Theo trang tin Medical News Today, tình trạng viêm, khô và mỏng thành âm đạo (atrophic vaginitis - AV) có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở phụ nữ mãn kinh, khi buồng trứng ít sản sinh estrogen.
Nguyên nhân và triệu chứng
Estrogen là loại hormone sinh dục, chịu trách nhiệm về sự phát triển tình dục và giúp kiểm soát chu kỳ kinh nguyệt. Hormone này cũng giúp xương khỏe, liên quan đến da và một số dạng mô khác trong cơ thể cũng như có tác động lên não và ảnh hưởng đến tâm trạng.
Ở phụ nữ chưa mãn kinh, có một vài dạng bệnh tật ảnh hưởng lên mức độ estrogen cũng có thể dẫn đến AV. Estrogen bị sút giảm có thể phát xuất từ những lý do: sử dụng vài loại thuốc ngừa thai (cả dạng viên uống và tiêm); thiếu cảm hứng trong quan hệ tình dục khiến thiếu chất nhờn tự nhiên của nữ giới; sinh con và cho con bú; sử dụng liệu pháp hormone, hóa trị hay xạ trị ở vùng chậu; bệnh đái tháo đường hoặc hội chứng Sjogren - theo đó các tuyến dịch tiết trong cơ thể bị hệ miễn dịch tấn công.
Những triệu chứng AV có thể thay đổi và bệnh nhân không nhất thiết gặp tất cả hiện tượng này, bao gồm: khô và ngứa âm đạo, khí hư, ít ham muốn tình dục, khó chịu và giảm tiết dịch nhờn khi giao hợp, thường bị viêm đường tiết niệu, âm đạo thắt lại hoặc ngắn lại, có nhu cầu đi tiểu thường xuyên. Nhiều chị em thường cảm thấy lúng túng về tình trạng này nhưng đây được xem là bệnh thường gặp và có thể được chữa trị bằng nhiều cách với kết quả tốt. Bệnh nhân cần gặp bác sĩ trong những trường hợp như triệu chứng nặng ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày; cảm thấy đau khi quan hệ tình dục; chảy máu, nóng rát hoặc bị khí hư; một số triệu chứng khác như đổ mồ hôi đêm hoặc cơn bốc hỏa.
Chữa trị tự nhiên và dùng thuốc
Có một vài cách thay đổi cuộc sống có thể giúp làm dịu triệu chứng như bỏ hút thuốc lá vì thuốc lá làm giảm mức độ estrogen và làm tăng nguy cơ AV; năng động trong cuộc sống tình dục vì tình dục làm tăng cường dòng máu chảy vào cơ quan sinh dục giúp bảo vệ cơ quan này lành mạnh hơn; tránh sử dụng các chất tẩy rửa và nên lưu ý một số thuốc bôi trơn diệt tinh trùng có thể kích thích và làm khô âm đạo; nên tập thể dục và vận động thể chất thường xuyên để duy trì sự cân bằng hormone; tránh để cơ thể mất nước.
Bên cạnh việc thay đổi thói quen trong cuộc sống, bệnh nhân có thể trao đổi với thầy thuốc về việc sử dụng dược thảo hay chế độ ăn. Một số chất bôi trơn tự nhiên có thể được khuyến nghị như dầu dừa, dầu jojoba, dầu lô hội, vitamin E. Nghiên cứu đã cho thấy việc sử dụng thực phẩm chức năng nhằm bổ sung lợi khuẩn âm đạo cũng có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng AV. Những rắc rối về đường tiết niệu ở bệnh nhân cũng được cải thiện đáng kể nhờ bổ sung lợi khuẩn.
Một số cách dùng thuốc đơn giản có thể giúp chữa trị AV bằng dạng thuốc thông thường không cần bác sĩ kê toa. Sử dụng glycerine có nền tảng là nước chứ không phải dầu nhờn cũng có thể giúp giảm khó chịu khi quan hệ tình dục. Chất giữ ẩm âm đạo có thể được sử dụng từ 2 - 3 ngày/lần, giữ ẩm lâu hơn chất bôi trơn. Thuốc uống chứa estrogen, kem bôi estrogen cục bộ trực tiếp vào âm đạo có thể giúp cải thiện triệu chứng nhanh hơn so với thuốc uống. Đặt vòng tiết dần estrogen vào âm đạo và cuối cùng là liệu pháp estrogen tổng thể gồm miếng dán, cấy dưới da, viên uống hoặc gel bôi ngoài da. Tuy nhiên, liệu pháp này nên được cân nhắc do khả năng xảy ra tác dụng phụ như căng ngực, nhức đầu, nôn, khó tiêu, đau bụng, chảy máu âm đạo. Hơn nữa, chữa trị bằng estrogen có thể làm tăng nguy cơ kết tập tiểu cầu thành huyết khối nhưng phần lợi ích được xem trọng hơn nguy cơ.
Chất bôi trơn và dưỡng ẩm
Trang tin Everyday Health dẫn lời chuyên gia y khoa tình dục Mỹ Irvine Goldstein thuộc Bệnh viện Alvarado tại TP San Diego (California) cho biết nhiều chất bôi trơn có thể giúp giảm khô âm đạo, bao gồm: sản phẩm có nguồn gốc từ silicon, từ dầu hoặc từ nước. Chất bôi trơn thường được sử dụng để giúp phụ nữ cảm thấy ít khó chịu khi quan hệ tình dục hơn là để giảm tình trạng khô lâu dài.
Trong khi đó, chất dưỡng ẩm có thể là cách hiệu quả để giảm thiểu tình trạng khô âm đạo trong vài ngày sau một lần dùng, lâu hơn so với các sản phẩm bôi trơn. Tác nhân giữ ẩm đưa nước thấm vào trong mô âm đạo. Chuyên gia Goldstein khuyến cáo nên tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn sản phẩm thích hợp.
