Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích (Công ty DVCI) quận 12, TP HCM hiện nợ 3,5 tháng lương của 302 lao động với tổng số tiền gần 7 tỉ đồng. Bên cạnh đó, công ty còn nợ thuế 4 tỉ đồng và nợ BHXH hơn 2 tỉ đồng.

Thiếu nợ dây chuyền

Trao đổi với chúng tôi, bà Lê Thanh Thủy, Trưởng Phòng Tổ chức - Hành chính - Lao động - Tiền lương Công ty DVCI quận 12, khẳng định tình trạng nợ kể trên là có thật. Nguyên nhân xuất phát từ việc Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP HCM chưa thanh, quyết toán kinh phí vận chuyển rác cho công ty với số tiền hơn 31,4 tỉ đồng.

Làm việc trong môi trường độc hại nhưng công nhân không được hưởng chế độ phụ cấp bằng hiện vật gần 1 năm nay

Số tiền này gồm hơn 10,1 tỉ đồng vận chuyển rác tháng 10, 11, 12-2016 (đã có bản xác nhận khối lượng); hơn 13,9 tỉ đồng vận chuyển rác từ tháng 1 đến tháng 4-2017 và quyết toán vận chuyển rác năm 2013 (đã có bản xác nhận khối lượng) gần 7,4 tỉ đồng. Ngoài ra, chi phí vận chuyển rác các năm 2014, 2015, 2016 chưa có đơn giá cụ thể (tạm dùng đơn giá năm 2013) nên đến nay cũng chưa thể quyết toán.

Công ty DVCI quận 12 đã gửi nhiều công văn đến Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP HCM để đốc thúc việc trả nợ cũng như gửi đến UBND quận 12, UBND TP HCM, Sở Tài nguyên và Môi trường nhằm tìm kiếm sự hỗ trợ. Ngày 27-3-2017, ông Huỳnh Minh Nhựt, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP HCM, đã có văn bản phản hồi. Theo đó, đến thời điểm này, tuy đã có đơn hàng của UBND TP phê duyệt nhưng các cấp thẩm quyền chưa thanh toán kinh phí cho Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP nên chưa thể tiến hành thanh toán lại cho các đơn vị ký hợp đồng vận chuyển, thu gom rác, trong đó có Công ty DVCI quận 12. Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng chưa thanh toán theo hợp đồng đặt hàng giữa 2 bên cho Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP. Khi nào được thanh toán, công ty sẽ chi trả kinh phí thu gom, vận chuyển rác tháng 10, 11, 12-2016 cho Công ty DVCI quận 12.

Cũng liên quan đến nội dung trên, trong văn bản trả lời UBND TP HCM ngày 9-6-2017, bà Nguyễn Thị Thanh Mỹ, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, trình bày: Đơn giá thu gom vận chuyển rác thải rắn sinh hoạt trên địa bàn TP năm 2013 đã được UBND TP phê duyệt. Sở Tài chính đang xem xét cấp bù kinh phí do chênh lệch đơn giá để làm cơ sở quyết toán kinh phí năm 2013. Về kinh phí năm 2014 và 2015, sở đã có công văn trình UBND TP xem xét. Sau khi UBND TP chấp thuận, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp cùng Sở Tài chính trình UBND TP phê duyệt; ban hành đơn giá thu gom, vận chuyển rác để làm cơ sở thanh, quyết toán cho các đơn vị. Đối với kinh phí năm 2016, sở đang chờ chỉ đạo chính thức của UBND TP để phối hợp cùng Sở Tài chính đề xuất ban hành đơn giá thu gom, vận chuyển rác, làm cơ sở thanh toán cho các đơn vị.

Công ty khó khăn, người lao động khốn quẫn

Việc Công ty DVCI quận 12 bị nợ kéo dài như trên, người lao động (NLĐ) là đối tượng bị tác động đầu tiên. Ngoài việc bị nợ 3,5 tháng lương, gần 1 năm qua, khoản phụ cấp độc hại bằng hiện vật cho công nhân trực tiếp làm việc trong môi trường độc hại cũng bị ngưng; thẻ BHYT hết hạn từ tháng 6-2017 nhưng chưa được gia hạn cũng khiến NLĐ hết sức lo lắng.

Bà Hồ Thị Lê, nhân viên tạp vụ (có chồng và con cùng là công nhân quét rác của công ty), cho biết gia đình đang lâm vào cảnh khốn quẫn. "Gạo và nhu yếu phẩm hằng ngày đều phải mua thiếu tại tiệm tạp hóa, chồng tôi đi làm cũng không có tiền để đổ xăng, tiền trả nợ sửa nhà phải khất hẹn liên tục…" - bà lo lắng.

Khó khăn không kém là hoàn cảnh của anh Lý Minh Dũng, nhân viên bảo vệ. Vợ bị bệnh tim, anh là lao động chính. Từ khi bị nợ lương đến nay, anh phải vay nặng lãi để trả tiền thuê nhà và chi phí sinh hoạt. Đến nay, không thể cầm cự được nữa, anh đành trả phòng, cho vợ về quê, còn mình thì sống lây lất hôm ở nhà bạn, bữa tá túc tạm tại công ty.

Không chỉ NLĐ, Công ty DVCI quận 12 cũng đang bị dồn vào thế kẹt. Ông Trần Thanh Tòng, giám đốc công ty, cho biết đã vay ngân hàng hơn 13 tỉ đồng để duy trì hoạt động. Hiện công ty không còn đủ kinh phí để trả tiền dầu vận chuyển rác và trả lương cho NLĐ. Ngoài ra, công ty đã cam kết với UBND TP HCM sẽ hoàn thành cổ phần hóa vào ngày 30-11. Do phát sinh sự việc trên nên đến nay, công ty vẫn chưa thể hoàn tất việc xác nhận công nợ nhằm lập hồ sơ xác định giá trị doanh nghiệp.

Chưa hết, ngày 6-7 công ty sẽ nộp hồ sơ dự thầu quét rác, chăm sóc cây xanh tại quận 12. Để bảo đảm hồ sơ dự thầu, công ty phải có 4,2 tỉ đồng đóng bảo lãnh nhưng đến giờ vẫn chưa biết xoay xở ở đâu ra. Nếu không thành công trong vụ đấu thầu này thì chắc chắn sắp tới, công nhân sẽ lâm vào cảnh thất nghiệp.

Trước tình hình trên, UBND quận 12 đã chỉ đạo Công ty DVCI quận khởi kiện Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP HCM ra tòa. Song, việc lo chi phí hỗ trợ khởi kiện mà phía luật sư đưa ra (80 triệu đồng) cũng trở thành chuyện bất khả thi với công ty vào thời điểm này.