3I/ATLAS là vật thể liên sao thứ 3 xâm nhập hệ Mặt Trời được phát hiện. Đa số các nhà thiên văn học cho rằng nó là một loại sao chổi khác thường, nhưng cũng có giả thuyết cho rằng đó có thể là tàu vũ trụ do thám của người ngoài hành tinh, đơn cử như lập luận của giáo sư Avi Loeb từ Đại học Havard (Mỹ).

Vì vậy, bản chất và nguồn gốc của vật thể này là những câu đố mà các nhà khoa học mong muốn tìm hiểu nhất. Một nghiên cứu mới vừa đưa ra đáp án khả thi.

Sử dụng dữ liệu từ kính viễn vọng không gian Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), nhóm tác giả dẫn đầu bởi nhà vật lý thiên văn Xabier Pérez-Couto từ Đại học Coruña (Tây Ban Nha) đã lập nên một mô phỏng về hành trình của 3I/ATLAS.

Theo Live Science, họ đã "quay ngược thời gian" 4,27 triệu năm và xác định 62 ngôi sao mà vật thể này có thể đã gặp trên đường đi.

Sử dụng dữ liệu về chuyển động, vận tốc và kích thước của các ngôi sao đó, nhóm nghiên cứu kết luận rằng không có ngôi sao nào trong số chúng làm thay đổi đáng kể quỹ đạo của 3I/ATLAS, ám chỉ rằng nó không bắt nguồn từ bất kỳ nơi nào gần chúng ta.

Điều này khiến nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng 3I/ATLAS là một vật thể rất cũ, đã di chuyển trong hàng tỉ năm từ khu vực đĩa mỏng của thiên hà Milky Way (Ngân Hà) chúng ta.

Các thiên hà xoắn ốc như Ngân Hà chia các ngôi sao của chúng thành một đĩa mỏng và một đĩa dày.

Cắt ngang qua phần phình trung tâm của thiên hà, đĩa mỏng trẻ hơn và nhỏ hơn được cho là chứa phần lớn các ngôi sao và khí hình thành sao của thiên hà, hầu hết giàu các nguyên tố nặng hơn hydro và heli, được lấy từ các thế hệ sao già hơn đã sống và chết trước chúng.

Ngược lại, đĩa dày rộng hơn, bao quanh viền của đĩa mỏng, đã ngừng hình thành sao từ lâu.

Nếu 3I/ATLAS thực sự bắt nguồn từ ranh giới của hai đĩa này, vật thể này phải cực kỳ già cỗi. Có thể nó đã 10 tỉ năm tuổi, hơn gấp đôi tuổi Mặt Trời.

Tiến sĩ Pérez-Couto cho rằng các tác động ở phần biên giới bí ẩn giữa 2 đĩa mỏng - dày của Ngân Hà sơ khai đã đẩy vật thể này khỏi đĩa nguyên thủy của một hệ hành tinh hình thành sớm.

Vì vậy, nó có thể chính là chiếc hộp thời gian lưu trữ những thông tin quý giá về buổi bình minh của thiên hà chúng ta đang sống.