Reng… Reng… Reng! Tiếng chuông điện thoại tại Khoa Chăm sóc giảm nhẹ của Bệnh viện Ung Bướu TPHCM vang lên. Sau vài phút hội thoại với đầu dây bên kia, chị điều dưỡng thông báo có thêm bệnh nhân ung thư tham gia chương trình chăm sóc tại nhà. Bác sĩ Quách Thanh Khánh, phó khoa, cùng một điều dưỡng tức tốc lên đường.

Như có bạn tâm giao

Sau đó, bác sĩ Khánh tư vấn, trấn an tinh thần cho thân nhân bà X. rồi tế nhị đưa ra những tình huống xấu nhất để họ chấp nhận sự thật. Khi ra về, bác sĩ Khánh không quên dặn dò họ cách chăm sóc người bệnh, chỉ dẫn số điện thoại nóng của bệnh viện để gọi khi xảy ra bất trắc. Bà X. nói rằng qua buổi khám bệnh, bà như có người bạn tâm giao giúp quên đi nỗi đau bệnh tật.

Theo bác sĩ Khánh, thông qua tư vấn, bệnh nhân bệnh nặng, tuy có thể không điều trị khỏi nhưng sẽ giảm đau đớn, vật vã, khó thở vì bệnh tật giày vò. “Người thầy thuốc làm công việc này phải biết chăm sóc toàn diện, làm mọi điều để giải tỏa tâm lý ức chế của bệnh nhân. Chúng tôi đang đi ngược lại từng bước của y học trước đây, nghĩa là xem trọng người bệnh chứ không phải căn bệnh, chăm sóc người bệnh chưa đủ mà còn phải trấn an gia đình bệnh nhân” - bác sĩ Khánh nói.

Theo bác sĩ Phạm Xuân Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, chương trình này được triển khai từ tháng 9-2011 và đã chăm sóc cho 40 bệnh nhân ung thư tại TPHCM, trong đó có 3 bệnh nhi. Đây là những bệnh nhân từng điều trị tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM hoặc các cơ sở y tế khác, kể cả từ bệnh viện nước ngoài trở về.

Theo quy trình, nhân viên y tế sẽ đến nhà tư vấn, khám bệnh, hướng dẫn thân nhân người bệnh và cả người bệnh về giai đoạn điều trị tiếp theo. Chi phí dịch vụ là 500.000 đồng/lần cho mỗi bệnh nhân. Thân nhân người bệnh sẽ đến cơ sở y tế mua thuốc theo toa của bác sĩ. Chương trình này góp phần giảm thời gian, chi phí điều trị cho bệnh nhân.

Xu thế mới

Bác sĩ Khánh cho biết hiện Khoa Chăm sóc giảm nhẹ có 4 bác sĩ luân phiên làm việc 5 ngày/tuần, trung bình mỗi bác sĩ chăm sóc từ 2-3 bệnh nhân/ngày. Số nhân sự này còn quá mỏng khi hiện có 60%-70% bệnh nhân ung thư đến bệnh viện điều trị đã rơi vào giai đoạn quá muộn, không đáp ứng việc chữa trị. Vì vậy, họ cần được chăm sóc đặc biệt để lòng thanh thản, có “ra đi” thì cũng nhẹ nhàng.

Chăm sóc giảm nhẹ bệnh ung thư tại nhà là lĩnh vực còn khá mới mẻ tại nước ta. Đây là nhu cầu rất lớn nhưng trước mắt, dịch vụ của bệnh viện chỉ đáp ứng cho bệnh nhân ở TPHCM. Bác sĩ Lê Hoàng Minh, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, cho biết theo quy hoạch của Bộ Y tế, sắp tới, bệnh viện này là trung tâm đào tạo về chăm sóc giảm nhẹ bệnh ung thư cho cả nước. Đến nay, bệnh viện đã huấn luyện mô hình này cho khoảng 500  bác sĩ đến từ Đà Nẵng, Đồng Nai, Khánh Hòa, Cần Thơ, Kiên Giang, Cà Mau.

Tiến sĩ Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám - chữa bệnh (Bộ Y tế), đánh giá chương trình này mang đậm tính nhân văn, chú trọng về mặt tinh thần, giúp người bệnh thấy nhẹ nhàng, không có cảm giác bị bỏ rơi. Đây là xu thế mới, có thể áp dụng với nhiều loại bệnh nặng khác như HIV, lao… Ngoài Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, Bộ Y tế đang đẩy mạnh triển khai chương trình này trên toàn quốc nhằm góp phần giảm tải cho các bệnh viện.