Ngày 10-12, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04, Bộ Công an) cho biết sau một thời gian gửi mẫu lọ nước (10 ml) thu giữ nghi ma túy đến Trung tâm Giám định ma túy, Viện Khoa học hình sự (Bộ Công an), đã cho kết quả đây là loại ma túy cực độc - fentanyl.

Trước đó, đêm 23, rạng sáng 24-11, lực lượng C04 phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ đột kích ổ nhóm mua bán ma túy lớn tại căn nhà trong ngõ nhỏ đường Bạch Đằng (phường Hồng Hà, TP Hà Nội). Thời điểm này, các đối tượng đã cố thủ, dùng súng bắn trả lực lượng chức năng nhằm uy hiếp, kéo dài thời gian để tiêu hủy tang vật. Sau đó, các tổ công tác phá 3 lớp cửa, sử dụng lựu đạn khói để đột kích vào bên trong rồi khống chế, bắt giữ các đối tượng.

Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 3 súng quân dụng, 1 quả lựu đạn, nhiều gói ma túy nước vui, bình khí bóng cười và nhiều ma túy khác nhau (trong đó có 6 lọ nước nghi ma túy cực độc). Khám xét nhà một đối tượng liên quan, cơ quan Công an tiếp tục thu giữ khoảng 48.000 viên ma túy tổng hợp và 1 kg ma túy đá.

Tại cơ quan điều tra, bước đầu, Nguyễn Văn Tuấn (SN 1994, trú tại Hà Nội), cầm đầu đường dây, khai nhận để tạo độ "phê" khi sử dụng ma túy, đối tượng mua 10 lọ fentanyl có giá tiền hơn 7 triệu đồng. Vào thời điểm cơ quan công an đột kích, đối tượng Tuấn đã sử dụng 4 lọ, còn lại 6 lọ fentanyl.

Trước đó, ngày 9-11-2024, Công an xã Dương Xá (huyện Gia Lâm cũ, TP Hà Nội) đã phát hiện, bắt giữ Nguyễn Minh Phúc (SN 1996, trú tại xã Đặng Xá cũ, huyện Gia Lâm cũ) về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại Khu đô thị Vinhomes Ocean Park, trong đó có 2 đối tượng tử vong do "sốc" ma túy. Tại hiện trường, cơ quan Công an đã thu giữ 12 lọ thuốc, bên trong chứa ma túy fentanyl.

Theo C04, thị trường ma túy hiện nay đang ngày càng đa dạng, ngoài sản xuất ma túy tổng hợp dạng đá, ketamin, các đối tượng còn sản xuất các loại ma túy tổng hợp dạng fentanyl.

Về mặt y tế, fentanyl là một chất thuộc nhóm thuốc giảm đau Opioid (nhóm các chất tự nhiên và tổng hợp có nguồn gốc từ thuốc phiện), đây là chất giảm đau rất mạnh (gấp 100 lần morphine, 50 lần heroin) được sử dụng có kiểm soát (kê theo đơn) trong điều trị bệnh ở nhiều nước bằng cách tiêm, bơm vào đường truyền dịch, xịt vào mũi, đặt vào miệng hoặc dán miếng dán lên da. 

Tuy nhiên, fentanyl cũng được tổng hợp bất hợp pháp và được sử dụng như một loại ma túy, thường trộn lẫn với heroin, cocain hoặc ma túy tổng hợp để tăng độ phê". Fentanyl và các chất dẫn xuất của nó có độc tính rất mạnh nên hậu quả dẫn đến tử vong cho người sử dụng bất hợp pháp cao hơn nhiều so với heroin. Do đó, fentanyl và một số dẫn xuất của nó đã được đưa vào bảng I – Danh mục cần kiểm soát theo Công ước quốc tế 1961 của Liên hợp quốc.

C04 cho biết fentanyl gây nghiện mạnh và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Mỹ và một số nước, do dùng fentanyl quá liều (chỉ một lượng rất nhỏ khoảng 2 mg cũng có thể gây tử vong do suy hô hấp). Lực lượng chống ma tuý Mỹ (DEA) trực tiếp cảnh báo về việc, chỉ riêng trong năm 2023 đã có hơn 100.000 người, chủ yếu là người trẻ, tử vong do sử dụng fentanyl quá liều. Đây là chất ma tuý mới mà mất 7 năm Mỹ mới tìm ra được

Ở Việt Nam đã đưa fentanyl vào Danh mục II (các chất ma túy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền) tại Nghị định số 57/2022/NĐ-CP ngày 25-8-2022 của Chính phủ. Các dẫn xuất của fentanyl như: Alfetanil, Remifentanil, Selfentanil, Acetylfentanyl, Butyrfentanyl, Furanylfentanyl… cũng được quy định trong danh mục các chất ma túy thuộc Nghị định số 57.

Để phòng tránh hiểm họa fentanyl, C04 đã có điện gửi Công an các đơn vị, địa phương thông báo về tác hại và phòng ngừa tội phạm ma túy liên quan đến ma túy tổng hợp fentanyl...; đồng thời, tăng cường đẩy mạnh tuyên truyền tại các trường học, khu công nghiệp, khu vực có nguy cơ cao về tác hại của hiểm họa ma túy; nhất là tác hại của các loại ma túy mới, ma túy "núp bóng" dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, thảo mộc (cỏ mỹ), "bóng cười", trong đó có fentanyl…; vận động quần chúng nhân dân phát hiện, thông báo, tố giác kịp thời cho lực lượng Công an.