27/08/2020 13:45

Với ghế thẩm phán, Trung Quốc có kiểm soát được tố tụng tại ITLOS?

(NLĐO) - Mỹ phản đối nhà ngoại giao Trung Quốc Đoàn Khiết Long trở thành thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS), đồng thời cáo buộc Bắc Kinh coi thường luật pháp quốc tế ở biển Đông.

Bất chấp sự phản đối của Mỹ, ông Đoàn được bầu làm thẩm phán ITLOS để xét xử và giải quyết tranh chấp hàng hải vào thời điểm Trung Quốc gia tăng căng thẳng với các nước láng giềng về biển Đông.

Theo báo South China Morning Post (SCMP), ông Đoàn - đại sứ Trung Quốc tại Hungary – nằm trong số 6 thẩm phán được bầu tại hội nghị thứ 30 của các quốc gia thành viên Công ước Liên Hiệp Quốc (LHQ) về Luật Biển (UNCLOS) tại trụ sở LHQ ở New York – Mỹ đầu tuần này.

Nhà ngoại giao này sẽ là quan chức Trung Quốc thứ tư phục vụ với tư cách là thẩm phán của ITLOS. Nhiệm kỳ 9 năm của ông Đoàn bắt đầu từ ngày 1-10 tới.

Với ghế thẩm phán, Trung Quốc có kiểm soát được tố tụng tại ITLOS? - Ảnh 1.

Các thẩm phán của ITLOS trong một phiên điều trần tại Hamburg. Ảnh: Reuters

Dù không phải là bên ký kết UNCLOS nhưng Mỹ bày tỏ sự phản đối gay gắt đối với ứng cử viên Trung Quốc trước thời điểm bầu thẩm phán ITLOS. Washington cho rằng Bắc Kinh coi thường luật pháp quốc tế ở biển Đông. Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố các yêu sách hàng hải của Trung Quốc đối với vùng biển này là trái phép.

Trợ lý ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương David Stilwell cũng nhấn mạnh việc bầu một quan chức của Trung Quốc vào ITLOS "giống như thuê một kẻ phóng hỏa giúp điều hành sở cứu hỏa".

Tại một hội thảo về biển Đông hồi tháng trước, ông Stilwell cho biết Mỹ lo ngại về việc Trung Quốc đề cử ứng cử viên thẩm phán tại ITLOS và kêu gọi các nước không bỏ phiếu cho ứng cử viên này.

Hôm 25-8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên nói nước này luôn ủng hộ ITLOS và xem việc ông Đoàn trúng cử đồng nghĩa với việc sự đóng góp của Trung Quốc được ghi nhận. Từ khi ITLOS được thành lập năm 1996, luôn có một thẩm phán người Trung Quốc tại tòa.

Tuy vậy, tờ SCMP lưu ý Trung Quốc từng bị Philippines đưa ra Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague – Hà Lan do liên quan đến một loạt tranh chấp ở biển Đông năm 2013. PCA sau đó ra phán quyết bác bỏ tính hợp lệ của cái gọi là "đường chín đoạn" cùng với các đảo nhân tạo của Trung Quốc ở biển Đông.

Với ghế thẩm phán, Trung Quốc có kiểm soát được tố tụng tại ITLOS? - Ảnh 2.

Ông Đoàn Khiết Long. Ảnh: SCMP

Ghế thẩm phán tại ITLOS có khả năng đem lại lợi thế cho Trung Quốc khi đại diện nước này nắm giữ hoặc tham gia các vụ việc cụ thể liên quan đến lợi ích của Bắc Kinh.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến nhận định Trung Quốc có thể bị hạn chế trong việc kiểm soát quy trình tố tụng của ITLOS bởi chỉ nắm một ghế duy nhất. Trong tổng số 21 thành viên của ITLOS, 5 ghế do đại diện của châu Á nắm giữ, 5 ghế của châu Phi, 3 ghế của Đông Âu, 4 ghế của châu Mỹ Latinh và Caribbean, 3 ghế của Tây Âu và một thành viên có thể được bầu từ châu Phi, châu Á hoặc Tây Âu.

Và ITLOS, có trụ sở tại Hamburg, không hoạt động nhiều. Theo báo cáo thường niên năm 2019, ITLOS chỉ xét xử 4 trường hợp hồi năm ngoái và đưa ra phán quyết về một trường hợp trong số đó.

Vụ xử gây ảnh hưởng nhiều nhất liên quan đến Luật Biển trong những năm gần đây lại được xử tại PCA chứ không phải ITLOS. Đó chính là vụ Philippines kiện Trung Quốc trên biển Đông.

Mỹ tìm cách chặn ảnh hưởng của Trung Quốc

Một số ý kiến cho rằng việc các quan chức Trung Quốc trở thành thẩm phán ITLOS nằm trong chiến lược đường dài của nước này, với mục đích kiểm soát các vị trí lãnh đạo tại các tổ chức quốc tế. Chiến lược này nhằm khiến các tổ chức trên bớt chỉ trích Trung Quốc.

Đó có thể là lý do mà Ngoại trưởng Mỹ Pompeo nói với Ủy ban Đối ngoại Thượng viện vào ngày 30-7 rằng Mỹ nên tài trợ cho một nhóm đặc biệt tại Bộ Ngoại giao để đẩy lùi sự thống trị ngày càng tăng của Trung Quốc đối với các cơ quan và tổ chức quốc tế của LHQ.

Phạm Nghĩa (Theo SCMP)

Tin liên quan

Viết bình luận

Đại sứ quán Azerbaijan ở Iran bị tấn công, nghi phạm dắt theo cả con nhỏ
59 phút trước 548 1k
(NLĐO) – Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev ngày 27-1 tuyên bố cuộc tấn công vào đại sứ quán nước này ở Iran là “hành động khủng bố”, yêu cầu nhanh chóng điều tra và trừng phạt hung thủ.
Chiến đấu cơ Trung Quốc tiến vào ADIZ chồng lấn với Hàn Quốc
2 giờ trước 548 1k
(NLĐO) – Hai chiến đấu cơ Trung Quốc bay qua các phần chồng lấn giữa Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của Trung Quốc và Hàn Quốc vào ngày 26-1, theo hãng thông tấn Yonhap.
Những phát hiện sửng sốt nhất năm 2022
3 giờ trước 548 1k
(NLĐO) - Trong số những phát hiện khiến người ta kinh ngạc nhất trong năm 2022 phải kể đến bức tự họa "ẩn" của họa sĩ Van Gogh, cả một thị trấn La Mã phát lộ trong dự án làm đường ở Anh và một đường hầm có thể dẫn tới lăng mộ bí mật của Nữ hoàng Cleopatra…
Khủng hoảng Ukraine: Động thái mới của Mỹ, Nhật Bản
4 giờ trước 548 1k
(NLĐO) – Liên quan đến xung đột Nga - Ukraine, Mỹ đã mở rộng danh sách trừng phạt nhắm vào các quan chức và doanh nhân Nga.
Khủng hoảng Ukraine: Nga bức xúc với thông tin của IAEA

Khủng hoảng Ukraine: Nga bức xúc với thông tin của IAEA

(NLĐO) – Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc ngày 26-1 báo cáo các vụ nổ lớn gần nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia của Ukraine, đồng thời kêu gọi thiết lập vùng an toàn quanh nhà máy hiện...