Anh T.N.T. (35 tuổi, ở Đồng Nai) kết hôn đã 3 năm nhưng vẫn chưa có con. Vợ chồng trải qua nhiều khắc khoải mong chờ, áp lực, lo lắng, thậm chí từng nghĩ đến việc làm thiên chức bị dang dở cho đến một ngày anh đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP HCM).

Hạnh phúc vỡ òa

Qua thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện anh T. có nồng độ prolactin trong máu tăng cao bất thường. Kết quả chụp MRI não cho thấy anh có một khối u nhỏ ở tuyến yên, căn nguyên gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh lý và khả năng sinh sản. Đây là nguyên nhân hiếm gặp ở nam giới và thường bị bỏ sót trong chẩn đoán vô sinh.

Thay vì phẫu thuật, các bác sĩ lựa chọn điều trị nội khoa bằng thuốc nhằm ức chế prolactin. Sau 2 tháng điều trị và theo dõi sát, nồng độ prolactin của anh T. trở về mức bình thường, chức năng sinh lý và chất lượng tinh trùng được cải thiện rõ rệt.

Mới đây, vợ chồng anh đã vỡ òa hạnh phúc khi vợ anh mang thai tự nhiên sau hành trình dài đầy nước mắt và kiên nhẫn. "Khi hay tin vợ mang thai, tôi thực sự xúc động và hạnh phúc. Hai vợ chồng đã trải qua quá nhiều lo lắng, tưởng chừng đã từ bỏ hy vọng. Chúng tôi xin cảm ơn sâu sắc đến đội ngũ bác sĩ của Bệnh viện Nhân dân Gia Định" - anh T. chia sẻ.

Bệnh viện Bình Dân (TP HCM) cũng điều trị thành công ngoạn mục nhiều ca vô sinh hiếm gặp. Như trường hợp anh T.V.B. (quê Quảng Ngãi) bị teo tinh hoàn hai bên, tưởng rằng không bao giờ có con được. Bệnh viện Bình Dân phối hợp cùng Bệnh viện Hùng Vương (TP HCM) sử dụng kỹ thuật vi phẫu tách lọc tinh trùng và thụ tinh nhân tạo (IVF). Bác sĩ lấy tinh trùng bằng phẫu thuật mở tinh hoàn, chọc hút mào tinh… rồi bơm tinh trùng vào bào tương trứng. Sau một năm kiên trì điều trị, một đứa trẻ bụ bẫm ra đời trong niềm hạnh phúc vô biên của gia đình và đội ngũ y - bác sĩ của 2 bệnh viện.

Theo BSCK2 Nguyễn Xuân Toàn, Trưởng Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, vô sinh là tình trạng không thể thụ thai sau ít nhất 1 năm quan hệ tình dục đều đặn mà không sử dụng biện pháp tránh thai.

Ước tính vô sinh ảnh hưởng đến khoảng 15% các cặp vợ chồng, trong đó yếu tố từ phía nam giới chiếm đến 50%. "Khi có dấu hiệu bất thường như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, tinh hoàn nhỏ... nên đi khám sớm. Nhiều trường hợp vô sinh có thể điều trị hiệu quả bằng thuốc nếu được phát hiện sớm, không nhất thiết phải sử dụng các phương pháp hỗ trợ sinh sản như IUI, IVF hay phẫu thuật" - BS Toàn cảnh báo.

Kỹ thuật mới trong tầm tay

TS-BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng Khoa Nam học - Bệnh viện Bình Dân, cho hay mỗi ngày khoa khám cho 30-40 bệnh nhân về vấn đề vô sinh nam. Phổ biến nhất là người đàn ông sản xuất tinh trùng quá ít, tinh trùng dị dạng hoặc bất động, bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch tinh, nhiễm trùng, xuất tinh ngược dòng, không xuất tinh, tinh hoàn ẩn…

Có nhiều nguyên nhân thứ phát do môi trường, thường gặp ở những người làm việc có tiếp xúc nhiều với thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, kim loại nặng, tiếp xúc tia xạ; môi trường làm việc quá nóng bức như các đầu bếp, thợ lò bánh mì, thợ lò gốm, thợ hàn, thợ luyện kim, thợ hồ, tài xế lái xe đường dài…

Nguyên nhân về sức khỏe, lối sống và các nguyên nhân khác như sử dụng thuốc kích thích phát triển cơ, nghiện cocaine, nghiện rượu, thuốc lá, stress tình cảm, sự căng thẳng bực bội, thiếu vitamin, thuốc… cũng có thể ảnh hưởng đến sự vô sinh của nam giới.

Theo BS Dũng, điều trị nội khoa chỉ dành cho các trường hợp tinh trùng yếu không rõ lý do, thường dùng là thuốc. Còn các bất thường ở cơ quan sinh dục có thể được điều trị bằng phẫu thuật để chỉnh thẳng dương vật, hạ tinh hoàn xuống bìu, phục hồi thành bẹn, tạo hình lỗ tiểu thấp, ghép da bìu dương vật.

Trường hợp vô tinh bế tắc sẽ phẫu thuật nối ống dẫn tinh với ống dẫn tinh, nối ống dẫn tinh với mào tinh. Trường hợp vô tinh không bế tắc sẽ được sinh thiết tinh hoàn, cột tĩnh mạch tinh vi phẫu ngả bẹn bìu… Sau phẫu thuật, tỉ lệ có tinh trùng trong tinh dịch cải thiện rất tốt (đa số đạt 50%-90%), tỉ lệ người vợ có thai sau khi chồng được phẫu thuật đạt 25%-57%.

"Có nhiều người đàn ông sau một thời gian dài thắt ống dẫn tinh mong muốn có con lại nên quyết định nối ống dẫn tinh. Kỹ thuật nối này là một phẫu thuật vi phẫu phức tạp, song với y học hiện nay là trong tầm tay.

Chúng tôi thực hiện bằng cách cắt bỏ phần bị thắt và nối lại hai đầu ống dẫn tinh bằng chỉ siêu nhỏ dưới kính hiển vi. Quá trình này bao gồm rạch da bìu, phẫu tích tìm hai đầu ống dẫn tinh, khâu nối chính xác hai đầu ống và khâu phục hồi vết mổ. Tỉ lệ mang thai sau phẫu thuật lên đến 80%" - BS Dũng thông tin.

Các bác sĩ khuyến cáo để phòng và điều trị vô sinh nam, nam giới nên khám sức khỏe định kỳ; kiểm tra sức khỏe sinh sản. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất, vận động thường xuyên, tránh rượu bia, thuốc lá. Chú ý, không tự ý dùng thuốc, tránh sử dụng các sản phẩm "tăng cường sinh lực" không rõ nguồn gốc.