Theo Ancient Origins, một nhóm nghiên cứu từ Mexico và Mỹ, dẫn đầu bởi Viện Nhân chủng học và lịch sử Quốc gia Mexico (INAH), đang chuẩn bị khám phá những cấu trúc ẩn giấu bên trong kim tự tháp El Castillo ở thành phố cổ Chichén Itzá - Mexico bằng công nghệ tiên tiến được mượn từ vật lý hạt.

Cụ thể hơn, họ sẽ sử dụng phương pháp chụp ảnh bằng tia muon (muography) để tìm kiếm các buồng bí mật bên trong kim tự tháp.

Kim tự tháp này còn được gọi là đền Kukulcan, được xây dựng từ thế kỷ thứ VIII đến thế kỷ thứ XII để tôn vinh vị thần Rắn Lông Vũ của người Maya Yucatec, một nhóm người Maya bản địa sống ở khu vực bán đảo Yucatan.

Theo INAH, trong giai đoạn đầu các nhà nghiên cứu sẽ thử nghiệm công nghệ chụp ảnh bằng tia muon bằng cách cố gắng xác định hai buồng bên trong đã được phát hiện trong các cuộc khai quật vào những năm 1930.

Việc khám phá thành công những không gian này sẽ xác nhận liệu kỹ thuật này có thể được áp dụng cho toàn bộ cấu trúc để tìm kiếm các phòng chưa được biết đến trước đây hay không.

Kỹ thuật chụp ảnh bằng muon sử dụng các hạt muon trong tia vũ trụ tự nhiên - các hạt hạ nguyên tử liên tục rơi xuống Trái Đất từ không gian - để tiết lộ mật độ bên trong của các công trình kiến trúc lớn mà không cần khoan, đào bới hay gây ra bất kỳ thiệt hại nào.

Các nhà khoa học dự định sẽ lắp đặt 2 máy dò muon bên trong kim tự tháp, thu nhận các hạt đi qua từ nhiều góc độ khác nhau, tạo ra bản đồ ba chiều về kiến trúc bên trong của công trình.

Các nghiên cứu năm 2018 bằng phương pháp chụp ảnh điện trở suất (ERI) đã xác định rằng El Castillo được xây dựng trực tiếp trên một hố sụt đá vôi tự nhiên sâu khoảng 21 m, một "cánh cổng thiêng liêng" dẫn đến thế giới ngầm Xibalba, nơi cư ngụ của thần mưa Chaac theo niềm tin của người Maya cổ đại.

Ngoài việc xác nhận các đặc điểm đã biết, dự án mới có thể giúp đánh giá các lý thuyết khảo cổ học lâu đời, bao gồm cả khả năng một cấu trúc ngầm trước đó bên trong El Castillo từng là nơi chôn cất hoàng gia.

Các nghiên cứu trước đó đã phát hiện ra kim tự tháp này bao gồm nhiều kim tự tháp lồng vào nhau, trong đó cái mới hơn bao bọc lấy cái cổ xưa hơn.