Theo đó, viện có nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phục vụ quản lý nhà nước về an toàn và vệ sinh lao động, bảo đảm an toàn và sức khỏe người lao động, bảo vệ môi trường lao động. Cụ thể, nghiên cứu phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ về an toàn và vệ sinh lao động; nghiên cứu xây dựng phương pháp, quy trình đánh giá hợp chuẩn, hợp quy các phương tiện bảo vệ cá nhân, trang thiết bị an toàn; nghiên cứu, phát hiện và kiến nghị bổ sung danh mục bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm tại Việt Nam.

Ngoài ra, viện còn có chức năng nghiên cứu khoa học phục vụ hoạt động của Tổng LĐLĐ Việt Nam. Trong đó, nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học để giúp Tổng LĐLĐ Việt Nam tham gia cùng các cơ quan nhà nước trong việc xây dựng chế độ, chính sách và các văn bản quy phạm pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, các chế độ, chính sách về bảo hiểm tai nạn và bệnh nghề nghiệp.