Nước ta hiện có 3.321 đơn vị hành chính cấp xã thuộc 34 tỉnh, thành, gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu. Từ khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, đơn vị hành chính cấp xã giữ vai trò then chốt, quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống. Năm 2026, Trung ương xác định là năm cán bộ cơ sở nên vai trò của đơn vị hành chính cấp xã càng quan trọng.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý cần xây dựng cấp xã mạnh về năng lực ra quyết định. Cấp xã phải được phân quyền rõ ràng, gắn với nguồn lực và trách nhiệm cụ thể. Cấp xã cần phải mạnh về huy động nguồn lực, về giám sát và phản hồi.

Để thực hiện hiệu quả những chỉ đạo nêu trên, cấp xã cần được trao quyền nhiều hơn. Đội ngũ cán bộ cơ sở phải có đủ năng lực để đáp ứng yêu cầu cao hơn, khó khăn hơn của cương vị mới, bộ máy mới, tổ chức mới với quy mô lớn hơn rất nhiều.

Thực tế, nhiều tỉnh, thành đã từng bước tìm giải pháp xây dựng tuyến cơ sở mạnh hơn, như khuyến khích người dân sử dụng giấy tờ điện tử; tăng cường cán bộ về xã khó khăn; đầu tư mạnh mẽ tài lực cho cấp cơ sở...

Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Nội vụ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Thanh tra Chính phủ tham mưu để Chính phủ chỉ đạo thực hiện tốt năm cán bộ cơ sở. Trung ương cũng đang chỉ đạo chuẩn bị kế hoạch, nội dung tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm triển khai vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; qua đó nêu rõ kết quả và hạn chế nhằm thực hiện hiệu quả hơn...

Hướng mạnh về cơ sở, xem cơ sở là nền tảng của sự phát triển đất nước là điểm đột phá về tư duy quản trị quốc gia. Nếu hệ thống chính trị, trong đó có hệ thống Đảng, xem chi bộ là gốc rễ thì hệ thống chính quyền cần phải lấy xã, phường làm nền tảng, làm mắt xích vận hành then chốt. Từ đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở đủ đức, đủ tài, đặt nền móng bền vững để phát triển đất nước.