Tại TPHCM, mô hình "Chuyển đổi số toàn diện đặc khu Côn Đảo - Đặc khu thông minh", do Công ty CP Công nghệ và Truyền thông Việt Nam (VNTT, thành viên Tập đoàn Becamex) phối hợp với địa phương thực hiện, đang từng bước hình thành nền tảng quản trị số đồng bộ.

Dựa trên thực tế

Đến nay, trung tâm điều hành thông minh, hệ thống báo cáo kinh tế - xã hội và giám sát an ninh, giao thông của đặc khu Côn Đảo đã hình thành. Toàn bộ dữ liệu được tích hợp trên bản đồ số, giúp lãnh đạo địa phương theo dõi tình hình, phân tích và đưa ra quyết định điều hành nhanh chóng, chính xác.

Đánh giá về tính cần thiết của mô hình này, lãnh đạo UBND đặc khu Côn Đảo cho biết đối với địa bàn biệt lập giữa biển khơi như Côn Đảo, việc tập trung dữ liệu trên một nền tảng thống nhất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn khắc phục những hạn chế về khoảng cách địa lý, nguồn nhân lực cùng hạ tầng hành chính.

Trong khi đó, tại phường Vũng Tàu, công việc được ưu tiên là quản trị đô thị đông dân với nhiều hoạt động kinh tế - xã hội sôi động. 

Với sự tham gia của Tập đoàn Viettel, địa phương đang thí điểm hệ thống Dashboard. Hệ thống này cho phép theo dõi các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo thời gian thực, tự động tổng hợp báo cáo, cảnh báo những chỉ tiêu chậm tiến độ và hỗ trợ lãnh đạo địa phương ra quyết định dựa trên dữ liệu.

UBND phường Vũng Tàu đang theo dõi 42 chỉ tiêu. Điểm đáng chú ý là hệ thống Digital Twin kết nối với mạng lưới camera hiện hữu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện biển số xe, phát hiện vi phạm giao thông, lấn chiếm vỉa hè, tập kết rác sai quy định, nhận diện đám đông bất thường hoặc hành vi bạo lực nhằm đưa ra cảnh báo sớm.

Với đặc thù là đô thị biển, Vũng Tàu mỗi năm đón hàng trăm ngàn lượt du khách. Vì vậy, bên cạnh chức năng giám sát giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường..., hệ thống nêu trên còn tích hợp tính năng cảnh báo người dân và du khách khi họ di chuyển tới khu vực biển nguy cơ mất an toàn như vùng nước xoáy, dòng chảy xa bờ hoặc vị trí cấm tắm.

Nhiệm vụ chiến lược

Đặc khu Côn Đảo và phường Vũng Tàu là 2 trong 3 địa phương được TPHCM ấn định thí điểm 2 nhóm mô hình xây dựng đô thị thông minh. Địa phương còn lại là phường Phú Nhuận.

Dựa trên khảo sát thực tế và đánh giá hiện trạng, phường Phú Nhuận triển khai tiện ích đô thị thông minh tương tự phường Vũng Tàu, với sự phối hợp của Tập đoàn Viettel.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM Lâm Đình Thắng xác nhận việc triển khai xây dựng đô thị thông minh cấp xã trên địa bàn là nhiệm vụ chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số của thành phố, giúp lãnh đạo địa phương ra quyết định dựa trên dữ liệu chính xác và kịp thời.

Định hướng trọng tâm của thành phố thời gian tới là hoàn thiện bộ tiêu chí, tiêu chuẩn và mô hình tham chiếu để từng bước nhân rộng trên toàn địa bàn. Qua đó, tạo nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông, góp phần xây dựng môi trường đô thị hiện đại, an toàn cũng như nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý công.

Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với Viettel, Becamex, Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM và các đơn vị liên quan tổ chức khảo sát, lựa chọn thêm một số phường, xã có nhu cầu và điều kiện phù hợp để triển khai thí điểm. 

Song song đó, thành phố sẽ nghiên cứu bổ sung các vấn đề như quản lý trật tự đô thị, môi trường, du lịch, hạ tầng kỹ thuật, an sinh xã hội, cảnh báo ngập, quản lý tài nguyên và các giải pháp điều hành đặc thù theo từng địa phương.

Nâng cao chất lượng cuộc sống người dân

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận 3 địa phương thí điểm mô hình đô thị thông minh đều là các địa phương mang tính đặc thù rất cao trong không gian đô thị.

Thực tiễn quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu nghiên cứu phương thức vận hành hiện đại, hiệu quả, thông minh hơn. Do đó, mô hình quản lý đô thị thông minh gắn với phát huy ứng dụng khoa học - công nghệ được kỳ vọng giúp chính quyền địa phương quản trị và điều hành tốt.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, khi lãnh đạo, chỉ đạo, vận hành bộ máy trên một nền tảng dữ liệu và thông tin đầy đủ, công tác quản lý điều hành sẽ hướng tới mục tiêu phục vụ và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Khi mỗi địa bàn phường, xã, đặc khu đều được điều hành, vận hành và quản lý theo mô hình đô thị thông minh, việc quản trị một siêu đô thị như TPHCM sẽ nhanh chóng đạt mục tiêu hơn.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị các cơ quan, đơn vị dù mới thí điểm mô hình này nhưng phải thực hiện một cách thực chất, gắn liền với nhu cầu thực tiễn tại từng địa phương, từng địa bàn. Ông nhấn mạnh thí điểm là để hoàn thiện mô hình, phương thức và cách làm, chứ không phải làm xong rồi để đó. Từ thực tiễn của các địa phương khác nhau, thành phố sẽ hoàn thiện phương thức, cách làm và mô hình để nhân rộng.