Công an tỉnh Đắk Lắk vừa triệt phá đường dây sản xuất phân bón giả quy mô cực lớn, bắt giữ vợ chồng doanh nhân cùng các đồng phạm và kiến nghị làm rõ trách nhiệm các cơ quan chuyên môn để thực trạng sản xuất phân bón giả kéo dài.

Được cấp phép sản xuất hàng chục loại phân bón

Đầu tháng 1-2025, qua công tác nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát Kinh tế - Công an tỉnh Đắk Lắk phát hiện một lượng lớn phân bón do Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) B.D. (xã Hòa Xuân, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) xuất bán có dấu hiệu ghi vấn. Số phân bón này do Công ty CP Tập đoàn phân bón Quốc tế Hoa Kỳ - VINA (huyện Bến Lức, tỉnh Long An) sản xuất.

Ngay sau đó, cơ quan công an đã gửi các mẫu phân đi giám định thì cho kết quả tỉ lệ thành phần Kali hữu hiệu và Lân hữu hiệu đều dưới 70% so với hàm lượng trên bao bì sản phẩm.

Ngày 7-1, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Đắk Lắk đã khám xét khẩn cấp 3 địa điểm kinh doanh phân bón của DNTN B.D. trên địa bàn TP Buôn Ma Thuột, thu giữ 215 bao phân bón.

Truy xét tận gốc, ngày 8-1, Cơ quan Cảnh sát điều tra khám xét khẩn cấp trụ sở và kho sản xuất của Công ty CP Tập đoàn phân bón quốc tế Hoa Kỳ - VINA, do ông Bùi Minh Chánh, Tổng giám đốc; thu giữ 4.724 bao phân bón (loại 50kg/bao), hơn 2.200 tấn nguyên liệu cùng nhiều tang vật.

Cùng lúc, khám xét khẩn cấp Công ty CP Thương mại phân bón Nam Dương (tỉnh Bình Định) do bà Nguyễn Thị Cẩm My làm tổng giám đốc (vợ ông Chánh), thu giữ 5.540 bao phân bón và hơn 1.800 tấn nguyên liệu, hơn 463.000 bao bì, 2 dây chuyền sản xuất phân bón cùng nhiều tang vật liên quan.

Theo cơ quan công an, Công ty CP Thương mại phân bón Nam Dương được Phòng đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Bình Định cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp với vốn điều lệ 18,9 tỉ đồng. Trong đó, bà My nắm cổ phần 70%, ông Chánh nắm cổ phần 25%. Công ty này được Cục Bảo vệ thực vật - Bộ NN-PTNT cấp quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam cho 12 loại phân bón.

Còn Công ty CP Tập đoàn phân bón Quốc tế Hoa Kỳ - VINA được Phòng đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Long An cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do ông Chánh, Tổng giám đốc, bà My, Phó tổng giám đốc. Công ty này được Cục Bảo vệ thực vật cấp các quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam cho 5 loại phân bón và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón.

Bán hàng vạn tấn phân bón mỗi năm

Tại cơ quan công an, vợ chồng bà My khai nhận, do giá nguyên liệu Kali tăng cao, nguồn nguyên liệu khan hiếm vì phải nhập khẩu từ nước ngoài nên để giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, vợ chồng này đã ban hành định mức áp dụng công thức sản xuất phân bón cụ thể đối với từng mã sản phẩm. Trong đó, có những loại phân bón NPK có hàm lượng Kali thấp, có những loại không có hàm lượng Kali.

Sau đó, vợ chồng bà My đã chỉ đạo nhân viên, công nhân tiến hành sản xuất phân bón theo định mức đã ban hành và bán ra thị trường với giá bán từ 8.000 đồng đến 13.000 đồng/1Kg.

Để quảng cáo, buôn bán phân bón ra thị trường các địa phương như: Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng, Lâm Đồng, Khánh Hoà, Bình Định, Quảng Nam, Quảng Ngãi, TP Đà Nẵng và TP HCM, 2 vợ chồng bà My thành lập thêm 7 công ty.

Cụ thể, Công ty CP Tập đoàn phân bón MONACO, Công ty CP Tập đoàn phân bón AGIUM-CANADA, Công ty CP Tập đoàn phân bón UKRAINE, Công ty CP Tập đoàn phân bón Ngọc Thiên Kim, Công ty CP Tập đoàn phân bón Quốc tế Hòa Kỳ-SRV, Công ty CP Tập đoàn phân bón Quốc tế ISRAEL-CHEMICAL, Công ty CP Tập đoàn phân bón Chín Con Rồng.

Mở rộng điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã làm việc với 32 đại lý phân bón trên địa bàn các tỉnh Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum và tạm giữ 848 tấn phân bón.

Bước đầu, cơ quan chức năng xác định trong năm 2023, vợ chồng bà My đã sản xuất và bán ra thị trường trên 13.000 tấn phân bón; năm 2024 số lượng là trên 16.000 tấn phân bón.

Thượng tá Nguyễn Văn Chuyên, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết những năm gần đây, giá cà phê, tiêu, sầu riêng tăng cao nên người dân đầu tư phân bón mạnh. Việc bón phân kém chất lượng, phân giả sẽ ảnh hưởng lớn đến năng suất, chất lượng sản phẩm, gây thiệt hại cho người nông dân.

"Chúng tôi kiến nghị làm rõ trách nhiệm các cơ quan chuyên môn để thực trạng sản xuất phân bón giả kéo dài. Đồng thời, đề nghị các đại lý mua phân bón của 2 công ty trên giao nộp cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định" - Thượng tá Chuyên nói.