Chiều 3-4, tại TPHCM, Cục Báo chí – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí.

Đồng chủ trì hội thảo gồm: ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí; ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử; ông Tống Văn Thanh, Vụ Trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Tăng Hữu Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM.

Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao ; cơ quan báo, phát thanh, truyền hình 14 tỉnh, thành khu vực phía Nam; đại diện các cơ quan báo chí TPHCM.

Lo ngại "tảng đá treo trên đầu" cơ quan báo chí

Tại hội thảo, quy định thu hồi giấy phép hoạt động báo chí được nhiều lãnh đạo cơ quan báo chí đề cập.

Nhà báo - TS Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, cho rằng dự thảo có những tiến bộ, đặc biệt là việc đưa vào các công cụ quản lý đối với không gian mạng, như quy định về lưu trữ điện tử, kết nối dữ liệu, trách nhiệm của cơ quan báo chí sử dụng trí tuệ nhân tạo.

"Đây là bước đi cần thiết, thể hiện tư duy quản lý hiện đại, phù hợp với bối cảnh báo chí đang chuyển dịch mạnh sang nền tảng số" - Nhà báo - TS Tô Đình Tuân nhìn nhận.

Đối với quy định thu hồi giấy phép hoạt động báo chí do chưa có lãnh đạo cơ quan báo chí trong thời hạn 6 tháng, Nhà báo - TS Tô Đình Tuân cho rằng thời hạn này chưa hợp lý.

"Có nhiều câu chuyện trong công tác nhân sự. Nếu vì 6 tháng không có người đứng đầu mà thu hồi giấy phép sẽ ảnh hưởng rất lớn tới người lao động trong đơn vị, nhất là họ không có lỗi gì trong việc này" - ông Tô Đình Tuân bày tỏ. Bên cạnh nhiệm vụ, trách nhiệm về mặt chính trị và trách nhiệm bạn đọc, việc thu hồi giấy phép trong trường hợp này là hơi nặng, nên chăng mở rộng thời gian lên 12 tháng.

Với trường hợp thu hồi giấy phép nếu bị nợ BHXH cũng như các khoản nợ khác, ông cho rằng cần tính lại, bởi điều này cũng ảnh hưởng rất lớn đến người lao động, nhất là trong bối cảnh báo chí đang khó khăn.

Theo ông, cơ quan báo chí luôn có cảm giác "tảng đá khổng lồ treo trên đầu", chỉ cần dòng tiền bị gián đoạn sẽ không thực hiện được các nghĩa vụ như đóng BHXH, thuế. Hầu hết cơ quan báo chí ở TPHCM hiện nay đều tự chủ tài chính, trong bối cảnh sau dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế, hiện nay tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động, kinh tế báo chí gặp nhiều khó khăn, nên áp lực tài chính rất lớn. Do đó, cần suy nghĩ lại quy định này và có hình thức phù hợp hơn.

Tiếp tục câu chuyện thu hồi giấy phép, dự thảo quy định trong một năm, nếu cơ quan báo chí để xảy ra hai vụ việc phóng viên bị xử lý vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến hành vi lợi dụng hoạt động tác nghiệp báo chí theo khoản 3, Điều 5 thì sẽ bị thu hồi giấy phép.

Nhà báo - TS Tô Đình Tuân nhìn nhận quy định này hợp lý nhưng cũng có thể chưa công bằng, bởi các cơ quan báo chí lớn với số lượng nhân sự đông có xác suất rủi ro cao hơn so với các tạp chí ít người.

Chưa kể có những trường hợp bị lợi dụng hoặc tình huống chỉ có cá nhân đó chịu trách nhiệm. Vì vậy, cần định lượng rõ hơn, tránh quy định chung chung và cân nhắc kỹ khi áp dụng hình thức thu hồi giấy phép ở trường hợp này.

Cũng đề cập đến quy định thu hồi giấy phép do nợ thuế, nợ bảo hiểm trong vòng 12 tháng, Nhà báo Nguyễn Đức Hiển, đại diện Báo Pháp Luật TPHCM, cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể rằng nợ thuế đến mức độ nào thì sẽ bị thu hồi giấy phép hoạt động báo chí.

Nhà báo Đức Hiển dẫn chứng hiện nay, có chủ doanh nghiệp phản ánh thực trạng chỉ nợ thuế 100.000 đồng nhưng khi ra đến sân bay, cơ quan thuế gửi thông báo và họ bị cấm xuất cảnh.

Sẽ đề xuất cơ quan báo chí chủ lực ở Hà Nội, TPHCM nếu đảm bảo điều kiện 

Cũng tại hội thảo, Nhà báo Đức Hiển đề nghị Cục Báo chí thông tin thêm đến thời điểm hiện tại, dự thảo chiến lược phát triển báo chí đã được xây dựng đến đâu và khi nào có thể ban hành? Bởi chiến lược này gần như đi song hành với Luật Báo chí, mà Luật Báo chí sẽ có hiệu lực từ 1-7.

Trao đổi lại, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, cho biết trước đây điều kiện thành lập cơ quan báo chí là phải phù hợp với quy hoạch phát triển và quản lý báo chí. Hiện nay, việc thành lập phải phù hợp với chiến lược phát triển hệ thống báo chí toàn quốc do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Theo chiến lược này, các hội ở địa phương và các sở không được thành lập cơ quan báo chí. Hiện, các hội xã hội - nghề nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học chỉ được ra tạp chí hoặc tạp chí khoa học. Ông Lưu Đình Phúc cho biết quan điểm này đã được thể hiện trong quy hoạch báo chí và sẽ được thể chế hóa trong chiến lược phát triển báo chí.

Ông Lưu Đình Phúc cũng thông tin dự thảo chiến lược đã có, sắp tới sẽ bổ sung, xác định rõ cơ quan báo chí nào là cơ quan báo chí chủ lực, hiện nay chúng ta có 6 cơ quan. Những địa bàn trọng điểm như Hà Nội hoặc trung tâm chính trị - kinh tế lớn như TPHCM, nếu đảm bảo điều kiện sẽ đề xuất cơ quan báo chí chủ lực. Phương án này phải được Bộ Chính trị thông qua.

"Cục Báo chí sẽ hoàn thiện dự thảo và trình Chính phủ trong thời gian sớm nhất, vì theo quy định của Chính phủ, tháng 6 phải ban hành. Khoảng tháng 4 sẽ có đề cương và dự thảo để lấy ý kiến" - ông Lưu Đình Phúc cho hay.