Thông tin trên được ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình TP HCM, cho biết tại hội thảo thích ứng già hóa dân số tại TP HCM, tiếp cận từ hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi diễn ra ngày 23-1.
Già hóa dân số còn làm gia tăng áp lực lên hệ thống y tế và hệ thống trợ cấp bảo trợ xã hội, chăm sóc sức khỏe
Theo ông Trung, xu hướng già hóa dân số tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2011. Dự báo đến năm 2036, dân số tại Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già và đến năm 2069 sẽ bước vào giai đoạn rất già. Đáng chú ý, giai đoạn này có thể đến sớm hơn từ 10-15 năm.
Riêng tại TP HCM, từ năm 2017, người cao tuổi đang tăng rất nhanh về mặt số lượng. Cụ thể, tính đến hết ngày 1-12-2023, tại TP HCM số người trên 60 tuổi là hơn 1,3 triệu người, chiếm tỉ lệ 12,24 % trên tổng dân số tại TP. Trong đó, nữ giới chiếm tỉ trọng cao.
Tốc độ già hóa dân số nhanh sẽ là thách thức lớn về mặt kinh tế, văn hóa cho các cá nhân, gia đình, xã hội và cộng đồng. Bởi điều này không chỉ có nguy cơ thiếu hụt lực lượng lao động trong tương lai, già hóa dân số còn làm gia tăng áp lực lên hệ thống y tế và hệ thống trợ cấp bảo trợ xã hội, chăm sóc sức khỏe, vui chơi giải trí.
TP HCM đã triển khai một số hoạt động chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi như thí điểm khám sức khoẻ định kỳ cho người cao tuổi tại các trạm y tế trên địa bàn nhằm kịp thời phát hiện và quản lý điều trị các bệnh không lây; lập hồ sơ sức khỏe điện tử xác định mô hình sức khoẻ bệnh tật, chủ động can thiệp sớm giúp tăng hiệu quả, giảm chi phí điều trị, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Theo bà Phạm Thị Mỹ Lệ, Phó trưởng Ban đại diện Hội Người cao tuổi TP HCM, hiện nay, số người cao tuổi của TP HCM cao thứ hai trong cả nước và TP đang phải đối diện với thách thức về già hoá dân số.
Để thích ứng, bà Lệ kiến nghị một số giải pháp: Thứ nhất, vận động con cháu, xã hội hóa và ngân sách nhà nước hỗ trợ để tất cả người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) vì hiện tỉ lệ người cao tuổi tham gia BHYT mới chỉ chiếm 90%-95%. Thứ hai, cho người từ 80 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp, hạ độ tuổi hưởng chính sách xuống 75 tuổi thay vì 80 tuổi; đề nghị Nhà nước tăng mức tiền hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện; tăng cường nguồn lực hỗ trợ cho các cơ sở dưỡng lão hiện hữu và tăng số lượng cơ sở dưỡng lão công lập; tiếp tục có chính sách đãi ngộ nhằm thu hút nhân lực chuyên môn ngành y, tâm lý học để phục vụ cơ sở dưỡng lão; các bệnh viện cần có khoa lão khoa để theo dõi sức khỏe của người cao tuổi...
Theo TS Đặng Văn Sáng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Bách Khoa, tốc độ già hóa dân số ở Việt Nam và trên thế giới đang diễn ra rất nhanh, kéo theo số lượng người cao tuổi chiếm tỉ lệ ngày càng cao. Việc chăm sóc họ cần được chú trọng hơn để nâng cao chất lượng dân số và giảm gánh nặng về y tế.
Hiện cả nước có khoảng 135 cơ sở đào tạo có đào tạo khối ngành sức khỏe bậc trung cấp, cao đẳng. Tuy nhiên, chưa có trường nào đào tạo chuyên ngành "Chăm sóc người cao tuổi" ở bậc trung cấp, cao đẳng.
Ông Sơn kiến nghị Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Bộ Nội vụ cần xây dựng mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp "Chăm sóc người cao tuổi". Bên cạnh đó, cần xây dựng mã ngành chăm sóc người cao tuổi ở các bậc như đại học, cao đẳng và trung cấp. Ngoài ra, các cơ sở đào tạo xây dựng, thẩm định, ban hành chương trình đào tạo chăm sóc người cao tuổi các bậc trung cấp, cao đẳng và đại học.
