Ra mắt vào tối 11 và 12-8 tại Nhà hát Lớn Hà Nội, vở cải lương "Từ Việt Bắc về Hà Nội" - phần 3 của bộ sử thi nghệ thuật "Nước non vạn dặm" - là dấu ấn đặc biệt của Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 (1945-2025).

Giàu chất tự sự và chiều sâu cảm xúc

Tác phẩm sân khấu cải lương này sẽ tái hiện chặng đường lịch sử trọng đại của dân tộc, góp thêm một dấu mốc mới trong hành trình khắc họa hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh trên sân khấu truyền thống. Sau khi công diễn tại Hà Nội, vở dự kiến sẽ được lưu diễn tại TP HCM và nhiều tỉnh, thành khác.

Được chuyển thể cải lương bởi Hoàng Song Việt từ tiểu thuyết của PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ, dưới bàn tay dàn dựng của TS-NSND Triệu Trung Kiên, phần 3 "Từ Việt Bắc về Hà Nội" đưa khán giả ngược dòng thời gian. Đó là từ khi Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc đầu năm 1941, bôn ba khắp các chiến khu Việt Bắc gây dựng lực lượng, đến Cách mạng Tháng Tám 1945 và khoảnh khắc lịch sử Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình.

TS-NSND Triệu Trung Kiên xây dựng vở diễn giàu chất tự sự, mỗi lớp diễn có chiều sâu cảm xúc. Khán giả sẽ được gặp lại nhân vật Bác Hồ như biểu tượng lãnh tụ, được nhìn thấy Người giữa đời thường với phong cách diễn xuất rất giản dị, tinh tế, quyết đoán và đầy nhân ái. "Đây cũng chính là cốt lõi để các nghệ sĩ tham gia tác phẩm thể hiện cảm xúc thật tốt, vì tác phẩm về Bác rất cần sự giản dị, chân thật" - NSND Triệu Trung Kiên chia sẻ.

Sau quá trình cân nhắc, TS- NSND Triệu Trung Kiên đã lựa chọn nghệ sĩ Văn Thuận - người không chỉ có ngoại hình phù hợp mà còn kiên trì khổ luyện để đạt được giọng nói, lời ca mang thần thái của Bác. Nghệ sĩ Văn Thuận bộc bạch: "Điều khó nhất không phải là "giống" Bác ở dáng hình, mà là thể hiện được cốt cách, tâm hồn của Bác, đó là sự từng trải, trí tuệ và tình yêu thương bao la dành cho đồng bào, chiến sĩ. Từng cử chỉ nâng chén trà, từng bước đi giữa núi rừng Việt Bắc, từng ánh nhìn kiên định khi bàn chuyện chiến lược… tôi đã phải nghiên cứu kỹ từ phim tư liệu, hình ảnh và từ sự chỉ dẫn tỉ mỉ của ê-kíp sáng tạo".

Trước nghệ sĩ Văn Thuận, đã có nhiều nghệ sĩ thể hiện thành công nhân vật Bác Hồ trên sân khấu như: NSND Thanh Điền, NSND Trần Lực, nghệ sĩ Minh Hải, Hoàng Quốc Thanh…

Dung hòa giữa tính sử thi và cảm xúc người xem

"Từ Việt Bắc về Hà Nội" nối dài truyền thống sân khấu Việt Nam trong việc dựng tác phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước đó, nhiều vở diễn đã để lại dấu ấn sâu đậm như "Đêm trắng", "Dấu xưa", "Bức chân dung huyền thoại", "Hành trình đi tìm bức chân dung", "Tổ quốc cuối con đường"… Mỗi vở, mỗi giai đoạn, các nghệ sĩ lại tìm ra cách khắc họa riêng: có khi là Bác Hồ trên bàn đàm phán, có khi là Bác giữa chiến khu, có khi là Bác trong phút lặng lẽ suy tư.

Điểm chung của những tác phẩm ấy là không chỉ dựng lại chân dung lãnh tụ, mà còn chạm đến trái tim khán giả bằng những khoảnh khắc đời thường, giản dị nhưng lay động - để Bác không chỉ là hình tượng chính trị mà còn là con người gần gũi, giàu lòng nhân ái.

Việc đầu tư dàn dựng "Từ Việt Bắc về Hà Nội" với đội ngũ gồm nhiều nghệ sĩ tên tuổi như NSND Trọng Đài (âm nhạc), NSND Doãn Bằng (mỹ thuật), NSƯT Tiến Đại (phục trang), Phạm Hường (hóa trang hình tượng Bác Hồ)… cho thấy quyết tâm của Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam trong việc tạo nên một tác phẩm vừa chuẩn mực lịch sử, vừa giàu sức lay động nghệ thuật.

Không đơn thuần là kể lại sự kiện, vở cải lương này là lời tri ân sâu sắc dành cho vị lãnh tụ đã dẫn dắt dân tộc qua những bước ngoặt lớn. Khi màn nhung khép lại, hình ảnh Bác Hồ giản dị trong bộ kaki bạc màu, ánh mắt sáng và nụ cười hiền hậu vẫn như còn ở lại trong trái tim khán giả. Hình ảnh đó nhắc nhớ rằng lịch sử không chỉ nằm trong sách, mà còn sống động trong nghệ thuật, trong ký ức của mỗi người Việt Nam.

"Từ Việt Bắc về Hà Nội" chứng minh cải lương - dù có tuổi đời hơn một thế kỷ - vẫn đủ khả năng gánh vác những đề tài lớn, miễn là ê-kíp sáng tạo tìm được lối kể dung hòa giữa tính sử thi và cảm xúc của người xem. Việc chọn đúng diễn viên, tạo dựng không gian nghệ thuật giàu tính thuyết phục và đặc biệt là nhân vật giữ được "thần thái" của Bác Hồ, chính là yếu tố làm nên thành công của vở.