Cứ vào cuối tháng 5, đầu tháng 6 hàng năm, chị Lê Minh (Tân Cương, Thái Nguyên) lại tất bật ướp trà sen cho khách. Dòng trà nhà chị ướp là trà đinh Tân Cương, còn hoa sen được chị nhập cả bông từ Tây Hồ (Hà Nội).
Sau khi ướp xong, toàn bộ hoa sẽ được chị cho vào túi chuyên dụng, ép chân không để bán cho khách. Với khách mua cả cân sẽ áp giá 5 - 7 triệu đồng/kg, thậm chí có loại đặc biệt còn lên tới 10 triệu đồng/kg.
"Tính đến nay, nhà tôi đã làm trà đặc sản được 20 năm, ướp trà sen, trà nhài được 5 năm. Với những loại trà đặc biệt, khách phải đặt đơn trước nhiều ngày, thậm chí là nửa tháng. Bởi dòng trà này được làm rất kỳ công, cẩn thận" - chị nói.
Cần tới 1.400 - 1.500 bông sen để ướp được 1 kg trà.
Theo chị Minh, trà ướp sen có nhiều loại, đồng nghĩa với việc có nhiều mức giá nhưng tiền nào của nấy. Bởi phải có trà ngon, sen thơm mới cho ra được sản phẩm tốt. Trà ướp sen ngon nhất thường được làm theo phương pháp thủ công và sao sấy truyền thống.
"Để ướp được 1 kg trà sen thì cần tới 1.400 - 1.500 bông sen. Cứ một lượt trà mỏng thì rải một lớp sen gạo, mang ra ủ 2 - 3 ngày rồi sấy khô. Khi trà khô thì lại sàng, lọc hết lớp gạo sen và ướp lại như công thức ban đầu. Công đoạn này sẽ được lặp đi lặp lại 7 lần và sau 21 ngày sẽ ra được một mẻ trà sen ngon đúng điệu" - chị kể.
Trà ướp sen chuẩn phải là trà đến từ vùng Tân Cương (Thái Nguyên).
Tương tự, chị Lê Thúy (Tân Cương, Thái Nguyên) cho biết, công đoạn ướp sen quan trọng một thì công đoạn chọn trà quan trọng 10. Trà dùng để ướp sen phải là trà đinh, nghĩa là phần đinh, đỉnh trên cùng của búp trà, nhỏ như hạt thóc.
"Loại trà này thường được bảo quản trong kho lạnh, túi đựng chuyên dụng. Giá cho mỗi cân trà mộc, chưa ướp sen đã lên tới 3 - 5 triệu đồng/kg nên khi ướp sen vào giá 8 - 10 triệu đồng/kg không phải là đắt" - chị nói.
Bông sen dùng để ướp trà được hái vào lúc sương sớm để có chất lượng tốt nhất.
Với kinh nghiệm làm trà nhiều năm, chị Thúy tiết lộ bí kíp, bông sen dùng để ướp trà nên được hái vào lúc sương sớm để có chất lượng tốt nhất. Sau khi mang về, người thợ sẽ dùng tay trần, tách trực tiếp thành từng lớp, lấy nhụy và gạo sen.
"Những hạt nhỏ li ti chính là gạo sen, đây được ví như là túi hương thơm của sen. Có nhiều cách ướp trà sen, công thức gia truyền thì tôi khó tiết lộ. Nhưng cách làm phổ thông mọi người thường biết là cứ một lớp trà, rải một lớp gạo sen. Sau đó, thành phẩm sẽ được gói vào từng bông sen và bán ra thị trường" - chị miêu tả.
Là một người nghiện trà sen, cứ đến mùa hoa, anh Hữu Phước (Long Biên, Hà Nội) đều đặt mua nửa cân về uống. Theo anh, thời gian uống trà lý tưởng trong ngày là vào sáng sớm hoặc tối muộn, bởi khi ấy, vị giác sẽ cảm nhận mùi vị trà tốt nhất. Còn nước dùng để pha trà ngon, chuẩn nhất phải là nước giếng khơi.
"Trên thị trường hiện nay có khá nhiều người bán trà sen nhưng ngon nhất phải là trà Tân Cương ướp sen Tây Hồ, bởi khi uống cảm giác "tiền chát, hậu ngọt". Nước trà sẽ cho màu xanh trong, vị thơm thoang thoảng mà không đục ngái" - anh nói.
Theo tiết lộ, nửa cân trà sen anh Phước mua về uống có giá 4 triệu đồng, nghĩa là 8 triệu đồng/kg. Cách bảo quản trà sen cũng khá dễ, do bông sen đựng trà đã được hút chân không nên anh chỉ cần để trà ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng và ẩm ướt là được.
