31/05/2018 09:11

Mất ngủ khiến não tự "ăn" chính mình, gây bệnh mất trí

(NLĐO)- Nghiên cứu của Ý đã tìm ra mối liên hệ giữa mất ngủ và các bệnh mất trí nhớ như Alzheimer: hoạt động não bộ bị rối loạn khiến các tế bào hình sao trong não bộ "ăn" bạn bè của nó!

Giấc ngủ giúp bạn tươi tỉnh hơn phần nào vì nó khởi động cơ chế "dọn dẹp" trong não bộ, tự xóa sổ những tế bào não đã hao mòn, hư hỏng. Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Neuroscience, tiến sĩ Michele Bellesi đến từ Đại học Marche Polytechnic (TP Ancona- Ý) phát hiện ra rằng mất ngủ không những không làm cơ chế này kém đi, mà còn khiến nó hoạt động quá mức.

Mất ngủ khiến não tự ăn chính mình, gây bệnh mất trí - Ảnh 1.

Mất ngủ làm rối loạn hoạt động não bộ, gây hao hụt các khớp thần kinh, dẫn tới Alzheimer và các bệnh mất trí nhớ khác - ảnh: SHUTTERSTOCK

Trong não bộ con người có các tế bào hình sao gánh vác nhiều nhiệm vụ: bảo vệ các tổ chức não, cung cấp dinh dưỡng cho não, tham gia điều phối các tín hiệu thần kinh và cả loại bỏ những tế bào hư hỏng.

Tế bào hình sao ở người mất ngủ hoạt động quá mức nên thay vì chỉ dọn những thứ hư hỏng, chúng xóa sổ luôn cả các tổ chức lành lặn trong não bộ. Thứ bị ăn chủ yếu là các khớp thần kinh, vốn là phần nối giữa các nơ-ron giúp dẫn truyền tín hiệu thần kinh.

Theo nhiều nghiên cứu trước đây, việc mất mát các khớp thần kinh và các tế bào thần kinh khác là nguyên nhân lớn của nhóm bệnh mất trí nhớ - sa sút trí tuệ như Alzheimer.

Để đi đến kết luận này, tiến sĩ Michele Bellesi và các cộng sự đã theo dõi 4 nhóm chuột thí nghiệm: một nhóm được ngủ thoải mái 6-8 tiếng, nhóm thứ 2 bị dở giấc vì đánh thức bất ngờ, nhóm thứ 3 mất ngủ cả đêm, nhóm thứ 4 không được ngủ trong 5 ngày liên tục.

Việc các tế bào hình sao "ăn" các tổ chức lành đã được quan sát rất rõ ràng trong các nhóm mất ngủ. Độ mất ngủ càng nghiêm trọng, chuyện dọn dẹp lầm lẫn và vô tổ chức của các tế bào hình sao càng nặng nề.

Tế bào hình sao xuất hiện dày đặc trong vị trí của các khớp thần kinh, lên đến 13,5% ở các con chuột mất ngủ liên tục, 8,4% ở các con chuột không được ngủ 1 đêm, 7,3% ở những con bị dở giấc và chỉ 5,7% ở con được ngủ đủ.

Các bước nghiên cứu tiếp theo cho thấy mất ngủ có thể dẫn đến tác động tương tự ở người nhưng các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu thêm xem việc ngủ đủ trở lại có thể giúp đảo ngược tình thế, ngăn bệnh Alzheimer hay không.

Alzheimer và các chứng mất trí nhớ khác đang trở thành nguyên nhân tử vong sớm hàng đầu ở nhiều quốc gia, khiến các nhà khoa học, các bác sĩ khắp thế giới "chạy đua" tìm cách dự phòng và điều trị.

A. Thư (Theo Daily Mail, New Scientist)

Tin liên quan

Viết bình luận

Người phụ nữ mắc Covid-19 khi sắp hết thời gian cách ly
25/1/2021 548 1k
(NLĐO) - Chiều 25-1, nước ta phát hiện thêm 1 bệnh nhân Covid-19 là người nhập cảnh được cách ly tại Hà Nội. Hiện cả nước ghi nhận 1.549 ca bệnh.
Tá hỏa với khối u đầu tụy khổng lồ
25/1/2021 548 1k
(NLĐO)-Liên tục tăng cân bất thường, một phụ nữ đến bệnh viện thăm khám thì tá hỏa khi bác sĩ thông báo có khối u đầu tụy kích thước như trái bưởi.
Tất cả đại biểu và người phục vụ Đại hội XIII đều 2 lần âm tính với SARS-CoV-2
24/1/2021 548 1k
(NLĐO) - Hơn 10.000 mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 lần 2 của các đại biểu tham dự Đại hội Đảng XIII và cán bộ, nhân viên phục vụ Đại hội đều cho kết quả âm tính.
Phương pháp giúp xét nghiệm Covid-19 "thần tốc" của Việt Nam lên tạp chí quốc tế
24/1/2021 548 1k
(NLĐO)- Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí y học The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene đã trình bày về cách Việt Nam xét nghiệm chuẩn RT-PCR cho 100.000 người ở Đà Nẵng chỉ trong 14 ngày, đồng thời tiết kiệm 77% sinh phẩm.
Đại hội Đảng XIII: Sẵn sàng phương án cách ly nếu phát hiện đại biểu nghi mắc Covid-19

Đại hội Đảng XIII: Sẵn sàng phương án cách ly nếu phát hiện đại biểu nghi mắc Covid-19

(NLĐO) - Bộ Y tế cho biết hơn 10.000 mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 lần 1 đối với các đại biểu, khách mời... đều có kết quả âm tính. Hiện ngành y tế đã bố trí khu vực cách ly trong trường hợp...