Đây là thông tin được PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), chia sẻ tại Diễn đàn tài chính 2026: "Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh", do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức chiều 20-5.

Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế (IMFC), một trong bốn trụ cột chiến lược của VIFC-HCMC sẽ được ra mắt chính thức vào ngày mai (21-5).

Sàn giao dịch tài chính hàng hải này tập trung vào các dịch vụ thanh toán xuất nhập khẩu, tài chính số xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải và các giải pháp hỗ trợ logistics quốc tế... Mô hình này được tham khảo từ các trung tâm tài chính hàng hải lớn như Singapore nhưng điểm khác biệt là ứng dụng mạnh công nghệ số nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao tính minh bạch.

Ngoài ra, sàn giao dịch cũng định hướng phát triển các dịch vụ bảo hiểm hàng hải, tài trợ thương mại, thanh toán quốc tế và các nền tảng tài chính số nhằm kéo dòng tiền giao dịch quay trở lại Việt Nam, thay vì tiếp tục trung chuyển qua các trung tâm tài chính nước ngoài. Từ đó, đặt nền móng để TPHCM vươn lên nhóm trung tâm hàng hải hàng đầu khu vực.

"Các cảng biển như Cần Giờ, Cái Mép - Thị Vải là cảng trung chuyển hàng hóa, còn VIFC-HCMC phải trở thành "cảng trung chuyển dòng vốn" cho kinh tế biển Việt Nam" - ông Huân kỳ vọng.

Với mạng lưới hệ thống cảng biển phía Nam như cảng Cát Lái, cảng quốc tế Gemalink tại Cái Mép - Thị Vải đến dự án chiến lược cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, khu vực TPHCM đang sở hữu một hệ sinh thái hàng hải quy mô lớn.

Năm 2024, toàn hệ thống cảng biển TPHCM thông qua hơn 9,1 triệu TEU (xếp hạng 22 thế giới theo Lloyd's List), gắn với kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 104,6 tỉ USD trên địa bàn, chiếm khoảng 45-50% kim ngạch xuất nhập khẩu toàn quốc. Xung quanh hạ tầng này, một chuỗi dịch vụ vận hành phát triển mạnh: bốc dỡ, lưu kho, kho bãi, giao nhận, khai báo hải quan, vận tải chuỗi cung ứng và hỗ trợ xuất nhập khẩu.

Tổng giá trị giao dịch thương mại qua cảng biển khu vực bao gồm giá trị hàng hóa, dịch vụ logistics và nhu cầu tài chính liên quan - ước tính lên tới hơn 1.000 tỉ USD/năm.

Dù vậy, phần lớn các dịch vụ tài chính cao cấp mang lại biên lợi nhuận lớn nhất, gồm tài trợ thương mại xuất nhập khẩu, tài trợ tàu biển, bảo hiểm và tái bảo hiểm hàng hải, thanh toán quốc tế, quản trị rủi ro logistics vẫn đang chảy qua Singapore, Hồng Kông và London. Giá trị giao dịch giữ lại trong nước chỉ đạt 4-5% (tương đương khoảng 6-8 tỉ USD/năm). Trong bối cảnh này, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở vai trò điểm trung chuyển hàng hóa vật lý.

"Việc từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính hàng hải toàn diện là bước đi tất yếu. Sáng kiến Hệ sinh thái tài chính hàng hải quốc tế (IMFC) ra đời và được định hướng phát triển như một cấu phần hạt nhân trong lộ trình xây dựng VIFC-HCMC, hướng tới khơi thông các dòng vốn và dịch vụ tài chính cao cấp gắn liền với nền kinh tế cảng biển thực của TPHCM" – PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nói.