Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao, nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 đến ngày 3-5.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp
Việt Nam và Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 21-9-1973. Hai nước đã lần lượt xác lập khuôn khổ quan hệ từ Đối tác tin cậy, ổn định lâu dài (năm 2002) lên Đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng ở Châu Á (năm 2009), Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở Châu Á (năm 2014) và Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới ngày 27-11-2023.
Nhật Bản hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Hợp tác địa phương, văn hóa, kết nối nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân giữa hai nước ngày càng mật thiết và hiệu quả.
Nhật Bản là nước G7 đầu tiên đón Tổng Bí thư Việt Nam đi thăm (năm 1995), nước G7 đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam (năm 2009), nước G7 đầu tiên công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam (năm 2011), nước G7 đầu tiên 2 lần mời Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 mở rộng (5-2016, 5-2023), nước đầu tiên hỗ trợ vắc-xin COVID-19 (5,6 triệu liều) cho ta trong đại dịch.
Nhật Bản hiện là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nước tài trợ ODA lớn nhất, đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư thứ ba, cũng như đối tác du lịch và thương mại lớn thứ tư.
Về thương mại, hai nước áp dụng quy chế tối huệ quốc từ năm 1999, kim ngạch song phương duy trì tăng trưởng ổn định. Năm 2025 đạt khoảng 52 tỉ USD, tăng gấp đôi so với năm 2014 và tăng 11% so với năm trước đó. Tháng 1-2026, tổng kim ngạch đạt 4,87 tỉ USD, tăng 27,7% so với cùng kỳ; trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 2,53 tỉ USD, tăng 17,8%, còn nhập khẩu đạt 2,34 tỉ USD, tăng 40,5%.
Về đầu tư, tính đến ngày 31-1-2026, Nhật Bản có 5.722 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn 78,9 tỉ USD, đứng thứ ba trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư. Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 132 dự án đầu tư sang Nhật Bản với tổng vốn 47,2 triệu USD.
Trong lĩnh vực ODA, Nhật Bản là nhà cung cấp vốn vay bằng đồng Yên lớn nhất cho Việt Nam, với tổng giá trị khoảng 2.550 tỉ Yên (tương đương hơn 23 tỉ USD) tính đến hết năm tài khóa 2025, chiếm hơn 26% tổng vốn vay nước ngoài của Chính phủ.
Hợp tác hai nước tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực như nông nghiệp, biến đổi khí hậu và năng lượng. Hai bên đã thống nhất danh mục 15 dự án ưu tiên với tổng vốn khoảng 20 tỉ USD trong lĩnh vực năng lượng xanh.
Về lao động, Việt Nam là quốc gia phái cử nhiều lao động nhất sang Nhật Bản với khoảng 310.000 người; riêng ba tháng đầu năm 2026 có khoảng 14.000 người sang làm việc.
Trong giáo dục, hơn 51.000 lưu học sinh Việt Nam đang học tập tại Nhật Bản. Hợp tác địa phương và du lịch cũng được thúc đẩy, với hơn 110 văn bản hợp tác giữa các địa phương hai nước. Năm 2025, lượng khách Nhật Bản đến Việt Nam đạt hơn 810.000 lượt, trong khi khách Việt Nam đến Nhật Bản đạt khoảng 680.000 lượt.
Cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản hiện hơn 680.000 người, sinh sống và làm việc trên khắp các địa phương. Hai nước cũng triển khai nhiều chính sách tạo thuận lợi về thị thực cho công dân hai bên.
Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đang tiếp tục được củng cố, mở rộng sang các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn.
