Sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb, một nhóm khoa học gia quốc tế đã "cân" được khối lượng của một quái vật khổng lồ đang ngủ yên - một lỗ đen siêu khối lượng không hoạt động và nằm cách Trái Đất 10 tỉ năm ánh sáng.
Kết quả cho thấy con quái vật này - trái tim của thiên hà MRG-M0138, tồn tại khi vũ trụ chưa đầy 4 tỉ năm tuổi - nặng tới 6 tỉ Mặt Trời.
Mặt Trời vốn được sử dụng như một đơn vị đo cân nặng của các vật thể lớn trong vũ trụ. Để so sánh, lỗ đen Sagittarius A* (viết tắt là Sgr A*) chỉ nặng hơn 4 triệu Mặt Trời.
Thiên hà cổ đại méo mó và lỗ đen quái vật của nó - Ảnh: NASA/JWST
Theo Space.com, các lỗ đen siêu khối lượng có thể rất dễ nhận thấy khi đang tích cực hút vật chất và tỏa sáng rực rỡ. Tuy nhiên, lỗ đen ngủ đông khó phát hiện hơn nhiều, vì chúng lặng lẽ và tăm tối.
Nhưng ngay cả những lỗ đen này cũng có ảnh hưởng hấp dẫn rất lớn, bao gồm chuyển động của các ngôi sao quay quanh lỗ đen. Và những ngôi sao đó thực sự có thể nhìn thấy được.
Để phát hiện và đo khối lượng của lỗ đen siêu khối lượng này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb để theo dõi chuyển động của các ngôi sao ở trung tâm của thiên hà MRG-M0138, một kỹ thuật đã được ứng dụng với các lỗ đen quái vật ở gần chúng ta hơn nhiều.
Thiên hà này cực xa và chỉ hiện ra trước mắt người Trái Đất dưới dạng một dải sáng, là hình ảnh bị méo mó vì một "thấu kính hấp dẫn" - tức một cụm thiên hà hoặc một thiên hà hoạt động như kính lúp - nằm chen giữa nó và chúng ta.
"Đây là một trong những kỹ thuật tốt nhất mà chúng ta có để đo khối lượng của hố đen, vì vậy chúng tôi rất hào hứng khi mở rộng ứng dụng này đến một giai đoạn sớm hơn nhiều trong lịch sử vũ trụ" - đồng tác giả Andrew Newman thuộc Viện Khoa học Carnegie (Mỹ) cho biết.
Ngoài việc nghiên cứu lỗ đen ngủ đông này, nhóm nghiên cứu cũng xác định rằng chính thiên hà MRG-M0138 cũng đang ở trạng thái ngủ đông, nghĩa là nó không còn hình thành sao mới nữa.
Điều này có thể là kết quả của việc hố đen siêu khối lượng trải qua một giai đoạn "ăn mồi" dữ dội trước.
Các dữ liệu thú vị này đã mở ra một cánh cửa mới để các nhà thiên văn hiểu thêm về vũ trụ "thời thơ ấu".
