Ngày 10-4, chia sẻ tại tọa đàm "Năng lượng sạch và giải pháp giảm chi phí điện cho người dân, doanh nghiệp (DN)" do Báo Người Lao Động phối hợp với Tổng Công ty Điện lực TP HCM (EVNHCMC) tổ chức, các diễn giả nhấn mạnh Nghị định 56/2025 và 58/2025 hướng dẫn Luật Điện lực do Chính phủ vừa ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch, thông thoáng để phát triển năng lượng sạch.

Điện mặt trời mái nhà "nóng" trở lại

Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TP HCM (HUBA), nhìn nhận Nghị định 58 là một bước tháo gỡ rất lớn không chỉ cho ngành điện mà còn cho cả DN và người dân có nhu cầu đầu tư vào năng lượng sạch nhằm giảm chi phí điện năng, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Nghị định này đã giải quyết phần lớn những vướng mắc từ Nghị định 135/2024 đặc biệt là vấn đề điện dư thừa bán lại cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).

Thực tế, ngay sau khi Nghị định 58 có hiệu lực, tại TP HCM, nhiều hộ gia đình, DN đã tái khởi động việc nghiên cứu, tìm hiểu lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Cơ quan quản lý nhà nước và ngành điện cũng đẩy mạnh khuyến khích người dân, DN tiếp tục triển khai các dự án năng lượng sạch. Thống kê của Sở Công Thương TP HCM cho thấy gần đây có 5 DN lớn nộp hồ sơ đăng ký lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Ngoài ra, sở cũng đang phối hợp với các sở, ban, ngành và đơn vị liên quan triển khai lắp đặt điện mặt trời trên mái nhà trụ sở công như bệnh viện, trường học... Dự kiến khoảng 50% trụ sở công sẽ tham gia, với tổng cộng 430 tòa nhà và tổng kinh phí hơn 640 tỉ đồng.

Còn theo số liệu của EVNHCMC, toàn thành phố có 13.985 hệ thống điện mặt trời mái nhà đang ký hợp đồng với EVNHCMC, tổng công suất lắp đặt 349,651 MWp, chiếm khoảng 7% tổng công suất toàn hệ thống điện, đạt tỉ lệ 3,69% so với tổng công suất lắp đặt của cả nước. Tổng sản lượng điện phát trung bình hằng năm là 515 triệu KWh. Trong đó, khách hàng tự tiêu thụ trung bình 215 triệu KWh (chiếm 42%), sản lượng điện dư phát lên lưới trung bình là 300 triệu KWh (chiếm 58%).

Người dân, doanh nghiệp hưởng lợi

Thông tin đến các DN, ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng Ban Kinh doanh EVN, nhấn mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà mang lại lợi ích cho cả khách hàng lẫn ngành điện. Đối với DN, đầu tư điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản tự tiêu sẽ giúp họ lập tức giảm chi phí mua điện, từ đó giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm chi phí điện năng trong dài hạn, nâng cao tính ổn định trong hoạt động sản xuất và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm cả ở thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Với vai trò là Trưởng Ban Kinh doanh EVN, ông Dũng khẳng định ngành điện đã và sẽ tạo mọi điều kiện để người dân và DN triển khai hiệu quả Nghị định 56 và 58. Cụ thể, ngay sau khi Nghị định 58 có hiệu lực, EVN đã ban hành các quy định về kết nối nhằm bảo đảm các hệ thống điện mặt trời mái nhà do khách hàng đầu tư có thể hòa lưới một cách thuận lợi. Đồng thời, ngành điện cũng nhanh chóng xây dựng và công bố quy trình hướng dẫn cụ thể để người dân, nhà đầu tư và DN có thể phát triển điện mặt trời mái nhà dễ dàng, minh bạch. Các thông tin này đều đã được công bố rộng rãi trên website của tập đoàn và các tổng công ty thành viên…

Đại diện EVN thông tin nhiều hộ gia đình lắp điện mặt trời nhưng ban ngày đi làm, ban đêm ở nhà lại không sử dụng điện mặt trời được thì giải pháp phù hợp là đầu tư hệ thống pin lưu trữ năng lượng. Với thời gian thu hồi vốn khoảng 4-6 năm, hệ thống lưu trữ là một lựa chọn hiệu quả, mang lại lợi ích rõ rệt cho cả người dân lẫn DN. "Thời gian qua, giá các loại nhiên liệu đầu vào như than, dầu liên tục tăng và chưa có dấu hiệu giảm. Do đó, rất khó để kỳ vọng giá điện sẽ giảm trong tương lai gần. Việc đầu tư vào hệ thống lưu trữ sẽ là một giải pháp hỗ trợ thiết thực, giúp người dùng chủ động về nguồn điện và giảm chi phí điện năng trong dài hạn" - ông Dũng bày tỏ.

Ở góc độ DN, ông Lưu Mạnh Thức, Tổng Giám đốc Công ty CP Năng lượng mặt trời SPC, cho hay điện mặt trời mái nhà giúp DN và người dân tiết kiệm chi phí điện, ước tính có thể giảm 50% - 60%, nhất là trong bối cảnh giá điện đang có xu hướng tăng, đặc biệt vào giờ cao điểm khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh.

Trả lời câu hỏi của bạn đọc về việc có nên đầu tư điện mặt trời mái nhà cho hộ gia đình, ông Thức cho hay thông thường, một gia đình ở TP HCM có thể tiêu thụ 1,2 - 1,5 triệu đồng/tháng tiền điện nếu trong nhà có tủ lạnh và có người ở nhà. Phương án tối ưu là lắp thiết bị điện để tạo ra khoảng 6 KWh/ngày và mỗi tháng tạo ra 600 - 720 KWh, giúp tiết kiệm hơn 1 triệu đồng/tháng. Chi phí cho bài toán này gồm lắp đặt thiết bị điện công suất phù hợp và có pin lưu trữ là trên dưới 60 triệu đồng. Khoảng thời gian thu hồi vốn cam kết là 4 - 5 năm đầu tư.