không trái pháp luật. Theo các chuyên gia, ngoài việc để tổ chức CĐ khởi kiện thì nên cho phép cơ quan BHXH (với tư cách đại diện Nhà nước quản lý sử dụng quỹ BHXH) cũng có quyền khởi kiện nhằm bảo đảm quyền lợi NLĐ và vì lợi ích của cả xã hội...

Muốn thực hiện được đề xuất này, Luật BHXH hoặc Bộ luật Tố tụng dân sự cần phải được sửa đổi. Bởi Bộ luật Hình sự năm 2015 có nhóm tội danh liên quan đến đóng BHXH, BHYT, BHTN. Theo đó, người trốn đóng hoặc gian lận tiền bảo hiểm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, hiện nay, Bộ luật Hình sự năm 2015 lại đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung nên chưa được áp dụng vào thực tiễn. Một khó khăn khác trong việc khởi kiện là các DN thường bất hợp tác với cơ quan chức năng, không ký nhận biên bản đối chiếu công nợ làm căn cứ hoàn thiện hồ sơ khởi kiện.