Ở những đô thị lớn, đặc biệt như TP HCM, có một "đặc sản" không nằm trong thực đơn, chẳng cần gọi món, nhưng lại hiện diện ở khắp mọi nẻo đường: trà đá miễn phí.
Trà đá miễn phí có mặt trên nhiều con đường ở TP HCM
Tôi gọi đó là "đặc sản của lòng tốt". Không biển hiệu, không tiếp thị cũng chẳng cần quảng cáo. Nó đơn giản là một bình nước đặt trên ghế nhựa con con, đi kèm vài cái ly dùng một lần, có khi là một cái cốc sờn cũ, tái sử dụng được buộc dây vào ghế cho khỏi rớt. Lặng lẽ đứng trước cửa tiệm hớt tóc, quán cơm bình dân hay là dựa vào gốc cây đầu ngõ…
Thứ nước mát lành ấy, giữa trưa nắng gắt 40 độ đầy bụi đường, luôn sẵn sàng mời mọc những bước chân mệt mỏi của người lao động, của khách đường xa, của bất kỳ ai cần một ngụm mát lòng giữa phố xá oi ả.
Không ai bảo ai, cũng chẳng có quy định nào, mà trà đá miễn phí cứ âm thầm tồn tại như một phần của văn hóa Việt, không chỉ thỏa cơn khát mát cổ họng, mà còn mát lòng, để thấy rằng: cho đi không cần lý do cũng là một nếp văn hóa.
Không mang hương vị cao sang như trà Nhật Bản, không lấp lánh như nghi thức tiệc trà phương Tây, trà đá Việt Nam chỉ có cái tình, cái nghĩa, cái đơn sơ mà ấm áp như lòng người.
Từ ly trà đầu ngõ đến ấm trà sen trong nhà cổ, từ bàn trà tiếp khách đến tách trà trong mâm cỗ gia tiên, trà Việt luôn là hiện thân của sự đón tiếp, gắn kết và nghĩa tình. Có thể thay đổi cách pha, cách uống, nhưng tinh thần ấy vẫn luôn còn, nhẹ nhàng mà bền bỉ như chính vị trà: đắng đầu lưỡi, ngọt nơi hậu vị và ấm mãi trong lòng người Việt.
(Bài dự thi cuộc thi "Cảm tưởng về cà phê – trà Việt" thuộc chương trình "Tôn vinh cà phê – trà Việt" lần 3, năm 2025 do Báo Người Lao Động tổ chức).
Thể lệ cuộc thi "Cảm tưởng về cà phê - trà Việt". Đồ hoạ: CHI PHAN
