Điều kiện nghỉ hưu khi suy giảm 61% khả năng lao động, mức lương hưu hàng tháng khi chưa đủ 20 năm đóng BHXH, điều chỉnh căn cứ đóng BHXH để tính lương hưu và trợ cấp một lần.
Điều chỉnh căn cứ tính lương hưu, trợ cấp một lần
Điều 62 Luật BHXH2014 quy định, người lao động (NLĐ) thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương này thì mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu, trợ cấp một lần được tính như sau:
Tham gia BHXH từ ngày 1-1-2020 đến ngày 31-12-2024 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 20 năm cuối trước khi nghỉ hưu.Trước đó, NLĐ thuộc đối tượng trên khi tham gia BHXH từ ngày 1-1-2016 đến ngày 31-12-2019 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 15 năm cuối trước khi nghỉ hưu…
Mức hưởng lương hưu hàng tháng
Theo quy định của Điều 56 (Luật BHXH hội 2014), từ năm 2020, lao động nam, đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật BHXH, khi có 18 năm đóng BHXH thì mức lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Trường hợp lao động nữ đủ điều kiện quy định tại Điều 54 của Luật, Điều 56 quy định: Lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm đóng BHXH.
Sau đó cứ thêm mỗi năm, NLĐ nam và nữ được tính thêm 2% và mức tối đa bằng 75%.
Tuy nhiên, cách tính lương hưu của Luật BHXH2014 có gây bất lợi cho lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021 có thời gian đóng BHXH từ đủ 20 năm đến 29 năm 6 tháng, so với lao động nam theo cách tính của Luật BHXH 2006.
Do đó, Quốc hội Khóa XIV (tháng 5-2018) đã thống nhất giao Chính phủ ban hành văn bản thực hiện chính sách điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu từ ngày 1-1-2018 đến ngày 31-12-2021 và bị tác động bất lợi hơn so với lao động nam.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 153/2018/NĐ-CP quy định mức điều chỉnh được tính bằng mức lương hưu tính theo quy định tại khoản 2 điều 56 hoặc khoản 2 Điều 74 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 tại thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu nhân với tỷ lệ điều chỉnh tương ứng với thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội và thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu.
Điều kiện nghỉ hưu khi bị suy giảm khả năng lao động
Tại Điểm a, Khoản 1, Điều 55 Luật BHXH năm 2014 có quy điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động.
Theo đó, NLĐ khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu trong điều kiện bình thường về tuổi hưu (nam 60 và nữ 55 tuổi).
Lộ trình cụ thể: Từ ngày 1-1-2016, nam đủ 51 tuổi, nữ đủ 46 tuổi và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động.
Sau đó mỗi năm tăng thêm 1 tuổi cho đến năm 2020 trở đi, nam đủ 55 tuổi và nữ đủ 50 tuổi thì mới đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Với thời điểm hiện nay (năm 2019), lao động nam chỉ cần đủ 54 tuổi và lao động nữ đủ 49 tuổi là đủ điều kiện về tuổi để được hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên./.
