Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIII và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIV đã thể hiện rõ vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng trong mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Tuy nhiên, trước bối cảnh thế giới, yêu cầu phát triển mới của đất nước trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, việc tiếp tục đổi mới, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực cầm quyền là vấn đề cấp thiết.

3 điểm đột phá

Dự thảo đã nêu khá toàn diện những kết quả nổi bật của công tác xây dựng Đảng trên các mặt: chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức, cán bộ và kiểm tra giám sát. Có thể nhấn mạnh 3 điểm đột phá mang tính lịch sử.

Cuộc "cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy" đã tạo dấu ấn mạnh mẽ, thể hiện tư duy đổi mới sáng tạo, quyết liệt của Trung ương. Việc sắp xếp đơn vị hành chính, tinh giản biên chế, giảm đầu mối, tăng hiệu lực, hiệu quả hoạt động là bước tiến quan trọng trong cải cách hệ thống chính trị.

Công tác xây dựng Đảng về đạo đức được đẩy mạnh, gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tạo sự lan toả sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần củng cố niềm tin đối với Đảng.

Đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực có bước tiến đột phá, "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", xử lý nghiêm minh nhiều vụ việc lớn, củng cố lòng tin của nhân dân, làm trong sạch đội ngũ.

Những kết quả này khẳng định năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và bản lĩnh của Đảng trước các thách thức mới. Đồng thời, thể hiện tính nhất quán giữa "xây" và "chống", giữa đổi mới và kỷ cương.

Bên cạnh những thành tựu, bản dự thảo đã thẳng thắn chỉ ra các hạn chế, song cần nhấn mạnh thêm 3 vấn đề. Trong đó, công tác dự báo và nghiên cứu lý luận vẫn chưa theo kịp thực tiễn phát triển nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế số, xã hội số và văn hóa số. Việc cụ thể hoá lý luận về chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới cần tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với tổng kết thực tiễn đổi mới và hội nhập.

Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và hệ thống chính trị tuy có đổi mới nhưng ở một số cấp, một số nơi vẫn còn tình trạng bao biện hoặc buông lỏng. Cải cách hành chính trong Đảng và chuyển đổi số còn chậm, thiếu đồng bộ, chưa tạo được chuyển biến rõ rệt trong tác phong, lề lối làm việc.

Ngoài ra, công tác cán bộ vẫn là khâu yếu. Việc đánh giá cán bộ chưa thực sự khách quan, khoa học; tình trạng nể nang, sợ va chạm, né tránh trách nhiệm vẫn tồn tại. Cơ chế bảo vệ, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm chưa đủ mạnh, khiến một bộ phận cán bộ e dè, thiếu sáng tạo.

Đảng cầm quyền trong kỷ nguyên số

Từ 3 vấn đề trên, Đảng cần phát huy vai trò "Đảng cầm quyền trong kỷ nguyên số". Đề nghị bổ sung nội dung "chuyển đổi số trong công tác lãnh đạo, quản trị Đảng" vào nhóm nhiệm vụ trọng tâm, xem đây là đột phá của nhiệm kỳ mới. Việc áp dụng công nghệ số trong quản lý đảng viên, sinh hoạt đảng, phản hồi của nhân dân sẽ giúp tăng tính minh bạch, hiệu quả và gần dân hơn.

Nhiệm kỳ mới cần nhấn mạnh chiến lược phát triển nguồn nhân lực chính trị chất lượng cao, nhất là ở cấp chiến lược và cơ sở. Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ theo sản phẩm công việc, năng lực thực tiễn, tránh hình thức. Đặc biệt, cần thể chế hoá mạnh mẽ hơn cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời xử lý nghiêm người bao che, né tránh, sợ sai.

Bên cạnh kiên quyết xử lý vi phạm, cần chú trọng "xây dựng văn hóa liêm chính trong Đảng", xem đó là nền tảng đạo đức của người cán bộ. Việc học tập và làm theo Bác Hồ nên đi vào thực chất, gắn với chuẩn mực hành vi công vụ, thái độ phục vụ nhân dân, tránh hình thức, khẩu hiệu.

Đề nghị mở rộng hơn nữa các kênh phản biện xã hội, tiếp thu ý kiến nhân dân và các chuyên gia trong quá trình hoạch định chủ trương, chính sách. Nên xây dựng cơ chế thường xuyên lấy ý kiến nhân dân về đạo đức, trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu. Việc thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" cần được số hóa, minh bạch hóa để người dân dễ dàng tham gia, giám sát.

Sau cải cách hành chính quy mô lớn, cần đặc biệt chú trọng khâu hoàn thiện thể chế và ổn định tổ chức, tránh xáo trộn gây gián đoạn hoạt động cơ sở. Cần đánh giá định kỳ hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều chỉnh hợp lý chức năng, nhiệm vụ giữa Trung ương và địa phương, giữa cơ quan Đảng và chính quyền để bảo đảm thông suốt, hiệu quả, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Văn kiện về công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIV đã thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong giai đoạn mới. Nhưng để thực sự đáp ứng yêu cầu của thời kỳ phát triển mới, cần nhấn mạnh hơn yếu tố chuyển đổi số, đổi mới tư duy lãnh đạo và phát huy dân chủ trong Đảng và xã hội. Đảng vững vàng về tư tưởng, tiên phong về tri thức và công nghệ, gắn bó máu thịt với nhân dân. Đó chính là nền tảng vững chắc bảo đảm cho đất nước ta phát triển phồn vinh, hạnh phúc.