Các cuộc khai quật trong khuôn khổ Dự án nghiên cứu Ledi-Geraru ở vùng Afar của Ethiopia đã tìm thấy 13 chiếc răng hóa thạch độc đáo, là bằng chứng cho thấy từ 2,78 triệu năm trước, trên địa cầu đã có những con người đầu tiên thực sự thoát lốt vượn.

Theo một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Nature, các hóa thạch nói trên là răng của ít nhất một loài bí ẩn thuộc chi Homo (chi Người) có niên đại 2,78 đến 2,59 triệu năm trước.

Homo chính là chi mà loài người hiện đại Homo sapiens chúng ta thuộc về, gồm nhiều loài, đã mang dáng dấp của con người.

Cho dù vẫn còn mang những nét sơ khai, những loài cổ xưa của chi này vẫn giống chúng ta hơn là vượn người về vẻ ngoài lẫn cách sống. Họ đã biết chế tác và sử dụng công cụ cũng như tổ chức xã hội ở những cấp độ đơn giản nhất.

Theo nhà nghiên cứu Brian Villmoare từ Đại học Nevada ở Las Vegas (Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu về hóa thạch ở Afar, phát hiện này đã xác nhận nguồn gốc cổ xưa của chi Homo, cho thấy ước tính trước đây rằng chi này ra đời khoảng 2-3 triệu năm trước là chính xác.

Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu còn phát hiện ra răng của một loài Vượn người phương Nam (Australopithecus) chưa từng được biết đến, sống vào khoảng 2,63 triệu năm trước.

“Sự hiện diện của cả hai loài ở cùng một địa điểm cho thấy quá trình tiến hóa của con người ít tuyến tính hơn và giống dạng cây (tức phát triển nhiều cành, nhánh phức tạp) hơn” - TS Villmoare nói với tờ Sci-News.

Khu vực mà những chiếc răng cổ xưa lộ diện là di chỉ Ledi-Geraru, nổi tiếng với hóa thạch về những con người sơ khai, bao gồm một phần hàm của một loài Homo 2,8 triệu năm tuổi.

Khu vực Afar là nơi rất thú vị cho các phát hiện cổ nhân chủng học, bởi đó vẫn là môi trường tách giãn đang hoạt động.

Trải rộng trên một phần lãnh thổ 3 quốc gia Ethiopia, Eritrea và Djibouti, Afar là một vùng trũng địa chất đặc biệt của vùng Sừng châu Phi, giao điểm của 3 mảng kiến tạo Nubian, Somali và Arabian.

Trong thời đại của những con người sơ khai, 3 mảnh này đã chậm rãi tách ra xa nhau. Quá trình này vẫn tiếp diễn cho đến nay và sẽ xé châu Phi thành nhiều mảnh trong tương lai.

Điều này đem đến cho các nhà cổ nhân chủng học một lợi thế lớn: Các núi lửa ở khu vực này liên tục được kích thích để phun trào tro bụi, tạo nên các lớp trầm tích thể hiện niên đại rõ ràng.

Vì vậy, các cuộc tìm kiếm nhằm giải mã nguồn gốc loài người vẫn đang tiếp tục ở nơi "lục địa tách làm 3" này.