Ngày 21-4, phòng xét xử của TAND TP HCM mở cửa sớm hơn thường lệ nhưng đã có rất đông người chờ đợi. Khi bị cáo Bùi Văn Tân cùng 13 đồng phạm được dẫn giải vào, một vài tiếng xì xào khẽ nổi lên rồi nhanh chóng nhường chỗ cho sự im lặng đến nghẹt thở. Người ta nhìn bị cáo Tân - người từng được xem là thành đạt trong giới kinh doanh xe máy tại TP HCM - rồi lại ngó sang những bị cáo đồng phạm với gương mặt sạm nắng, đôi bàn tay thô ráp vốn chỉ quen với dầu mỡ, ốc vít.

"Phù phép" cũ thành mới

Trong số họ có những người thợ, những người đã dùng đôi bàn tay lành nghề của mình để tiếp tay cho Tân thực hiện quy trình "phù phép" xe gian. Đại diện viện kiểm sát đọc cáo trạng, những tình tiết không được kể lại theo trình tự thời gian mà như những lát cắt, mỗi lát lại bóc ra một lớp khác nhau.

Trong những ngày cuối năm 2023, khi hệ thống cửa hàng xe máy Tân Tiến vẫn tấp nập khách ra vào, ít ai ngờ rằng "ông chủ" Bùi Văn Tân lại đang điều hành một "công xưởng" lừa đảo có quy mô tinh vi bậc nhất. Chứng kiến quá trình phát triển của Tân, không thể phủ nhận nhân vật này sở hữu một nhãn quan kinh doanh đáng nể. Từ năm 2018 đến cuối năm 2023, Tân đã liên tục mở rộng địa bàn với 4 địa điểm kinh doanh tại các vị trí đắc địa ở TP HCM và tỉnh Bình Dương. Việc quản lý một chuỗi cửa hàng gồm Tân Tiến, Tân Tiến 2, Công ty Thảo Vân và Công ty Lâm Tới cho thấy khả năng tổ chức và vận hành hệ thống của Tân.

Cái "tài" của Tân còn thể hiện ở khả năng nhận ra các công ty sản xuất xe máy xuất khẩu thường dư lại các "Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng", do xe xuất khẩu không cần kèm loại giấy tờ này. Từ đó, Tân nhìn thấy một "mỏ vàng" từ những tờ phiếu tưởng chừng bỏ đi.

Trả lời HĐXX, bị cáo Bùi Văn Tân khai: "Vào khoảng cuối năm 2021, bị cáo thấy trên thị trường có nhiều mô tô cũ, không giấy tờ, giá rẻ. Đồng thời, bị cáo biết tại các công ty kinh doanh xe máy thường dư lại các "phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng" do họ xuất khẩu xe mà không kèm phiếu. Từ đó bị cáo nảy sinh ý định mua xe gian, mua phiếu rồi thuê người đục lại số khung, số máy cho khớp để bán như xe mới".

Tân chỉ đạo thu mua xe không rõ nguồn gốc với giá từ 7 triệu đến 22 triệu đồng mỗi chiếc. Tiếp đó, y gom khoảng 1.500 phiếu xuất xưởng từ các đầu nậu. Xe được đưa đến tiệm của Nguyễn Hữu Oai để mài bỏ số khung và số máy. Oai và Như dùng máy đục CNC cầm tay, kết nối máy tính lập trình sẵn bộ font chữ của các hãng lớn để đục số mới khớp với phiếu đã mua. Tân điều hành qua nhóm Zalo "Xuất nhập xe". Kế toán tìm phiếu phù hợp đời xe, màu xe cung cấp thông số cho thợ đục. Thợ kỹ thuật lo tháo lắp, vệ sinh.

Sự điều phối này giúp Bùi Văn Tân đưa hàng trăm chiếc xe gian ra thị trường dưới mác "xe mới 100%" rất trót lọt. Chúng thậm chí còn cà số khung, máy sẵn bỏ vào cốp để khách hàng làm thủ tục đăng ký.

Chắt bóp để mua sự giả dối

Không khí phòng xử chùng xuống khi đại diện viện kiểm sát đọc đến phần thiệt hại. Con số "392 bị hại" vang lên, nghe khô khốc nhưng lại đủ sức nặng để khiến nhiều người cúi đầu. Ở hàng ghế phía sau, có những gương mặt sạm nắng, những bộ quần áo còn vương mùi mồ hôi của người lao động lặng im. Có người siết chặt tay, có người nhìn đăm đăm lên bục khai báo, nơi người đàn ông từng bán cho họ "giấc mơ sở hữu một chiếc xe mới" đang ngồi.

Đối với công nhân hay một người lao động tự do, chiếc xe máy trị giá vài chục triệu đồng không chỉ là phương tiện đi lại, mà còn là tài sản lớn mà họ phải chắt bóp, vay mượn mới có được. Họ đến với hệ thống xe máy Tân Tiến vì tin vào vẻ ngoài bóng bẩy của những chiếc xe được giới thiệu là "xe mới 100%", kèm đầy đủ giấy tờ kiểm định. Nhưng thực tế, đó chỉ là những chiếc xe cũ, xe không rõ nguồn gốc được Tân mua lại với giá rẻ mạt. Tổng số tiền đường dây của bị cáo Tân và đồng phạm chiếm đoạt lên tới hơn 15,1 tỉ đồng.

Dù hành vi chiếm đoạt tài sản đã được xác định rõ ràng nhưng trong số hàng trăm nạn nhân ấy, chỉ mới có một bị hại được bồi thường số tiền 39 triệu đồng. Trong khi đó, bị cáo Tân cùng một số đồng phạm chỉ mới tự nguyện nộp khắc phục hơn 860 triệu đồng.

Sau 2 ngày xét xử căng thẳng, khi ánh nắng chiều muộn hắt qua khung cửa sổ phòng xử án cũng là lúc những bản án được tuyên. HĐXX TAND TP HCM tuyên phạt Bùi Văn Tân 19 năm tù về 2 tội danh "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và "Mua bán tài liệu của cơ quan, tổ chức". Những đồng phạm khác cũng lần lượt nhận mức án nghiêm khắc, mức án cao nhất lên đến 14 năm tù.

Cánh cửa phiên tòa khép lại nhưng điều khiến những người dự khán ám ảnh nhất lại là hình ảnh hàng trăm chiếc xe máy nằm im lìm, phủ bụi trong kho bãi của cơ quan chức năng. Bản án nghiêm khắc nhưng với những nạn nhân đã dốc cạn đồng tiền chắt bóp để mua về sự giả dối, ngày họ được nhận lại tiền bồi thường thỏa đáng vẫn còn là một dấu hỏi xa vời, nhòa đi sau những tháng ngày đợi chờ trong mệt mỏi và cay đắng.

Tân có tầm nhìn, có khả năng quản lý, có sự quyết đoán, những tố chất cần có của một doanh nhân lớn, nhưng thay vì dùng chúng để tạo ra giá trị thực, Bùi Văn Tân lại sử dụng để lừa đảo tinh vi. Tài năng nếu không được đặt trên nền tảng đạo đức và pháp luật sẽ trở thành mối nguy hại cho xã hội.