Những lo ngại về biến động trên thị trường dầu xoay quanh vụ việc Mỹ tấn công Venezuela đang được xoa dịu. Giá dầu Brent biến động quanh ngưỡng 60,82 USD/thùng và giảm xuống chút ít sau đó trong phiên giao dịch hôm 5-1 khi các nhà đầu tư cân nhắc về ảnh hưởng đến nguồn cung dầu thô.
Trao đổi với kênh CNBC, các nhà phân tích trong ngành cho rằng vụ tấn công cuối tuần qua khó có thể tác động ngay lập tức đến chi phí năng lượng mà người dân và doanh nghiệp phải chi trả.
Nguyên nhân nằm ở chỗ dù trữ lượng dầu thô của Venezuela thuộc loại hàng đầu thế giới - theo Viện Năng lượng có trụ sở tại London - Anh là chiếm khoảng 17% trữ lượng dầu mỏ toàn cầu, tương đương 303 tỉ thùng, vượt qua Ả Rập Saudi - song sản lượng liên tục giảm trong nhiều năm qua do vấn đề quản lý, thiếu đầu tư và các biện pháp trừng phạt.
Ông Vasu Menon, chiến lược gia đầu tư tại Ngân hàng OCBC (Singapore), cho biết sản lượng dầu thô của Venezuela hiện chỉ chiếm khoảng 1% tổng sản lượng dầu toàn cầu, tức chỉ khoảng 1,1 triệu thùng/ngày vào năm 2025.
Giới chuyên gia cũng nhận định sẽ tốn hàng tỉ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela, vốn đã xuống cấp nghiêm trọng kể từ đầu những năm 2000.
Cựu giám đốc điều hành của tập đoàn dầu khí BP (Anh) Lord Browne nói với đài BBC rằng để Venezuela khôi phục sản lượng dầu mỏ sẽ cần "lượng vốn đầu tư và thời gian khổng lồ". Đó là một phần lý do khiến các "ông lớn" dầu khí Mỹ, như ExxonMobil và ConocoPhillips…, cho đến nay vẫn im lặng trước tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng họ "sẽ chi hàng tỉ USD" để gầy dựng lại công nghiệp dầu mỏ Venezuela.
Bảng điện tử hiển thị chỉ số Nikkei tại một công ty chứng khoán hôm 5-1 ở Tokyo - Nhật Bản. Ảnh: AP
Bất chấp những khó khăn này, chính quyền Washington tiếp tục khẳng định sẽ kiểm soát "huyết mạch" dầu mỏ của Venezuela. Cụ thể, theo hãng tin AP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 4-1 cho hay Mỹ sẽ không can thiệp vào hoạt động hằng ngày của Venezuela mà chỉ thực thi lệnh "cấm vận dầu mỏ" hiện hành đối với nước này. Những tuyên bố của ông Rubio dường như nhằm trấn an suy đoán Mỹ có thể can thiệp kéo dài ở Venezuela.
Phía Venezuela cũng có phản ứng hạ nhiệt khi Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez tuyên bố trên Instagram hôm 4-1 (giờ địa phương): "Chúng tôi mong muốn chính phủ Mỹ cùng hợp tác trong một chương trình nghị sự hướng tới cùng phát triển, trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, nhằm tăng cường khả năng chung sống lâu dài".
Dù vậy, giới chức Venezuela khẳng định ông Nicolas Maduro vẫn là tổng thống của nước này. Ông Maduro và phu nhân Cilia Flores ra tòa tại Manhattan, New York - Mỹ hôm 5-1 (giờ địa phương, tức rạng sáng 6-1 theo giờ Việt Nam) với nhiều cáo trạng liên quan đến việc buôn bán ma túy.
Dù kỳ vọng xung đột lắng dịu đã kích hoạt phản ứng tức thì của giới đầu tư, song giá các loại kim loại quý vẫn tăng lên. Trong phiên giao dịch tại châu Á hôm 5-1, giá vàng đã tăng lên quanh ngưỡng 4.432 USD/ounce, trong khi giá bạc tăng gần 3,5% do dòng tiền chuyển sang các tài sản được xem là kênh trú ẩn an toàn.
Trong khi đó, thị trường chứng khoán ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng tăng điểm hôm 5-1. Các chỉ số quan trọng của Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đều cùng đà tăng. Tương tự, thị trường chứng khoán châu Âu mở cửa tích cực hôm 5-1, với các chỉ số quan trọng của Anh, Pháp, Đức theo chiều đi lên. Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng duy trì mức ổn định trong phiên giao dịch.
Mỹ tiếp tục nhắc đến Greenland
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen hôm 4-1 thúc giục Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt đe dọa chiếm đảo Greenland, lãnh thổ tự trị của nước này và là nơi giàu các khoáng sản chiến lược. Bà Frederiksen cũng khẳng định Mỹ không có bất kỳ quyền hoặc yêu sách nào đối với Greenland. Trong khi đó, theo trang The Guardian, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh quan hệ giữa các nước và giữa các dân tộc được xây dựng dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và luật pháp quốc tế.
Riêng Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ Jesper Møller Sørensen thúc giục Washington tôn trọng chủ quyền lãnh thổ của nước ông, đồng thời nhắc đến mối quan hệ quốc phòng lâu đời giữa hai bên. "Chúng ta là những đồng minh thân cận và cần tiếp tục hợp tác như vậy. An ninh của Mỹ cũng chính là an ninh của Greenland và Đan Mạch" - ông Sørensen nhấn mạnh. Cũng theo đại sứ này, Đan Mạch đã tăng chi tiêu quốc phòng trong năm 2025, cam kết 13,7 tỉ USD có thể được sử dụng cho Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương.
Latvia và Estonia đã lên tiếng ủng hộ đồng minh Đan Mạch. Bộ trưởng Ngoại giao Estonia Margus Tsahkna khẳng định Greenland là một phần không thể tách rời của Đan Mạch và không thể có bất kỳ quyết định nào liên quan đến Greenland nếu không có sự tham gia của cả Greenland và Đan Mạch. Trong khi đó, Tổng thống Latvia Edgars Rinkēvičs cho rằng các nhu cầu an ninh chính đáng của Mỹ có thể được giải quyết thông qua đối thoại trực tiếp giữa Đan Mạch và Mỹ, cũng như trong khuôn khổ phòng thủ tập thể.
Một loạt phản ứng trên được đưa ra sau khi ông Donald Trump hôm 4-1 tiếp tục nhắc đến mục tiêu giành quyền kiểm soát Greenland với lý do Washington cần lãnh thổ này vì an ninh quốc gia. Hồi tháng 5-2025, ông Donald Trump không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để kiểm soát Greenland trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc và Nga đang cạnh tranh ảnh hưởng tại Bắc Cực. Theo trang The Guardian, chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela mới đây đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ Mỹ can thiệp vào Greenland.
Hoàng Phương
