Đây là một trong những bộ sưu tập trang phục, vật dụng cổ xưa độc đáo của nhà nghiên cứu Hồ Văn Phương (thường gọi là Hồ Phương, ngụ tại xã Hướng Hiệp, tỉnh Quảng Trị).
Hơn 15 năm qua, nhà nghiên cứu Hồ Phương đã bỏ nhiều công sức, lặn lội tìm đến những bản làng vùng sâu, vùng xa của tỉnh Quảng Trị để tìm tòi, ghi chép lại những phong tục, lễ hội, tín ngưỡng và tri thức bản địa của người đồng bào Vân Kiều, Pa Kô.
Nhà nghiên cứu Hồ Phương
Trong quá trình này, ông cũng đã sưu tầm gần 500 hiện vật quý giá như trang phục, nhạc cụ, công cụ sản xuất, đồ dùng sinh hoạt và trang phục của người đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, đáng chú ý bộ sưu tập trang phục, vật dụng sinh hoạt làm bằng vỏ cây A-mưng của người đồng bào Vân Kiều, Pa Kô.
Đây là loài cây có nhựa rất độc, nhưng sau khi trải qua nhiều công đoạn công phu, vỏ cây A-mưng "lột xác" trở thành những chiếc áo, khố, mũ hay chăn có độ bền cao. Bằng chứng là dù có tuổi đời hàng chục năm, thậm chí cả trăm năm, nhưng những trang phục làm bằng vỏ cây mà nhà nghiên cứu Hồ Phương sưu tầm được không mục nát, hư hỏng.
Bộ sưu tập trang phục, vật dụng làm bằng vỏ cây của nhà nghiên cứu Hồ Phương
Để phục vụ người dân địa phương cũng như du khách gần xa muốn tìm hiểu về phong tục, tập quán sinh hoạt, vật dụng cổ xưa của người đồng bào dân tộc, nhà nghiên cứu Hồ Phương đã tạo ra không gian văn hóa ở ngay chính ngôi nhà của mình. Ông đặt tên không gian văn hóa ấy là Phương Gia trang.
Mỗi năm không gian văn hóa Phương Gia trang thu hút từ 2.000 - 3.000 lượt khách trong và ngoài tỉnh, du khách ngoài nước… đến tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm thực tế.
Hồ Phương được đánh giá là người miệt mài nghiên cứu, sưu tầm và phục dựng văn hóa bản địa suốt nhiều năm. Trong khi đó, người dân vùng cao thì gọi ông là "người giữ hồn văn hóa Vân Kiều, Pa Kô" hay "người con của bản làng".
Nhà nghiên cứu Hồ Phương tâm niệm việc tìm tòi, ghi chép, sưu tầm của mình là để phụng sự niềm đam mê và góp phần nhỏ bé vào việc bảo tồn bản sắc văn hóa của người đồng bào dân tộc thiểu số trước nguy cơ ngày càng mai một dần.
Dưới đây là hình ảnh bộ sưu tập trang phục, vật dụng bằng vỏ cây của nhà nghiên cứu Hồ Phương:
Nhà nghiên cứu Hồ Phương bên các vật dụng của người đồng bào Vân Kiều, Pa Kô mà ông sưu tầm được
Chiếc mũ làm bằng vỏ cây A-mưng
Chiếc áo làm bằng vỏ cây A-mưng
Tấm chăn làm bằng vỏ cây A-mưng
Chiếc khố làm bằng vỏ cây A-mưng
