Bước tiến rõ rệt về mặt tổ chức lẫn thể lực

Năm 2022, đội tuyển nữ Việt Nam giành chiến thắng 2-1 trước Đài Bắc Trung Hoa ở lượt cuối vòng play-off khu vực châu Á, qua đó giành tấm vé đến World Cup đầu tiên trong lịch sử. 4 năm sau, khi Đài Bắc Trung Hoa có thể thi đấu sòng phẳng, thậm chí làm khó những đối thủ mạnh như Nhật Bản hay Trung Quốc, bóng đá nữ Việt Nam lại cho thấy dấu hiệu thụt lùi.

Ở lượt mở màn bảng C tại Asian Cup nữ 2026, tuyển nữ Đài Bắc Trung Hoa đứng vững trong suốt hiệp 1 trước sức tấn công mạnh mẽ của Nhật Bản. Chỉ khi thể lực suy giảm, hệ thống phòng ngự kỷ luật của Đài Bắc Trung Hoa mới sụp đổ, khiến đội bóng này nhận thất bại 0-2 trong ngày ra quân. Dù vậy, đại diện xứ sở "mặt trời mọc" cần đến 30 cú sút mới ghi 2 bàn vào lưới Đài Bắc Trung Hoa.

Sang đến lượt đấu thứ 2 chạm trán Việt Nam, Đài Bắc Trung Hoa mở tỉ số ngay từ phút 26 nhờ pha lập công của Su Yu-hsuan. Thầy trò HLV Mai Đức Chung kiểm soát thế trận trong phần lớn hiệp 2 nhằm tìm kiếm bàn gỡ song vẫn không thể thay đổi cục diện.

Trong trận tứ kết mới đây với Trung Quốc, Đài Bắc Trung Hoa tiếp tục gây ấn tượng khi đã cầm chân ĐKVĐ đến tận hiệp phụ. Họ vẫn tổ chức phòng ngự rất chặt chẽ, khiến đối thủ gặp nhiều khó khăn suốt thời gian thi đấu chính thức. Khả năng duy trì cường độ đáng nể và sự kỷ luật chiến thuật cho thấy đội bóng này đã có bước tiến rõ rệt về mặt tổ chức lẫn thể lực.

Việt Nam dần chững lại

Trên bảng xếp hạng bóng đá nữ của FIFA, Việt Nam hiện ở hạng 36, xếp trên Đài Bắc Trung Hoa 4 bậc. Tuy nhiên, những nữ "chiến binh sao vàng" từng nhận thất bại 1-6 trước Trung Quốc ở trận giao hữu ngày 13-2. Hay ở lượt cuối bảng C tại Asian Cup 2026, Huỳnh Như và các đồng đội hoàn toàn lép vế trong trận thua đậm Nhật Bản 0-4.

Những kết quả này không chỉ là cú sẩy chân đơn thuần. Trên thực tế, trong khi một số đội bóng nữ trong khu vực đang tiến lên bằng chiến lược đầu tư dài hạn, Việt Nam dần chững lại.

Hơn 10 năm qua, tuyển nữ Việt Nam chủ yếu dựa vào những gương mặt giàu kinh nghiệm như Huỳnh Như, Nguyễn Thị Bích Thùy hay Phạm Hải Yến. Hầu hết trụ cột đã ở tuổi ngoài 30 nhưng vẫn phải gánh vác vai trò chủ lực. Điều này phần nào cho thấy sự thiếu hụt lớp kế cận đủ chất lượng chuyên môn.

Đây là hệ quả của một nền tảng phong trào chưa thật sự rộng rãi. Giải Vô địch quốc gia nữ Việt Nam sau gần 3 thập kỷ tồn tại thậm chí còn ít đội tham dự hơn so với thời điểm ban đầu. Nhiều địa phương từng góp mặt nhưng sau vài mùa giải lại rút lui vì thiếu kinh phí hoặc không tìm được nguồn cầu thủ. Khi hệ thống đào tạo trẻ không đủ mạnh, đội tuyển quốc gia khó tránh khỏi tình trạng phụ thuộc vào một thế hệ cầu thủ trong thời gian quá dài.

Philippines tiếp tục nuôi hy vọng

Trong khi đó, một số quốc gia đầu tư mạnh vào giải quốc nội, đào tạo HLV và cải thiện chất lượng cầu thủ. Tuyển nữ Nhật Bản, với hơn 80% gương mặt thi đấu ở nước ngoài, đang gắn bó cùng HLV Nils Nielsen, người từng giúp Đan Mạch vào đến chung kết U18 Euro nữ 2017.

Còn Đài Bắc Trung Hoa bổ nhiệm HLV Prasobchoke Chokemor ngay trước thềm VCK Asian Cup nữ 2026. Những bước đi này giúp họ nhanh chóng nâng cao trình độ, rút ngắn khoảng cách với các thế lực ở châu Á và cả trên thế giới.

Tại Đông Nam Á, tuyển nữ Philippines từng cùng Việt Nam lần đầu tiên tham dự World Cup vào năm 2023. Đến nay, sau khi giành lấy ngôi hậu khu vực của những nữ "chiến binh sao vàng" tại SEA Games 33, Philippines tiếp tục nuôi hy vọng góp mặt ở sân chơi quốc tế nhờ dàn cầu thủ nhập tịch giàu thể lực. Đại diện này sẽ chạm trán Uzbekistan trong trận play-off vào ngày 19-3 tới.

Ngược lại, bóng đá nữ Việt Nam vẫn đang loay hoay với bài toán nhân sự trên băng ghế huấn luyện. Sau nhiều năm gắn bó, HLV Mai Đức Chung đã bày tỏ mong muốn rút lui, mở ra giai đoạn chuyển giao quan trọng. Đây cũng là thời điểm thích hợp để lựa chọn một hướng đi mới, từ việc mạnh dạn trao cơ hội cho các HLV trẻ, đến khả năng tìm kiếm chuyên gia nước ngoài nhằm đổi mới tư duy chiến thuật.