"Ukraine vừa thực hiện một chiến dịch đặc biệt khiến vị trí phòng thủ của Nga bị đánh chiếm hoàn toàn bởi các nền tảng không người lái (drone)" – trang News.com dẫn lời Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 14-4.

Nhà lãnh đạo Ukraine nói thêm: "Chiến dịch không có bộ binh và chúng tôi cũng không gặp bất cứ tổn thất nào nhưng đối phương vẫn phải đầu hàng".

Nếu chính xác, đây sẽ là bước ngoặt đáng chú ý của chiến tranh hiện đại. Trong nhiều thế kỷ qua, con người vẫn phải trực tiếp xông lên để đánh chiếm các mục tiêu và giữ đất.

Theo cách mà Ukraine mô tả, con người hiện có thể lùi về các hầm trú ẩn phía sau nhiều km để điều khiển drone, robot mặt đất và các hệ thống bán tự động.

Drone trên không làm nhiệm vụ phát hiện, quấy rối và phá hủy mục tiêu trước rồi sau đó robot mặt đất tiến lên hoàn tất đòn đánh và giữ vị trí đối phương.

Điểm mới nằm ở chỗ Ukraine nói robot đã làm trọn cả 2 việc vừa đánh chiếm và kiểm soát trận địa, trong khi bộ binh chỉ vào sau khi rủi ro lớn đã được loại bỏ.

Robot chiến đấu thực tế đã xuất hiện ngày càng nhiều trên chiến trường Ukraine. Kiev từng nói một xe chiến đấu mặt đất không người lái gắn súng máy đã giữ vững vị trí trước các đợt tấn công của Nga suốt hơn 6 tuần.

Các robot mang lựu đạn chống tăng cũng đã được dùng để quét chiến hào, công sự và hầm trú ẩn. Điều này phản ánh nỗ lực ngày càng mạnh của Ukraine trong việc thay con người ở những khu vực nguy hiểm nhất.

"Con người giờ là nguồn lực đắt đỏ nhất, dễ tổn thương nhất và khó thay thế nhất trên chiến trường" - nghị sĩ Oleg Dunda cho biết.

Nhà lập pháp Ukraine cho rằng chiến sự hiện nay đã tạo ra "vùng chết" sâu tới 40 km, trải dài dọc mặt trận. Trong vùng này, drone có thể phát hiện và đánh trúng gần như mọi binh sĩ hoặc khí tài lộ diện.

Chính thực tế đó khiến chiến tuyến Nga - Ukraine rơi vào thế giằng co kéo dài. Nhưng khi robot ngày càng đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, thế cân bằng ấy cũng có thể thay đổi.

Chuyên gia phân tích chiến tranh David Kirichenko của Viện Lowy (Úc) nhận định tại nhiều mặt trận, hiểm họa lớn nhất không nằm ở giao tranh trực diện mà ở việc đưa người vào rồi rút người ra khỏi tuyến đầu. Vì thế, robot còn được dùng để chở đạn, lương thực, sơ tán thương binh, đặt mìn, rà mìn và mở đường qua hàng rào thép gai. 

Tuy nhiên, "robot sát thủ" vẫn chưa phải giải pháp hoàn hảo. Theo lời một sĩ quan Ukraine, trong một số điều kiện tác chiến, 4 trong 5 robot có thể không tới được mục tiêu do địa hình phức tạp và nguy cơ bị drone Nga tập kích.

Ngoài ra, việc gây nhiễu tín hiệu vệ tinh và vô tuyến đang buộc cả 2 bên phải dựa nhiều hơn vào trí tuệ nhân tạo.

Xu hướng này cho thấy chiến trường tương lai có thể ngày càng trở thành cuộc đối đầu giữa các hệ thống robot của 2 phía.