Pou Yuen hiện là doanh nghiệp (DN) đông công nhân (CN) nhất nước. Số liệu chính xác từ phòng nhân sự công ty cung cấp vào cuối tháng 9-2001 cho biết, công ty đang có 22.000 lao động, mỗi ngày số lao động biến động ít nhất cũng vài chục người. Giờ vào ca, tan ca, rợp màu áo CN trên các ngả đường.

18 tỉ đồng tiền lương mỗi tháng

Đã hẹn trước song khi chúng tôi đến công ty, ông Trần Vĩnh Hòa, giám đốc nhân sự, nhờ người báo lại ông có việc đột xuất, sẽ về trễ. Gặp chúng tôi sau đó, ông cho biết, vừa đi vào bệnh viện thăm hỏi CN: một người bị tai nạn giao thông và một người đang điều trị bệnh. Ông tâm sự, ở đây chẳng khác gì cảnh nhà đông con, hết chuyện này đến chuyện khác phải lo toan, phòng nhân sự và Công đoàn (CĐ) công ty hầu như làm không hết việc.

Với số lượng CN quá lớn, các số liệu của Pou Yuen cũng khá... chóng mặt: Hàng tháng, tổng quỹ tiền lương xấp xỉ 18 tỉ đồng, đóng bảo hiểm xã hội trên 2,5 tỉ đồng. Mỗi tháng có khoảng 2.000 lao động xin vào làm việc. Bình quân mỗi quý có gần 2.000 lượt CN hưởng chế độ ốm đau, thai sản, số tiền trợ cấp cho CN trên 900 triệu đồng. Mỗi lần đi nghỉ mát phải luân phiên, từng đợt 1.000 người, 20 xe. Chủ tịch CĐ công ty, ông Củ Phát Nghiệp, nói: Đông quá, nên cứ lo lỡ có gì bất trắc, chúng tôi ăn ngủ không ngon. Đợi chuyến xe cuối đưa CN đi về an toàn, mới thở phào nhẹ nhõm.

Tuân thủ pháp luật, không để CN bị thiệt thòi

Hẳn nhiên với quy mô đó, đòi hỏi năng lực quản lý tương xứng. Theo ông Trần Vĩnh Hòa, cách tốt nhất là tuân thủ pháp luật lao động; người sử dụng lao động và người lao động (NLĐ) đều phải xác định đó là trách nhiệm và quyền lợi; mỗi người, mỗi bộ phận tự giác tuân thủ để cả guồng máy chạy đều, không vấp váp. Từ nhiều năm qua, Pou Yuen luôn thực hiện nghiêm túc Bộ Luật Lao động (BLLĐ), tạo điều kiện và hỗ trợ CĐ hoạt động. Quan điểm nhất quán trong ban giám đốc và CĐ công ty là thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật, việc gì có lợi cho CN và trong khả năng, công ty sẽ cố gắng thu xếp, không để CN bị thiệt thòi. Thỏa ước lao động tập thể quy định rõ: Cuối năm, dù kết quả sản xuất kinh doanh lời hay lỗ, công ty đều thưởng tháng lương thứ 13 cho NLĐ làm đủ năm trở lên, người chưa đủ năm được thưởng theo tỉ lệ số tháng làm việc tương ứng. CN qua thời gian thử việc, được ký hợp đồng lao động từ 1-3 năm, các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế được các phòng nghiệp vụ và CĐ công ty lo liệu chu toàn.

Là doanh nghiệp có hơn 400 người nước ngoài làm việc, song ở Pou Yuen, quan hệ lao động ở các nhà máy khá ôn hòa, giữa người quản lý và tập thể CN có tình cảm thân thiết. Nhưng không vì vậy mà công ty buông lỏng kỷ luật, xuê xoa. Có những trường hợp CN vi phạm kỷ luật, thương CN, người quản lý đề nghị gia giảm nhưng công ty phải sa thải để làm gương.

Quan hệ lao động tốt, CN được quan tâm quyền lợi song cũng chính đội ngũ lao động quá đông và đặc thù ngành nghề mà ở Pou Yuen cũng tồn tại những nghịch lý cần được tháo gỡ. Nếu ở nhiều DN ngành da giày khác, CN ngán ngại tăng ca, thì CN Pou Yuen lại muốn tăng ca để có thêm thu nhập. Theo ông Lê Nhật Trường, Phó Chủ tịch CĐ, công ty chỉ làm thêm mỗi buổi không quá 2 giờ, tuần không quá 6 giờ. Khi tăng ca, ngoài tiền phụ trội, CN được đài thọ bữa ăn và tiền thưởng năng suất, CN làm việc đều có thu nhập từ 900.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/tháng. Nhưng nếu không tăng ca, thu nhập của CN (từ 650.000 đồng đến 800.000 đồng/tháng) sẽ khó trang trải các chi phí.

Ông Củ Phát Nghiệp cũng tỏ ra bức xúc khi cùng một công ty, CN ngồi may được xếp lao động nặng nhọc, độc hại; nhưng CN khâu chặt đế hoặc mài đế làm việc phải đứng cả ngày, nơi làm việc rất ồn- lại chưa được công nhận nặng nhọc, độc hại nên khi nghỉ thai sản, bị thiệt mất một tháng nghỉ ngơi và hưởng nguyên lương. Chưa kể CN đóng bảo hiểm xã hội trên nền lương ít nhất 598.000 đồng, song một số chế độ (tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tuất) chỉ tính trợ cấp trên nền lương tối thiểu 210.000 đồng làm thiệt thòi quyền lợi CN. Những nghịch lý trên nếu sớm được tháo gỡ sẽ tạo ra động lực mới trong tập thể lao động - ông Nghiệp tin tưởng như vậy.