Ngày 6-12, Bệnh viện Chợ Rẫy công bố vừa pha chế thành công 2 loại thuốc phóng xạ mới trong chẩn đoán, theo dõi, điều trị u thần kinh nội tiết và ung thư tuyến tiền liệt. Đó là thuốc Galium-68 PSMA (Ga-68 PSMA, ung thư tuyến tiền liệt) và Galium-68 Dotatate (Ga-68 Dotatate, u thần kinh nội tiết).
Việc Bệnh viện Chợ Rẫy pha chế thành công 2 loại thuốc đem lại nhiều cơ hội điều trị hiệu quả hơn cho người bệnh ung thư.
TS-BS Nguyễn Xuân Cảnh, Trưởng Khoa Y học hạt nhân - Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết trên thế giới, hai loại thuốc phóng xạ này đang được sử dụng rộng rãi và đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chấp thuận (năm 2020 với thuốc Ga-68 PSMA và năm 2016 với thuốc Ga-68 Dotatate). Không phải quốc gia nào cũng có thể sản xuất được Ga-68 PSMA và Ga-68 Dotatate. Vì vậy, khi người bệnh trong nước có nhu cầu chụp PET/CT với 2 loại thuốc này thông thường phải đi ra nước ngoài.
Qua thời gian tìm hiểu, trao đổi chuyên môn cũng như chuẩn bị nguồn nhân lực tập trung nghiên cứu, đến ngày 7-11, Khoa Y học hạt nhân pha chế thành công và đưa 2 loại thuốc Ga-68 PSMA và Ga-68 Dotatate vào sử dụng. Công trình đã đưa Bệnh viện Chợ Rẫy trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam pha chế thuốc phóng xạ mới vào việc cứu người ung thư. Sau gần một tháng áp dụng ghi hình PET/CT với Ga-68 PSMA cho 12 trường hợp ung thư tuyến tiền liệt và PET/CT với Ga-68 Dotatate cho 9 trường hợp u thần kinh nội tiết, kết quả cho thấy tính hiệu quả của 2 kỹ thuật này trong chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh.
Theo bác sĩ Cảnh, Bệnh viện Chợ Rẫy đã thực hiện ghi hình PET/CT với thuốc F-18 FDG đánh giá chuyển hóa đường glucose trong nhiều loại bệnh ung thư từ năm 2009. Tuy nhiên, do tế bào ung thư tuyến tiền liệt và tế bào u thần kinh nội tiết thường ít sử dụng đường glucose nên hiển thị kết quả chẩn đoán không cao.
Tế bào ung thư tuyến tiền liệt thường có biểu hiện kháng nguyên đặc hiệu trên màng tế bào PSMA (cao hơn 10-80 lần so với tế bào tuyến tiền liệt bình thường hoặc tăng sản lành tính) có đặc tính gắn kết tốt với thuốc Ga-68 PSMA và sẽ được phát hiện nhờ ghi hình PET/CT. Còn đối với u thần kinh nội tiết thì tế bào u biểu hiện tăng thụ thể Somatostatin và việc ghi hình PET/CT với thuốc Ga-68 Dotatate gắn kết vào thụ thể này sẽ phát hiện rõ hơn những tổn thương nguyên phát và di căn, từ đó giúp bác sĩ lâm sàng có hướng chẩn đoán, phân chia giai đoạn, chọn lựa phương pháp điều trị và theo dõi kết quả điều trị.
"Có thể nói, với việc pha chế thành công 2 loại thuốc trên, Khoa Y học hạt nhân Bệnh viện Chợ Rẫy đem đến nhiều cơ hội cho người bệnh trong nước, giúp tiếp cận phương pháp mới trên thế giới, tiết kiệm nhiều chi phí điều trị..." - bác sĩ Cảnh thông tin.
Kỹ thuật cao chẩn đoán hình ảnh
Kỹ thuật PET/CT là một hệ thống chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao với nhiều lợi điểm trong chẩn đoán và theo dõi điều trị các loại bệnh như ung thư, thần kinh và tim mạch. Kỹ thuật này được áp dụng tại Bệnh viện Chợ Rẫy từ năm 2009, trung bình 1 ngày Khoa Y học hạt nhân tiếp nhận chụp từ 12-15 ca PET/CT.
